KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 37.
W przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy w zaporze przeciwwybuchowej w polach metanowych umieszcza się nie mniej niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapora przeciwwybuchowa w polach metanowych ma ograniczać skutki wybuchu (zwłaszcza pyłu węglowego) przez rozpylenie/unoszenie materiału obojętnego. Wymaganie podaje minimalną masę pyłu kamiennego odniesioną do 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy, dlatego właściwa jest wartość 400 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Zapory przeciwwybuchowe w górnictwie podziemnym są elementem profilaktyki mającej ograniczyć rozwój i skutki wybuchu, szczególnie w sytuacjach, gdy w wyrobisku może dojść do zapłonu metanu i/lub wybuchu pyłu węglowego. W wariancie pyłowym stosuje się pył kamienny (materiał obojętny), który po zadziałaniu fali ciśnieniowej ma zostać uniesiony i wymieszany z atmosferą wyrobiska, aby obniżyć zdolność mieszaniny do podtrzymania spalania i propagacji wybuchu.

Pytanie dotyczy wartości minimalnej wyrażonej jako masa materiału odniesiona do 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy. Taki sposób odniesienia pozwala porównywać wymagania niezależnie od wielkości wyrobiska: im większy przekrój, tym większa całkowita masa pyłu potrzebna do zapewnienia skuteczności zapory. Z tego powodu odpowiedź "400 kg pyłu kamiennego" opisuje wymaganą minimalną ilość na jednostkę przekroju.

Pozostałe propozycje (100 kg, 200 kg, 300 kg) są niższe, więc w logice "nie mniej niż" oznaczają zaniżenie ilości materiału obojętnego. Taki błąd jest typowy, gdy uczeń:

  • miesza różne wymagania dla odmiennych warunków zagrożenia (np. inne rejony kopalni, inne rodzaje zapór),
  • nie zwraca uwagi na jednostkę odniesienia (na 1 m2 przekroju),
  • kieruje się intuicją "mniej też zadziała", zamiast pamiętać o progu minimalnym.

W praktyce zawodowej technik górnictwa podziemnego wykorzystuje tę wiedzę podczas organizacji robót: planuje dostawy i rozmieszczenie materiału, nadzoruje wykonanie oraz kontroluje utrzymanie zapór (czy ilość materiału nie spadła wskutek zawilgocenia, zbrylenia, ubytku lub niewłaściwego rozłożenia). Na egzaminie warto zwracać uwagę na sformułowania "w polach metanowych" oraz "nie mniej niż", bo determinują one, że szukamy wartości minimalnej wymaganej w zaostrzonych warunkach zagrożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to zabezpieczenie w wyrobisku, którego zadaniem jest ograniczenie rozwoju wybuchu (np. pyłu węglowego) poprzez gwałtowne rozproszenie środka obojętnego, takiego jak pył kamienny. Ma działać po przejściu fali ciśnieniowej i zmniejszać zdolność mieszaniny do spalania.
W polach metanowych ryzyko zapłonu i wybuchu jest większe, bo obecność metanu może inicjować zjawiska prowadzące do wtórnych wybuchów pyłu węglowego. Zapora ma przerwać propagację wybuchu przez wprowadzenie do strugi powietrza materiału obojętnego, który "tłumi" spalanie.
"W świetle obudowy" oznacza wymiary wolnej przestrzeni użytkowej wewnątrz zabudowanej obudowy, czyli faktyczny przekrój dostępny dla przepływu powietrza i ruchu załogi/transportu. W zadaniach wpływa to na to, do jakiej powierzchni odnosi się wymagana ilość materiału.
To zapis jednostkowy: podana masa (np. pyłu kamiennego) dotyczy każdego 1 m2 powierzchni przekroju wyrobiska. Aby policzyć ilość całkowitą dla konkretnego wyrobiska, mnoży się wartość normatywną przez przekrój w m2. W tym pytaniu nie trzeba liczyć, tylko znać minimum.
Nie. Sformułowanie "nie mniej niż" oznacza minimalny próg, ale największa liczba bywa tylko przypadkowo poprawna. Na egzaminie trzeba znać wymaganą wartość, bo czasem wśród odpowiedzi mogą być liczby powyżej minimum i wtedy poprawna nie musi być maksymalna.
Najczęstsze błędy to: pomylenie rodzaju zapory (pyłowa vs inna), nieuwzględnienie warunku "pole metanowe", mylenie jednostki odniesienia (na 1 m2 przekroju) oraz wybór "ładnie wyglądającej" wartości pośredniej (np. 300) zamiast wartości normatywnej.
Pył kamienny to materiał obojętny (niepalny), używany do osłabiania lub przerywania rozwoju wybuchu pyłu węglowego. Po zadziałaniu zapory ma zostać rozproszony i zmieszany z atmosferą, aby obniżyć udział składników palnych i utrudnić propagację płomienia.
Przeliczenia stosuje się przy planowaniu zabudowy i utrzymania zabezpieczeń: znając wymaganie "na 1 m2" i znając przekrój konkretnego wyrobiska, można wyznaczyć minimalną ilość materiału do dostarczenia i rozmieszczenia. Ułatwia to też kontrolę spełnienia wymagań.
Słowa kluczowe to: "zapora przeciwwybuchowa", "pola metanowe" oraz odniesienie do ilości środka (pyłu) na jednostkę przekroju wyrobiska. Taki zestaw pojęć dotyczy ochrony przed rozwojem wybuchu w wyrobiskach podziemnych, a nie np. wentylacji rutynowej czy obudowy.
Najlepiej robić własną tabelę "parametr → warunek → jednostka", np. osobno dla pól metanowych, osobno dla innych rejonów. Kluczowe jest zapamiętanie jednostki (np. na 1 m2) i kwalifikatora w treści pytania. Pomaga też rozwiązywanie testów i powtórki interwałowe.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Zapora przeciwwybuchowa w polach metanowych ma ograniczać skutki wybuchu (zwłaszcza pyłu węglowego) przez rozpylenie/unoszenie materiału obojętnego."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni z zakresu profilaktyki metanowej i pyłowej
  • Podręczniki i skrypty dotyczące wentylacji i zwalczania zagrożeń w kopalniach podziemnych
  • Instrukcje zakładowe dotyczące budowy, utrzymania i kontroli zapór przeciwwybuchowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego