W recepturach mieszanin zapis 5:3:1 oznacza stosunek ilości składników, a nie ich bezwzględne masy w gramach. Najpierw sumuje się "części": 5 + 3 + 1 = 9 części. Każda "część" musi odpowiadać tej samej masie (w gramach), tylko wtedy proporcja jest zachowana.
Dla wskazanego zestawu gramatur przelicznik wynika z żywicy: 5 części = 100 g. Z tego obliczamy masę jednej części: 100 g ÷ 5 = 20 g na część. Teraz można przeliczyć pozostałe składniki:
- woda: 3 części × 20 g = 60 g,
- utwardzacz: 1 część × 20 g = 20 g.
Szybka kontrola: 100 g : 60 g : 20 g po skróceniu przez 20 daje 5:3:1, więc proporcje są spełnione. Łączna masa roztworu wynosi 100 + 60 + 20 = 180 g.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi mogą kusić, ale są błędne? Najczęstszy błąd to potraktowanie 5:3:1 jako "5 g, 3 g, 1 g" albo wykonanie dzielenia przez liczbę składników (3) zamiast przez sumę części (9). Inny błąd to przeskalowanie tylko jednego składnika bez zachowania wspólnego przelicznika dla pozostałych, co niszczy proporcję i może zmienić parametry kleju (np. czas wiązania i lepkość).
Na egzaminie warto stosować prostą procedurę: (1) policz sumę części, (2) znajdź masę 1 części z danych zadania, (3) przemnóż przez liczbę części każdego składnika, (4) sprawdź skrócenie proporcji.
