KWALIFIKACJA CHM2 - CZERWIEC 2017

W reaktorze do syntezy amoniaku (jak w większości aparatów prowadzących reakcje gazowe pod ciśnieniem) kluczowe znaczenie mają dwa obszary: bezpieczeństwo pracy oraz kontrola parametrów procesu. Dlatego w niezbędnym oprzyrządowaniu powinny znaleźć się:

• Zawór bezpieczeństwa – element zabezpieczający aparat przed skutkami niekontrolowanego wzrostu ciśnienia (np. wskutek wzrostu temperatury, zablokowania odpływu, zaburzeń regulacji). To podstawowy element ochrony aparatu ciśnieniowego.
• Manometr – umożliwia bieżący pomiar ciśnienia w reaktorze. Ciśnienie jest parametrem krytycznym zarówno dla bezpieczeństwa, jak i dla prowadzenia procesu.
• Termometr kontaktowy – umożliwia pomiar temperatury aparatu/medium w warunkach przemysłowych. Temperatura silnie wpływa na szybkość reakcji, równowagę oraz ryzyko przegrzania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

• Wakuometr, manometr i termometr oporowy – wakuometr służy do pomiaru podciśnienia, a w tym przypadku mowa o pracy przy wysokim ciśnieniu dodatnim. Sam fakt posiadania manometru nie rekompensuje doboru przyrządu nieadekwatnego do warunków oraz braku elementu zabezpieczającego (zaworu bezpieczeństwa).
• Zawór zwrotny, manometr i termometr oporowy – zawór zwrotny chroni przed cofaniem się medium, ale nie jest zabezpieczeniem przed nadciśnieniem. W aparacie ciśnieniowym wymagany jest element upustowy/bezpieczeństwa, a nie tylko armatura kierunkowa.
• Rotametr, barometr i termometr szklany – rotametr dotyczy pomiaru przepływu, barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, a termometr szklany jest zwykle niepraktyczny dla typowych warunków przemysłowych i nie stanowi standardowego, odpornego rozwiązania dla reaktora ciśnieniowego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się ciśnienie rzędu MPa, niemal zawsze myśl o dwóch rzeczach: pomiar ciśnienia i zabezpieczenie nadciśnieniowe. Dopiero potem dobieraj rodzaj pomiaru temperatury.