W rachunku zysków i strat w wariancie porównawczym koszty ujmuje się głównie według rodzajów, a pozycja "Zmiana stanu produktów" koryguje wynik o efekt tego, że część poniesionych kosztów mogła zostać "zatrzymana" w zapasach produktów (albo odwrotnie: zapasy zostały zużyte/sprzedane, mimo że koszty powstały wcześniej).
Zmianę stanu produktów ustala się jako różnicę między stanem końcowym a stanem początkowym odpowiednich pozycji produktów (w zależności od przyjętej ewidencji). Jeśli po obliczeniu różnica jest dodatnia, oznacza to zwiększenie stanu produktów. Jeśli różnica jest ujemna, oznacza to zmniejszenie stanu produktów i w RZiS pokazuje się spadek o wartość bezwzględną tej różnicy.
Odpowiedź "zmniejszenia stanu produktów o 2 000 zł" jest poprawna, bo wynika z obliczeń na danych z kont: stan końcowy jest niższy od początkowego dokładnie o 2 000 zł, więc do wyniku finansowego przeksięgowuje się spadek o tę kwotę.
Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:
- "zwiększenia …" – błędna interpretacja znaku, gdy faktycznie wystąpił spadek (częsty błąd polega na nieuwzględnieniu, czy liczymy końcowy minus początkowy).
- Kwota 10 000 zł – błąd doboru wartości (np. pomylenie sald kont, zsumowanie zamiast policzenia różnicy lub odczytanie pojedynczego salda jako zmiany).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj mini-wzór "zmiana = stan końcowy – stan początkowy" i dopiero potem zdecyduj, czy opisujesz zwiększenie czy zmniejszenie, oraz jaką kwotę (różnicę, a nie jedno z sald).