KWALIFIKACJA SPO5 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 19.
W przypadku choroby Alzheimera bardzo ważne jest, by opiekunka właściwie zaadaptowała otoczenie do potrzeb podopiecznego. Przestrzeń wokół chorego powinna być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej zalecane jest otoczenie bezpieczne, przewidywalne i możliwie stałe, bo osoba z chorobą Alzheimera łatwiej się wtedy orientuje i rzadziej doświadcza lęku. Przestrzeń powinna umożliwiać swobodne, nieskomplikowane poruszanie się oraz ograniczać ryzyko upadku i dezorientacji.

Pełne wyjaśnienie:

W chorobie Alzheimera (otępieniu) pogarszają się m.in. pamięć, orientacja oraz zdolność przetwarzania bodźców. Dlatego kluczowe jest takie przygotowanie mieszkania, aby zmniejszać ryzyko urazów i jednocześnie ułatwiać choremu rozpoznawanie miejsc oraz poruszanie się. Odpowiedź "bezpieczna, niezmienna i przestronna, by podopieczny mógł swobodnie poruszać się" jest właściwa, ponieważ łączy trzy praktyczne zasady opieki:

  • Bezpieczeństwo – mniej przeszkód, mniejsze ryzyko potknięcia, upadku i przypadkowych urazów.
  • Niezmienność – stały układ mebli i przedmiotów ogranicza dezorientację; zmiany w otoczeniu mogą nasilać lęk i pobudzenie.
  • Przestronność – czytelne przejścia, miejsce do zawracania (np. z balkonikiem) i brak "wąskich gardeł" ułatwiają funkcjonowanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Bardzo jaskrawo oświetlona…" – zbyt ostre światło może oślepiać, tworzyć silne cienie i odbicia, co w otępieniu bywa mylące i zwiększa niepokój. Oświetlenie powinno być raczej równomierne i komfortowe.
  • "Ograniczona do zamkniętego pokoju…" – izolowanie w jednym pomieszczeniu może zwiększać frustrację i obniżać samodzielność. Bezpieczeństwo osiąga się przez dostosowanie całej przestrzeni i nadzór, a nie przez "zamykanie" chorego.
  • "Nowe bodźce i niespodzianki oraz liczni goście…" – nadmiar nowości i bodźców często nasila dezorientację, zmęczenie i pobudzenie. Lepsze są krótkie, przewidywalne aktywności, stały plan dnia i ograniczanie chaosu.

W praktyce opiekunka dąży do kompromisu: otoczenie ma być czytelne, spokojne i bezpieczne, a aktywizacja powinna być dopasowana do możliwości chorego i odbywać się w znanym, uporządkowanym środowisku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Niezmienne" oznacza możliwie stały układ mieszkania: te same miejsca na przedmioty, brak częstego przestawiania mebli i podobny plan dnia. Taka przewidywalność zmniejsza dezorientację i lęk oraz ułatwia choremu odnajdywanie drogi do łazienki czy kuchni.
Najczęstsze zagrożenia to luźne dywany i chodniki, progi, kable na podłodze, śliskie płytki, zagracone przejścia oraz słabe lub nierówne oświetlenie. W opiece warto stosować zasadę: proste ciągi komunikacyjne i jak najmniej przeszkód na trasie.
Bardzo mocne światło bywa oślepiające, tworzy silne cienie i odbicia (np. w lustrach, na podłodze), które osoba z otępieniem może błędnie interpretować. To może nasilać niepokój i pobudzenie. Lepsze jest równomierne, łagodne oświetlenie bez olśnień.
Zwykle nie. Ograniczenie do jednego pokoju może zwiększać frustrację, poczucie izolacji i zachowania trudne. Bezpieczeństwo osiąga się raczej przez dostosowanie mieszkania (usunięcie zagrożeń) oraz odpowiedni nadzór i rutynę. Izolacja jest rozwiązaniem ostatecznym i wymaga ostrożności.
Najlepiej zostawić szerokie przejścia, nie zastawiać korytarzy, usunąć chwiejne stoliki i przedmioty "na trasie". Meble powinny stać stabilnie i w stałych miejscach. Warto też ograniczyć zbędne dekoracje, które rozpraszają, oraz zadbać o czytelną drogę do toalety.
Gdy chory ma trudności z orientacją, szybciej się męczy, jest pobudzony albo reaguje lękiem na zmiany. Wtedy liczni goście, hałas, częste zmiany planu czy nowe przedmioty mogą nasilać dezorientację. Lepsze są krótkie, spokojne aktywności w znanym otoczeniu.
Pomaga odkładanie rzeczy zawsze w to samo miejsce, stały plan dnia, ograniczanie przemeblowań oraz utrzymywanie podobnego układu pomieszczeń. Jeśli zmiana jest konieczna (np. montaż uchwytów), warto wprowadzać ją stopniowo i potem już nie zmieniać kolejnych elementów bez potrzeby.
Do częstych błędów należą: nadmierne "upiększanie" i dokładanie dekoracji, częste przestawianie mebli, stosowanie olśniewającego światła, zostawianie dywaników i kabli na podłodze oraz organizowanie dużych, głośnych spotkań. Te działania zwiększają chaos i ryzyko upadku.
Sygnały to m.in. częste błądzenie, zatrzymywanie się w przejściach, potykanie się, trudność w znalezieniu łazienki, niechęć do przemieszczania się oraz narastający lęk w nowych sytuacjach. Wtedy warto uprościć przestrzeń, poprawić oświetlenie i usunąć przeszkody.
Ucz się poprzez reguły: bezpieczeństwo (usuń zagrożenia), stałość (nie przemeblowuj), czytelność (proste trasy), umiarkowane bodźce (bez chaosu). Na egzaminie odrzucaj skrajności: izolowanie chorego lub nadmierne stymulowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Najbardziej zalecane jest otoczenie bezpieczne, przewidywalne i możliwie stałe, bo osoba z chorobą Alzheimera łatwiej się wtedy orientuje i rzadziej doświadcza lęku."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Dementia (fact sheet): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia (dostęp: 2026-02-28)
  • NHS – Dementia: Making your home dementia friendly: https://www.nhs.uk/conditions/dementia/dementia-and-the-home/ (dostęp: 2026-02-28)
  • Alzheimer's Association – Caregiving: Home safety: https://www.alz.org/help-support/caregiving/safety/home_safety (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Poradniki dotyczące opieki nad osobą z demencją (bezpieczeństwo domu, rutyna dnia)
  • Materiały szkoleniowe dla opiekunów o zapobieganiu upadkom i ocenie ryzyka w domu
  • Wytyczne organizacji zajmujących się demencją na temat modyfikacji środowiska domowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego