W spółce jawnej podatek dochodowy rozliczają wspólnicy, a nie sama spółka, dlatego po ustaleniu dochodu spółki trzeba go podzielić proporcjonalnie do udziałów w zysku wskazanych w treści zadania.
Krok 1: ustalenie dochodu z korektą remanentu
Przy prowadzeniu ewidencji z remanentem dochód koryguje się o stan zapasów, aby koszty odpowiadały towarom faktycznie sprzedanym w roku. Stosujemy wzór:
Przychody − Koszty + remanent początkowy − remanent końcowy.
Podstawiamy dane:
50 000 zł − 30 000 zł + 10 000 zł − 5 000 zł = 25 000 zł.
Ekonomiczny sens korekty jest taki, że remanent początkowy zwiększa koszty "zużyte" w roku (bo pochodzi z poprzedniego okresu), a remanent końcowy je zmniejsza (bo część zakupów pozostała w zapasie i nie powinna obciążać wyniku roku).
Krok 2: podział dochodu między wspólników
Dochód 25 000 zł dzielimy wg udziałów:
- Paweł: 25 000 × 60% = 15 000 zł,
- Piotr: 25 000 × 40% = 10 000 zł.
Dlaczego pozostałe warianty są błędne?
- Warianty dające niższe kwoty zwykle wynikają z pominięcia korekty remanentowej (wtedy byłoby 50 000 − 30 000 = 20 000 zł do podziału) albo z zastosowania korekty ze złym znakiem.
- Wariant z równymi kwotami dla obu wspólników oznacza zignorowanie udziałów 60/40 i błędne założenie podziału po 50%.
- Warianty z inną proporcją kwot pokazują typowy błąd rachunkowy w procentach (np. pomyłka w mnożeniu przez 0,6 i 0,4 lub przestawienie udziałów).
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz dochód całej spółki (z remanentem), a dopiero potem dziel wynik na wspólników. To ogranicza ryzyko pomyłek i ułatwia kontrolę: suma dochodów wspólników musi równać się dochodowi spółki (15 000 + 10 000 = 25 000).