KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 31.
W skali trójstopniowej nie występuje ryzyko zawodowe
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W podejściu PN-N-18002:2011 skala trójstopniowa obejmuje wyłącznie trzy poziomy ryzyka: małe, średnie i duże.
Określenie "bardzo duże" występuje dopiero w skali pięciostopniowej, więc nie może pojawić się w wariancie trójstopniowym.

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie ryzyka zawodowego wg podejścia opisywanego w PN-N-18002:2011 można stosować m.in. skalę trójstopniową albo skalę pięciostopniową. Kluczowe jest to, że nazwy poziomów ryzyka zależą od wybranej skali.

Skala trójstopniowa ma tylko trzy poziomy, więc dopuszcza wyłącznie następujące kategorie:

  • małe,
  • średnie,
  • duże.

Dlatego w skali trójstopniowej nie ma miejsca na dodatkowe, "pośrednie" lub "wzmocnione" nazwy (np. z przysłówkiem "bardzo"). Określenie "bardzo duże" pojawia się dopiero wtedy, gdy stosuje się skalę pięciostopniową, w której występują: bardzo małe, małe, średnie, duże i bardzo duże.

Ocena ryzyka w tym podejściu jest jakościowa: wykorzystuje się parametry takie jak ciężkość następstw oraz prawdopodobieństwo i odczytuje poziom z matrycy. Jednak niezależnie od sposobu szacowania, w wariancie trójstopniowym wynik musi należeć do jednego z trzech poziomów. Stąd poprawna odpowiedź to "bardzo duże".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • małe – jest jedną z trzech kategorii w skali trójstopniowej,
  • średnie – również występuje w skali trójstopniowej,
  • duże – także występuje w skali trójstopniowej (często traktowane jako niedopuszczalne i wymagające pilnych działań).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala trójstopniowa to sposób jakościowego opisu wyniku oceny ryzyka, w którym ryzyko klasyfikuje się tylko do trzech poziomów: małe, średnie lub duże. Stosuje się ją, gdy potrzebna jest prosta i czytelna klasyfikacja bez nadmiernej szczegółowości.
W wariancie trójstopniowym używa się wyłącznie trzech nazw poziomów: małe, średnie i duże. Jeśli w odpowiedziach pojawia się "bardzo małe" albo "bardzo duże", to są to określenia charakterystyczne dla skali pięciostopniowej, a nie trójstopniowej.
Bo skala trójstopniowa ma z definicji tylko trzy kategorie wyniku. W tym podejściu nie dodaje się "wzmocnionych" poziomów z przysłówkiem "bardzo". Określenie "bardzo duże" pojawia się dopiero w skali pięciostopniowej, która ma więcej stopni i większą rozdzielczość oceny.
Skalę pięciostopniową wybiera się, gdy chce się dokładniej różnicować ryzyko (większa "czułość" oceny), np. przy bardziej złożonych zagrożeniach lub gdy wyniki mają wspierać precyzyjne priorytety działań. Wtedy pojawiają się poziomy: bardzo małe, małe, średnie, duże, bardzo duże.
W jakościowym szacowaniu ryzyka bierze się pod uwagę dwa kluczowe parametry: ciężkość następstw (np. mała/średnia/duża) oraz prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia (np. mało prawdopodobne/prawdopodobne/wysoce prawdopodobne). Wynik poziomu ryzyka odczytuje się z matrycy na przecięciu tych parametrów.
Matryca ryzyka to tabela, która łączy prawdopodobieństwo zdarzenia z ciężkością następstw. W zależności od wariantu może mieć układ 3x3 lub 5x5. Po wybraniu odpowiedniego wiersza i kolumny odczytuje się poziom ryzyka (np. małe/średnie/duże), co ułatwia spójne klasyfikowanie zagrożeń.
W praktyce BHP ryzyko duże w prostej skali trójstopniowej jest zwykle traktowane jako niedopuszczalne i wymagające szybkich działań ograniczających zagrożenie. Ryzyko małe i średnie częściej uznaje się za dopuszczalne pod warunkiem utrzymania kontroli i doskonalenia zabezpieczeń.
Najczęstszy błąd to mieszanie skal: uczeń pamięta, że istnieje "bardzo duże" ryzyko, ale nie sprawdza, że dotyczy to skali pięciostopniowej. Drugi błąd to automatyczne dopisywanie "bardzo" do poziomów, mimo że w skali trójstopniowej nie przewiduje się takich nazw.
Najważniejsza wskazówka to sformułowanie "w skali trójstopniowej" lub "w skali pięciostopniowej". W trójstopniowej szukasz tylko: małe/średnie/duże. W pięciostopniowej pojawiają się dodatkowo poziomy "bardzo małe" i "bardzo duże". To pozwala szybko wykluczyć niepasujące odpowiedzi.
Warto nauczyć się: (1) jakie są warianty skali (3 i 5 stopni), (2) dokładnych nazw poziomów w każdej skali, (3) jakie dwa parametry tworzą matrycę (prawdopodobieństwo i ciężkość). Pomaga też przećwiczenie kilku przykładów klasyfikacji zagrożeń z użyciem matrycy.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • PN-N-18002:2011 "Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego" – opis skali trójstopniowej i pięciostopniowej (wskazane w kontekście zadania)

Materiały:

  • PN-N-18002:2011 – wytyczne do oceny ryzyka zawodowego (opis wariantów skali)
  • Przykładowe matryce ryzyka (3x3 i 5x5) stosowane w dokumentacji BHP
  • Materiały dydaktyczne z oceny ryzyka zawodowego omawiające poziomy ryzyka i ich nazewnictwo

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego