KWALIFIKACJA ELM1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 38.
W siłowniku pneumatycznym stwierdzono spadek sprawności z powodu nieszczelności przy tłoczysku. Naprawę tego siłownika należy rozpocząć od wymiany
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieszczelność przy tłoczysku oznacza zwykle zużycie lub uszkodzenie elementów uszczelniających w tej strefie. Dlatego naprawę zaczyna się od wymiany uszczelnień, bo to one odpowiadają za utrzymanie szczelności podczas ruchu tłoczyska. Wymiana cylindra, przyłącza lub tłoka nie usuwa typowej przyczyny tego objawu.

Pełne wyjaśnienie:

W siłowniku pneumatycznym spadek sprawności często wynika z ubytku sprężonego powietrza, czyli z nieszczelności. Jeżeli w treści wskazano, że nieszczelność występuje przy tłoczysku, to kluczową informacją diagnostyczną jest lokalizacja wycieku: okolice wyjścia tłoczyska z komory siłownika.

W tym miejscu pracują elementy, których zadaniem jest zapewnienie szczelności przy ruchu posuwisto-zwrotnym: uszczelnienia tłoczyska (oraz często elementy prowadzące/zgarniające). Zużycie wargi uszczelniającej, uszkodzenie powierzchni uszczelnienia lub zabrudzenia powodują ucieczkę medium roboczego. Skutkiem jest m.in. spadek siły, gorsza dynamika ruchu i obniżenie efektywności pracy układu.

Dlatego poprawna odpowiedź to: "uszczelnień." Rozpoczęcie naprawy od wymiany uszczelnień jest logiczne i ekonomiczne: jest to element bezpośrednio powiązany z miejscem nieszczelności i najczęściej ulega zużyciu eksploatacyjnemu.

  • Odpowiedź "cylindra." jest nieadekwatna, bo cylinder (tuleja) odpowiada za prowadzenie i współpracę z uszczelnieniem tłoka, a nie za szczelność na wyjściu tłoczyska. Wymiana cylindra byłaby działaniem kosztownym i zwykle niecelowanym w ten objaw.
  • Odpowiedź "przyłącza." pasuje do sytuacji, gdy wyciek jest na złączce, przewodzie lub porcie siłownika. Skoro podano, że problem jest przy tłoczysku, to przyłącze nie jest pierwszym podejrzanym.
  • Odpowiedź "tłoka." dotyczy raczej nieszczelności między komorami siłownika (przedmuch przez uszczelnienie tłoka) i objawów typu spadek siły bez widocznego wycieku na zewnątrz. Nie odpowiada to jednoznacznie wskazanej lokalizacji usterki.

W praktyce serwisowej po potwierdzeniu wycieku przy tłoczysku typowym krokiem jest demontaż, ocena stanu powierzchni tłoczyska (rysy/korozja), a następnie wymiana zestawu uszczelnień i kontrola elementów prowadzących. Pozwala to przywrócić szczelność i sprawność siłownika bez niepotrzebnej wymiany innych części.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, że powietrze ucieka w miejscu, gdzie tłoczysko wychodzi z siłownika. Najczęściej wskazuje to na zużyte lub uszkodzone uszczelnienia tłoczyska (czasem także elementy zgarniające i prowadzące), a nie na problem z przyłączem czy cylindrem.
Bo to uszczelnienia są elementem, który ma zapewnić szczelność przy ruchu tłoczyska. Gdy ulegną zużyciu, powietrze wydostaje się na zewnątrz i spada sprawność siłownika. Wymiana uszczelnień usuwa przyczynę w miejscu wskazanym przez objaw.
Najczęstsze objawy to: mniejsza siła lub brak domykania ruchu, wolniejsza praca, niestabilny posuw, syczenie (wyciek) oraz większe zużycie sprężonego powietrza. Jeżeli syczenie jest przy tłoczysku, podejrzenie pada na uszczelnienia tłoczyska.
Może wprowadzać w błąd, jeśli dźwięk wycieku "niesie się" po korpusie. Dlatego warto zlokalizować źródło (np. odsłuchem lub środkiem do wykrywania nieszczelności). Jeśli wyciek jest faktycznie przy tłoczysku, priorytetem są uszczelnienia, nie złączka.
Wyciek przy tłoczysku zwykle jest słyszalny/wyczuwalny na zewnątrz przy wyjściu tłoczyska. Przedmuch przez tłok częściej objawia się spadkiem siły bez wyraźnego zewnętrznego wycieku, bo powietrze przechodzi między komorami siłownika. Lokalizacja objawu jest kluczowa.
Najczęściej zużywają się elementy eksploatacyjne: uszczelnienia (tłoka i tłoczyska), elementy prowadzące, zgarniacze oraz czasem powierzchnia tłoczyska (rysy, korozja). Zanieczyszczenia i brak właściwego przygotowania powietrza przyspieszają zużycie.
Częste błędy to: zgadywanie bez lokalizacji wycieku, mylenie miejsca syczenia z portem przyłączeniowym, pomijanie kontroli stanu tłoczyska (rysy niszczą nowe uszczelnienia) oraz wymiana drogich elementów (np. cylindra) bez potwierdzenia uszkodzenia.
Zwykle nie. Tłok i jego uszczelnienie odpowiadają za separację komór roboczych, a nie za szczelność na wyjściu tłoczyska. Przy wycieku przy tłoczysku najbardziej typowe jest uszkodzenie uszczelnienia tłoczyska lub zgarniacza, więc od tego zaczyna się naprawę.
Skup się na budowie elementów wykonawczych (siłowniki), typowych usterkach i ich objawach oraz podstawowej diagnostyce. Dobrze działa nauka "objaw → możliwa przyczyna → pierwsza czynność serwisowa". Ćwicz też rozróżnianie nieszczelności przyłącza, tłoka i tłoczyska.
Pomaga utrzymanie właściwego przygotowania powietrza (filtracja), unikanie zabrudzeń w strefie tłoczyska, kontrola osiowości mocowania (brak nadmiernych sił bocznych), regularne przeglądy i szybka wymiana zużytych uszczelnień. Chroni to też powierzchnię tłoczyska.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nieszczelność przy tłoczysku oznacza zwykle zużycie lub uszkodzenie elementów uszczelniających w tej strefie.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki siłowej (budowa i eksploatacja siłowników)
  • Instrukcje serwisowe producentów siłowników pneumatycznych (sekcja: uszczelnienia tłoczyska)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: wykrywanie nieszczelności w układach sprężonego powietrza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego