KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 25.
W spółce jawnej wspólnikami są Paweł z udziałem 60% i Piotr z udziałem 40%. Za rok obrotowy 2020 spółka wykazała przychód w wysokości 50 000,00 zł i koszty uzyskania przychodu w wysokości 30 000,00 zł. Sporządzony w spółce remanent na dzień 1 styczna 2020 r. wyniósł 10 000,00 zł, a na dzień 31 grudnia 2020 r. 5 000,00 zł. Ustal dochód każdego ze wspólników za rok podatkowy 2020.
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema wierszami i dwoma kolumnami, która dotyczy podziału dochodu między dwóch wspólników
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dochód spółki ustala się z korektą remanentową:
Przychody − Koszty + remanent początkowy − remanent końcowy.
50 000 − 30 000 + 10 000 − 5 000 = 25 000 zł. Następnie dzieli się go wg udziałów: 60% i 40%, czyli 15 000 zł dla Pawła i 10 000 zł dla Piotra.

Pełne wyjaśnienie:

W spółce jawnej podatek dochodowy rozliczają wspólnicy, a nie sama spółka, dlatego po ustaleniu dochodu spółki trzeba go podzielić proporcjonalnie do udziałów w zysku wskazanych w treści zadania.

Krok 1: ustalenie dochodu z korektą remanentu
Przy prowadzeniu ewidencji z remanentem dochód koryguje się o stan zapasów, aby koszty odpowiadały towarom faktycznie sprzedanym w roku. Stosujemy wzór:
Przychody − Koszty + remanent początkowy − remanent końcowy.

Podstawiamy dane:
50 000 zł − 30 000 zł + 10 000 zł − 5 000 zł = 25 000 zł.

Ekonomiczny sens korekty jest taki, że remanent początkowy zwiększa koszty "zużyte" w roku (bo pochodzi z poprzedniego okresu), a remanent końcowy je zmniejsza (bo część zakupów pozostała w zapasie i nie powinna obciążać wyniku roku).

Krok 2: podział dochodu między wspólników
Dochód 25 000 zł dzielimy wg udziałów:

  • Paweł: 25 000 × 60% = 15 000 zł,
  • Piotr: 25 000 × 40% = 10 000 zł.

Dlaczego pozostałe warianty są błędne?

  • Warianty dające niższe kwoty zwykle wynikają z pominięcia korekty remanentowej (wtedy byłoby 50 000 − 30 000 = 20 000 zł do podziału) albo z zastosowania korekty ze złym znakiem.
  • Wariant z równymi kwotami dla obu wspólników oznacza zignorowanie udziałów 60/40 i błędne założenie podziału po 50%.
  • Warianty z inną proporcją kwot pokazują typowy błąd rachunkowy w procentach (np. pomyłka w mnożeniu przez 0,6 i 0,4 lub przestawienie udziałów).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz dochód całej spółki (z remanentem), a dopiero potem dziel wynik na wspólników. To ogranicza ryzyko pomyłek i ułatwia kontrolę: suma dochodów wspólników musi równać się dochodowi spółki (15 000 + 10 000 = 25 000).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się schemat: Przychody − Koszty + remanent początkowy − remanent końcowy. Remanent koryguje wynik, bo część zakupów może pozostać w zapasie na koniec roku, a zapas z początku roku mógł zostać sprzedany w bieżącym okresie.
Dodanie remanentu początkowego wynika z dopasowania kosztów do sprzedaży w danym roku. Zapas z początku roku może zostać sprzedany w tym roku, więc jego wartość powinna "wejść" do rozliczenia kosztów bieżącego okresu poprzez korektę remanentową.
Remanent końcowy odejmuje się, bo część zakupów ujętych w kosztach nie została jeszcze sprzedana i nadal jest w magazynie. Taka wartość nie powinna obniżać dochodu roku bieżącego, dlatego dokonuje się korekty zmniejszającej koszty poprzez odjęcie remanentu końcowego.
To zasada, że spółka jawna nie rozlicza podatku dochodowego jako podatnik, a dochód "przechodzi" na wspólników. Każdy wspólnik wykazuje swoją część przychodów i kosztów (a w efekcie dochodu) proporcjonalnie do udziału w zysku.
Najpierw liczysz dochód całej spółki, a potem mnożysz go przez udziały: dochód × 0,60 dla pierwszego wspólnika i dochód × 0,40 dla drugiego. Na końcu sprawdź kontrolnie, czy suma części równa się dochodowi spółki.
Najczęściej: (1) pominięcie remanentu i liczenie tylko Przychody−Koszty, (2) odwrócenie znaków korekty (np. odjęcie remanentu początkowego), (3) błędy procentowe przy podziale 60/40, (4) brak kontroli, czy suma dochodów wspólników zgadza się z dochodem spółki.
W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się podział zgodny z podanymi udziałami. W praktyce kluczowe jest to, co wynika z ustaleń wspólników (np. umowy). Na egzaminie nie zmieniaj proporcji, jeśli w treści wprost podano udziały 60% i 40%.
Gdy remanent końcowy jest niższy od początkowego (spadek zapasów), częściej rośnie dochód, bo "sprzedano zapas". Gdy remanent końcowy jest wyższy (przyrost zapasów), dochód częściej maleje, bo część zakupów nie została sprzedana i jest wyłączana z kosztów roku.
Zrób dwa testy: (1) suma dochodów wspólników musi równać się dochodowi spółki, (2) proporcja musi pasować do udziałów (np. 60/40 oznacza, że pierwszy ma o połowę więcej niż drugi). To szybka kontrola na egzaminie.
Ćwicz seriami podobne zadania: najpierw policz dochód spółki z korektą remanentu, potem dopiero podział procentowy. Zapisuj wzór na kartce i zawsze podstawiaj liczby w tej samej kolejności. Ucz się też interpretacji: co oznacza wzrost lub spadek zapasów dla dochodu.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 8 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2, Dz.U. 2024 poz. 226

Materiały:

  • Tekst ustawy o PIT (w zakresie zasad podziału przychodów/kosztów wspólników i ustalania dochodu)
  • Podręcznik do rachunkowości/PKPiR dla technika ekonomisty (rozdział o remanencie i korekcie kosztów)
  • Zbiór zadań egzaminacyjnych EKA.4 z obliczeń podatkowych i ewidencji działalności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego