Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2024



PYTANIE NR 24.
W słonecznej instalacji grzewczej przedstawionej na schemacie nominalną temperaturę ciepłej wody ustawiono na 55o C, a temperaturę maksymalną w zbiorniku na 85o C. Jeśli histereza zbiornika jest ustawiona na sterowniku solarnym na 15o C to pompa solarna
Ilustracja przedstawia schemat instalacji słonecznej do podgrzewania wody, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Histereza 15o C oznacza różnicę między temperaturą wyłączenia i ponownego włączenia pompy względem progu maksymalnego zasobnika.
Skoro ograniczenie maksymalne to 85o C, to po przekroczeniu tej wartości pompa jest wyłączana, a ponowne załączenie następuje po spadku o 15o C, czyli do 70o C.

Pełne wyjaśnienie:

W sterowaniu temperaturą zasobnika (CWU) pojęcie histerezy opisuje "martwą strefę" przełączania: układ nie załącza i nie wyłącza elementu wykonawczego (tu: pompy solarnej) dokładnie w tym samym punkcie temperatury. Dzięki temu ogranicza się częste przełączanie (taktowanie) oraz zapewnia stabilniejszą pracę instalacji.

W treści podano dwa poziomy temperatury:

  • temperatura nominalna CWU: 55o C (wartość komfortowa/nastawa docelowa),
  • temperatura maksymalna w zbiorniku: 85o C (ograniczenie bezpieczeństwa/ochrony przed przegrzaniem).

Jeżeli na sterowniku ustawiono histerezę zbiornika na 15o C, to logika progów dla ograniczenia maksymalnego jest następująca:

  • pompa zostaje wyłączona, gdy temperatura przekroczy 85o C,
  • pompa zostaje włączona ponownie, gdy temperatura spadnie o wartość histerezy, czyli do 85−15=70o C.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "zostanie wyłączona, gdy temperatura w złączu krzyżowym przekroczy 85o C i włączona ponownie, gdy temperatura spadnie w złączu do 70o C".

Pozostałe propozycje są błędne, bo:

  • Wariant z progami 55/40o C błędnie odnosi histerezę do temperatury nominalnej CWU zamiast do ograniczenia maksymalnego.
  • Wariant 85/55o C odejmuje od progu maksymalnego aż 30o C, ignorując zadaną histerezę 15o C.
  • Wariant 70/55o C myli próg wyłączenia (powinien być 85o C) z progiem ponownego załączenia (70o C).

Na egzaminie warto zapamiętać schemat: próg wyłączenia = wartość graniczna, a próg włączenia = wartość graniczna minus histereza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest histereza w sterowniku solarnym?

Histereza to różnica między progiem wyłączenia i ponownego włączenia (przełączenia) danego elementu, np. pompy.

Zapobiega częstemu "klapaniu" przekaźnika przy temperaturze bliskiej granicy i stabilizuje pracę instalacji.

Jak obliczyć temperaturę ponownego włączenia pompy przy histerezie 15°C?

Najczęściej liczy się ją jako: próg wyłączenia − histereza.

Jeśli ograniczenie maksymalne zasobnika wynosi 85°C, a histereza 15°C, to ponowne włączenie nastąpi po spadku do 70°C (85−15).

Dlaczego sterownik nie włącza i nie wyłącza pompy w tej samej temperaturze?

Gdyby progi były identyczne, niewielkie wahania temperatury wokół granicy powodowałyby bardzo częste załączanie i wyłączanie pompy.

Histereza tworzy bezpieczny "zapas" temperatury, dzięki czemu praca układu jest płynniejsza i trwalsza.

Co oznacza temperatura maksymalna w zbiorniku w instalacji solarnej?

To graniczna temperatura zasobnika, po której przekroczeniu sterownik ogranicza dalsze dogrzewanie (np. przez wyłączenie pompy), aby nie dopuścić do przegrzania.

Nie jest to to samo co temperatura komfortowa CWU ustawiana dla użytkownika.

Jaka jest różnica między temperaturą nominalną 55°C a maksymalną 85°C?

Temperatura nominalna (np. 55°C) to typowa nastawa użytkowa dla ciepłej wody.

Temperatura maksymalna (np. 85°C) to ograniczenie bezpieczeństwa zasobnika. W zadaniach z histerezą zwykle liczy się progi względem tej wartości maksymalnej.

Czy w takim zadaniu zawsze odejmuje się histerezę od temperatury maksymalnej?

Nie zawsze "zawsze", bo zależy od tego, do czego histereza jest przypisana w danym sterowniku (np. do ograniczenia maksymalnego lub do innej funkcji).

W treści, gdy mowa o histerezie zbiornika przy temperaturze maksymalnej, typowa interpretacja to: włączenie = maksimum minus histereza.

Jakie błędy najczęściej robi się przy zadaniach o histerezie temperatury?
Najczęstsze pomyłki to: odejmowanie histerezy od niewłaściwej wartości (np. od 55°C zamiast od 85°C), mylenie progu włączenia z progiem wyłączenia oraz nieuwzględnianie, że histereza to różnica progów, a nie "dowolny zapas".
Kiedy w praktyce ustawia się większą histerezę w zasobniku CWU?

Większą histerezę stosuje się, gdy układ zbyt często przełącza pompę (taktuje) lub gdy chcemy, aby po wyłączeniu pompa nie włączała się natychmiast po minimalnym spadku temperatury.

Trzeba jednak uważać, by nie pogorszyć komfortu i nie dopuścić do zbyt dużych wahań temperatury.

Czy do rozwiązania zadania potrzebna jest znajomość konkretnego sterownika solarnego?

Do podstawowego zadania z histerezą zwykle wystarcza ogólna zasada działania sterowania dwustanowego: wyłączenie przy progu granicznym i ponowne włączenie po spadku o wartość histerezy.

Szczegóły menu i nazewnictwa (np. nazwy czujników) mogą się różnić między producentami.

Jak na egzaminie szybko sprawdzić, czy progi 85°C i 70°C są logiczne?

Sprawdź dwie rzeczy: (1) czy różnica progów jest równa histerezie (85−70=15), (2) czy włączenie następuje po spadku temperatury, a wyłączenie po przekroczeniu progu maksymalnego.

Jeśli oba warunki są spełnione, odpowiedź jest spójna.

info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny automatyki instalacji solarnych
  • Notatki/roz działy z automatyki: histereza i przekaźniki/termostaty (materiały dydaktyczne szkoły/CKZ)
  • Instrukcje sterowników solarnych używanych w pracowni (konkretna dokumentacja producenta dostępna na zajęciach)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego