KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 24.
W przypadku polania ciała stężonym roztworem kwasu nieorganicznego należy:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy polaniu skóry stężonym kwasem nieorganicznym pierwszą pomocą jest natychmiastowe, długie i obfite płukanie wodą, aby szybko rozcieńczyć i usunąć substancję.
Wycieranie rozprowadza kwas, a neutralizacja zasadą może wywołać silnie egzotermiczną reakcję i pogłębić uraz. Lekarz jest kolejnym krokiem po płukaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W oparzeniu chemicznym wywołanym stężonym kwasem nieorganicznym najważniejsze jest jak najszybsze przerwanie kontaktu substancji ze skórą. Dlatego prawidłowym postępowaniem jest natychmiastowe i obfite płukanie dużą ilością bieżącej wody (zwykle przez kilkanaście minut, a przy stężonych kwasach nawet dłużej). Duża ilość wody rozcieńcza kwas i mechanicznie go usuwa, ograniczając dalsze niszczenie tkanek.

Odpowiedź "udać się do lekarza dermatologa" jest niewystarczająca jako pierwsza czynność: bez wcześniejszego płukania kwas nadal działa i uszkodzenie postępuje. Konsultacja lekarska i założenie jałowego opatrunku są ważne, ale dopiero po skutecznej dekontaminacji wodą.

Odpowiedź "zetrzeć kwas ze skóry" jest błędna, ponieważ tarcie może rozprowadzić żrącą ciecz na większą powierzchnię oraz wetrzeć ją w tkanki, co zwiększa rozległość i głębokość oparzenia.

Odpowiedź "zobojętnić kwas stężoną zasadą" jest szczególnie niebezpieczna: reakcja kwas–zasada bywa silnie egzotermiczna, więc oprócz oparzenia chemicznego może dojść do dodatkowego oparzenia termicznego oraz rozprysku. Z tego powodu w pierwszej pomocy standardowo unika się środków neutralizujących na skórę i stosuje się intensywne płukanie wodą.

W praktyce należy też zdjąć zanieczyszczoną odzież i płukać tak, aby woda spływała możliwie krótką drogą, nie skażając zdrowej skóry. Strumień nie powinien być na tyle silny, by powodował rozpryski.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw natychmiast rozpocznij obfite płukanie skóry dużą ilością bieżącej wody. Celem jest szybkie rozcieńczenie i usunięcie kwasu, aby przerwać jego działanie na tkanki. Dopiero po płukaniu oceniaj uraz i organizuj dalszą pomoc.
Płukanie powinno trwać długo i nieprzerwanie, zwykle co najmniej kilkanaście minut; przy stężonych kwasach często zaleca się dłuższy czas. Kluczowa jest ciągłość i duża ilość wody, bo to ogranicza postęp oparzenia i usuwa substancję z powierzchni skóry.
Neutralizacja (kwas + zasada) może przebiegać gwałtownie i z wydzielaniem dużej ilości ciepła, co grozi dodatkowym oparzeniem termicznym i rozpryskiem żrącej mieszaniny. W pierwszej pomocy bezpieczniejszym i standardowym działaniem jest obfite płukanie wodą.
Wycieranie jest ryzykowne, bo może rozsmarować kwas na większą powierzchnię i zwiększyć obszar uszkodzenia. Najbezpieczniej jest jak najszybciej rozpocząć płukanie wodą i usuwać substancję przez rozcieńczenie oraz spłukiwanie, a nie przez tarcie skóry.
Skażoną odzież należy możliwie szybko zdjąć, aby nie utrzymywała kontaktu kwasu ze skórą. Rób to ostrożnie, nie rozcierając substancji. Następnie kontynuuj płukanie. Jeśli ubranie przylega do skóry lub ból jest silny, priorytetem pozostaje płukanie i wezwanie pomocy.
Nie musi być bardzo mocny. Zbyt silny strumień może powodować rozpryski i rozprzestrzenianie substancji na inne miejsca. Ważniejsze jest, aby woda płynęła stale i obficie oraz spływała możliwie najkrótszą drogą, ograniczając skażenie zdrowej skóry.
Po zakończeniu intensywnego płukania warto skontaktować się z lekarzem, szczególnie gdy oparzenie jest rozległe, głębokie, dotyczy twarzy, oczu, okolic intymnych lub towarzyszy mu silny ból. Konsultacja jest kolejnym etapem, ale nigdy nie zastępuje natychmiastowego płukania.
Najczęstsze błędy to: opóźnianie płukania na rzecz szukania "odtrutki", wycieranie/rozcieranie skóry oraz próby neutralizacji zasadą. Te działania mogą nasilić uraz. Najbardziej uniwersalna i bezpieczna procedura to szybkie, długie i obfite płukanie wodą.
Po płukaniu zabezpiecz miejsce jałowym, nieprzylegającym opatrunkiem i oceniaj stan poszkodowanego. W razie bólu, pęcherzy, dużej powierzchni oparzenia lub złego samopoczucia organizuj pilną konsultację lekarską. Zadbaj też o bezpieczeństwo otoczenia i usunięcie źródła skażenia.
W pierwszej pomocy przy oparzeniach chemicznych skóry przyjmuje się zasadę natychmiastowego, obfitego płukania wodą jako postępowanie uniwersalne dla stężonych kwasów nieorganicznych. Wyjątki w praktyce dotyczą raczej innych substancji (np. niektóre ciała stałe), ale przy kwasie priorytetem jest szybkie spłukanie.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że lekarz jest kolejnym krokiem po płukaniu.

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (oparzenia chemiczne)
  • Karty charakterystyki (SDS) dla substancji żrących używanych w pracy
  • Procedury BHP pracowni/laboratorium dotyczące postępowania przy rozlaniu kwasów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego