KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 39.
W przypadku uszkodzenia kół w wózku inwalidzkim, technik ortopeda powinien naprawić układ
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koła są elementem odpowiedzialnym za toczenie i kontakt z podłożem, więc ich uszkodzenie dotyczy części odpowiadającej za poruszanie się wózka.
Dlatego właściwe jest wskazanie układu jezdnego, a nie hamulcowego czy układów związanych z kierowaniem/sterowaniem.

Pełne wyjaśnienie:

Wózek inwalidzki można opisywać przez funkcjonalne zespoły (układy). Układ jezdny obejmuje elementy, które umożliwiają przemieszczanie się po podłożu, czyli w praktyce m.in. koła (przednie i tylne), ogumienie, obręcze, a także elementy łączące je z ramą i umożliwiające toczenie.

Jeżeli w treści zadania pojawia się uszkodzenie kół, to naturalną konsekwencją jest potrzeba naprawy/obsługi tej części wózka, która jest bezpośrednio związana z kołami i ruchem. Z tego powodu odpowiedź "jezdny" jest właściwa.

Odpowiedź "hamulcowy" jest niepoprawna, bo hamulce dotyczą unieruchamiania wózka i zwiększania bezpieczeństwa postoju, a nie samego faktu uszkodzenia kół. Oczywiście w praktyce serwisowej usterki mogą współwystępować (np. ocieranie koła o element hamulca), ale w pytaniu wskazano konkretnie koła jako źródło problemu.

Odpowiedzi "sterujący" oraz "kierowniczy" są mylące, ponieważ wózek inwalidzki (zwłaszcza ręczny) nie ma klasycznego układu kierowniczego jak pojazd. Elementy skrętne (np. kółka przednie) nadal należą do części jezdnej, a nie do odrębnego "układu kierowniczego" w rozumieniu typowym dla samochodów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się nazwa elementu (koła), najpierw przypisz go do układu pełniącego podstawową funkcję tego elementu (ruch/toczenie), a dopiero potem rozważ układy wspierające (hamowanie, stabilizacja, regulacje).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ jezdny to zespół elementów odpowiedzialnych za przemieszczanie się wózka po podłożu. W praktyce obejmuje koła (przednie i tylne), ich mocowanie, elementy umożliwiające toczenie oraz części współpracujące z podłożem. To pierwsze miejsce diagnostyki przy problemach z kołami.
Typowe objawy to: bicie koła, trudne toczenie, hałas podczas jazdy, nierówny kontakt z podłożem, luz na piaście, szybkie zużycie ogumienia lub pęknięcia obręczy. Każdy z nich dotyczy elementów odpowiedzialnych za ruch, więc kwalifikuje się do obszaru układu jezdnego.
Hamulce odpowiadają głównie za unieruchomienie wózka (np. podczas przesiadania się) i bezpieczeństwo postoju. Koła są elementem ruchu/toczenia. Choć hamulec może ocierać o koło, to w pytaniu kluczowe jest wskazanie układu bezpośrednio związanego z kołami, czyli jezdnego.
Prosta reguła: jeśli problem dotyczy toczenia, oporu jazdy, opon, obręczy, łożysk i stabilności jazdy – myśl "jezdny". Jeśli problem dotyczy blokowania kół, dźwigni hamulca, utrzymania wózka w miejscu – myśl "hamulcowy". W zadaniach szukaj słów-kluczy.
Najczęściej sprawdza się stan ogumienia, obręczy, osi/mocowania, luzów, a także płynność obrotu (np. czy koło nie "staje" pod obciążeniem). W praktyce technik zaczyna od oględzin i testu toczenia, a dopiero później rozbiera elementy wymagające serwisu.
W praktyce wiele prostych czynności serwisowych bywa wykonywanych na miejscu (np. regulacja, wymiana drobnych części eksploatacyjnych), a bardziej złożone naprawy mogą wymagać specjalistycznego serwisu. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie, który układ dotyczy objawu, a nie szczegółowy zakres uprawnień serwisowych.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "hamulcowy", bo kojarzy się z kołami i bezpieczeństwem, mimo że pytanie dotyczy uszkodzenia kół jako elementu ruchu. Inny błąd to przenoszenie pojęć z motoryzacji (kierowniczy/sterujący) na wózki, gdzie taki podział zwykle nie jest używany.
Ucz się funkcjonalnie: przypisz elementy (koła, hamulce, podnóżki, oparcie, podłokietniki) do tego, jaką pełnią rolę dla użytkownika. Pomaga praca na realnym wózku lub zdjęciach oraz listy kontrolne przeglądu. Na egzaminie często wystarcza dopasowanie objawu do układu.
Może wpływać pośrednio, np. gdy zdeformowane koło ociera o element hamulca albo powoduje przechył i pogorszenie stabilności siedzenia. Jednak w zadaniach jednokrotnego wyboru zwykle wskazuje się główny obszar problemu. Przy słowie "koła" najtrafniej wybiera się układ jezdny.
Wskazówki to m.in. "koła", "jazda", "toczenie", "opór", "opona", "obręcz", "hałas podczas przemieszczania", "nierówny tor". Takie określenia odnoszą się do ruchu wózka po podłożu. Gdy pojawia się "blokada" lub "postój", częściej chodzi o układ hamulcowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Materiały:

  • Instrukcje producentów wózków inwalidzkich (podstawy obsługi i konserwacji)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu budowy i eksploatacji sprzętu rehabilitacyjnego
  • Karty serwisowe i listy kontrolne przeglądów wózków (checklisty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego