KWALIFIKACJA ROL11 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 3.
W ramce przedstawiono wzór zębowy dorosłego
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny umieszczony w prostokątnej ramce.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzór S3+K1+P3+T3 / S3+K1+P3+T3, a następnie x2=40 oznacza łącznie 40 zębów i obecność kłów w obu łukach.
Takie uzębienie jest typowe dla dorosłego konia (ogiera). Przeżuwacze mają 32 zęby i brak górnych siekaczy, a świnia zwykle 44 zęby.

Pełne wyjaśnienie:

Wzór zębowy to zapis liczby i rodzajów zębów przypadających na jedną połowę szczęki (licznik) i żuchwy (mianownik). Oznaczenia: S – siekacze, K – kły, P – przedtrzonowce, T – trzonowce. Wynik mnoży się przez x2, aby uwzględnić prawą i lewą stronę łuków zębowych.

W przedstawionym zapisie w szczęce i żuchwie jest: S3+K1+P3+T3. Suma w jednej połowie łuku wynosi 3+1+3+3=10 zębów, a ponieważ dotyczy to obu łuków (szczęka i żuchwa) oraz obu stron, otrzymujemy łącznie x2 = 40 zębów. Taki komplet (40) jest charakterystyczny dla dorosłego konia; u klaczy kły mogą nie występować, ale odpowiedź w pytaniu dotyczy ogiera, u którego kły są typowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Buhaj (bydło) jest przeżuwaczem: przeżuwacze nie mają górnych siekaczy (zamiast nich jest poduszka dziąsłowa), a typowa liczba zębów to 32, więc nie pasuje ani obecność pełnego "S3" w szczęce, ani wynik 40.
  • Tryk (owca) również jest przeżuwaczem, więc ma ten sam kluczowy wyróżnik: brak górnych siekaczy i łącznie zwykle 32 zęby. Zapis z "S3" w szczęce i kłem "K1" nie jest dla niego typowy.
  • Knur (świnia) ma inny wzór: zwykle 44 zęby (m.in. 4 przedtrzonowce w połowie łuku), więc przy świni spodziewalibyśmy się "P4" i innego wyniku całkowitego, a nie 40.

W praktyce umiejętność kojarzenia wzoru zębowego z gatunkiem pomaga w identyfikacji zwierzęcia, ocenie wieku (wymiana i ścieranie zębów) oraz w rozpoznawaniu problemów stomatologicznych podczas badania klinicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wzór zębowy to skrócony zapis liczby i rodzaju zębów w szczęce i żuchwie. Najczęściej podaje się go dla jednej połowy łuku zębowego (prawa lub lewa), a na końcu stosuje się mnożenie x2, aby uzyskać liczbę zębów w całej jamie ustnej.
Litery oznaczają grupy zębów: S – siekacze, K – kły, P – przedtrzonowce, T – trzonowce. Cyfra przy literze mówi, ile takich zębów przypada na jedną stronę łuku zębowego w danej szczęce lub żuchwie.
Wzór jest zwykle zapisany dla jednej połowy uzębienia (np. tylko prawa strona). Ponieważ zwierzę ma uzębienie symetryczne, mnożenie przez x2 pozwala policzyć zęby po obu stronach (prawa + lewa) i uzyskać całkowitą liczbę zębów.
Dorosły koń ma typowo 40 zębów przy obecności kłów, co odpowiada zapisowi z S3, K1, P3, T3 w szczęce i żuchwie (dla połowy łuku) oraz wyniku końcowego x2=40. U klaczy kły często nie występują.
Najważniejsza różnica to przód szczęki: przeżuwacze (bydło, owce) nie mają górnych siekaczy, a zamiast nich występuje poduszka dziąsłowa. Dodatkowo typowa liczba zębów u przeżuwaczy to 32, a u konia często 40 (z kłami).
Świnie (knur/locha) mają zwykle więcej zębów niż koń, typowo 44. Różnica wynika m.in. z liczby przedtrzonowców (często 4 w połowie łuku). Dlatego zapis prowadzący do x2=40 wskazuje raczej na konia niż na świnię.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie, że licznik i mianownik dotyczą szczęki i żuchwy, zapominanie o mnożeniu x2, oraz mylenie przeżuwaczy z innymi gatunkami mimo kluczowej cechy przeżuwaczy: braku górnych siekaczy.
Wzór zębowy wykorzystuje się m.in. do identyfikacji gatunku, orientacyjnej oceny wieku (wymiana zębów, ścieranie), oraz do oceny stanu jamy ustnej. Badanie uzębienia jest elementem standardowego badania klinicznego, zwłaszcza u koni i zwierząt gospodarskich.
Sprawdź, czy w szczęce są siekacze: u konia we wzorze pojawia się S zarówno w szczęce, jak i żuchwie, a suma często daje 40. U bydła i owcy w szczęce zwykle jest S0 (brak górnych siekaczy), a całkowita liczba zębów to zazwyczaj 32.
Naucz się "kotwic" liczbowych i cech wyróżniających: koń często 40, przeżuwacze 32 i brak górnych siekaczy, świnia często 44. Ćwicz też czytanie zapisu (szczęka/żuchwa) oraz pamiętaj o x2 na końcu.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wzór S3+K1+P3+T3 / S3+K1+P3+T3, a następnie x2=40 oznacza łącznie 40 zębów i obecność kłów w obu łukach.Takie uzębienie jest typowe dla dorosłego konia (ogiera)."

Źródła:

  • Merck Veterinary Manual – "Anatomy of the Teeth" (dental formula and tooth types), https://www.merckvetmanual.com/anatomy-and-physiology/digestive-system/anatomy-of-the-teeth - accessed 2026-02-18
  • Dyce, Sack, Wensing: "Textbook of Veterinary Anatomy", section on dentition/dental formulas, 5th edition, 2017
  • Z. Dzierżykray-Rogalski (red.): "Anatomia zwierząt domowych" (dział o uzębieniu i wzorach zębowych) – szczegółowe informacje wymagają wglądu w konkretne wydanie/paginację

Materiały:

  • Podręcznik anatomii zwierząt domowych (dział: uzębienie i czaszka)
  • Merck Veterinary Manual – hasła o uzębieniu koni i wzorach zębowych
  • Atlas anatomiczny czaszki i uzębienia ssaków domowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego