KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
W przypadku przekształcenia jednej jednostki organizacyjnej w kolejną jednostkę dokumentacja niearchiwalna przekształcanej jednostki podlega
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja niearchiwalna w razie przekształcenia jednostki co do zasady nie jest przekazywana do archiwum państwowego ani nie jest automatycznie brakowana. Powinna pozostać w ciągłości działania instytucji, czyli zostać przekazana jednostce, która przejmuje działalność i obowiązki jednostki przekształcanej, aby zapewnić dostęp i rozliczalność spraw.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji przekształcenia jednej jednostki organizacyjnej w inną kluczowa jest ciągłość realizacji zadań oraz możliwość odtworzenia przebiegu spraw. Dlatego dokumentacja niearchiwalna (czyli taka, która ma określony czas przechowywania i nie wchodzi do zasobu wieczystego) powinna zostać przekazana jednostce przejmującej działalność. Taki następca kontynuuje obsługę spraw, udziela informacji, prowadzi kontrole i odpowiada za prawidłowe przechowywanie akt do upływu okresów retencji.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Przekazanie do właściwego archiwum państwowego dotyczy co do zasady materiałów archiwalnych (trwałej wartości historycznej). Dokumentacja niearchiwalna pozostaje w obiegu jednostek i podlega przechowywaniu przez czas wynikający z kwalifikacji archiwalnej, a nie przekazaniu "z automatu" do archiwum państwowego.
  • Przekazanie do profesjonalnej firmy przechowującej akta może występować jako usługa magazynowania, ale nie zastępuje zasady odpowiedzialności następcy. Nawet gdy korzysta się z zewnętrznego przechowywania, to podmiot przejmujący działalność pozostaje właścicielem/administratorem dokumentacji i decyduje o jej udostępnianiu oraz dalszym postępowaniu.
  • Niezwłoczne wybrakowanie nie jest dopuszczalne bez spełnienia warunków (m.in. upływu okresów przechowywania i przeprowadzenia właściwej procedury). Sam fakt przekształcenia nie oznacza, że dokumenty można natychmiast zniszczyć.

W praktyce archiwista powinien dopilnować przekazania akt następcy w sposób uporządkowany: kompletność teczek, zgodność ze spisami, opis jednostek, ciągłość sygnatur oraz potwierdzenie zdawczo-odbiorcze. To minimalizuje ryzyko zagubienia dokumentów i ułatwia rozliczenie spraw po reorganizacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokumentacja niearchiwalna to akta, które nie mają trwałej wartości historycznej i mają określony czas przechowywania. Po jego upływie mogą zostać zbrakowane zgodnie z procedurą. Do tego momentu muszą być przechowywane i udostępniane na potrzeby pracy jednostki oraz kontroli.
Bo następca przejmuje zadania i odpowiedzialność za prowadzone sprawy. Dokumentacja jest potrzebna do obsługi obywateli/kontrahentów, rozliczeń, audytów i kontroli. Przekazanie zapewnia ciągłość informacji i możliwość wykazania, jak sprawy były prowadzone.
Nie. Archiwum państwowe co do zasady przejmuje materiały archiwalne (o trwałej wartości). Dokumentacja niearchiwalna pozostaje w jednostce (lub u jej następcy) przez ustalony okres przechowywania, a dopiero potem może być brakowana, jeśli spełniono wymagania formalne.
Dopiero wtedy, gdy upłynął wymagany okres przechowywania wynikający z kwalifikacji archiwalnej i została przeprowadzona właściwa procedura brakowania. Sama reorganizacja lub przekształcenie nie jest wystarczającą przesłanką do natychmiastowego zniszczenia akt.
W praktyce stosuje się dokumentację zdawczo-odbiorczą, np. spisy zdawczo-odbiorcze i protokoły przekazania. Powinny one wskazywać, co przekazano (jednostki aktowe), w jakim stanie i komu. Dzięki temu można później odtworzyć odpowiedzialność za przechowywanie.
Może występować zewnętrzne przechowywanie jako usługa logistyczna, ale nie zwalnia to jednostki (lub następcy) z odpowiedzialności za akta. To jednostka nadal decyduje o dostępie, kompletności, porządkowaniu i ostatecznym postępowaniu z dokumentacją.
Przy przekształceniu zwykle występuje następca, który przejmuje zadania i akta. Przy likwidacji może być konieczne inne zorganizowanie przejęcia dokumentacji (np. przez jednostkę nadrzędną). Na egzaminie kluczowe jest wskazanie, czy istnieje podmiot kontynuujący działalność.
Najczęściej myli się dokumentację niearchiwalną z archiwalną i wskazuje archiwum państwowe jako odbiorcę. Drugi błąd to traktowanie przekształcenia jak pretekstu do natychmiastowego brakowania. Warto pamiętać o zasadzie ciągłości i o wymaganej procedurze.
Utrwal pojęcia: dokumentacja archiwalna vs niearchiwalna, następca prawny/jednostka przejmująca, przekazanie akt, brakowanie. Ćwicz scenariusze: łączenie, podział, przekształcenie. Zwracaj uwagę na to, kto przejmuje zadania – to zwykle wskazuje właściwy kierunek przekazania.
Typowo opis obejmuje tytuł/hasło z wykazu akt, daty skrajne, kategorię archiwalną, oznaczenie komórki, sygnaturę oraz liczbę tomów. Dzięki temu następca może szybko zidentyfikować akta, ustalić okres przechowywania i prawidłowo je przechowywać oraz udostępniać.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dokumentacja niearchiwalna w razie przekształcenia jednostki co do zasady nie jest przekazywana do archiwum państwowego ani nie jest automatycznie brakowana.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu archiwistyki zakładowej (dokumentacja niearchiwalna, brakowanie, przekazywanie akt)
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące postępowania z dokumentacją w jednostkach
  • Instrukcja kancelaryjna i jednolity rzeczowy wykaz akt stosowane w danej jednostce (materiał wewnętrzny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego