KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 23.
W spółdzielni mleczarskiej pracownicy zatrudnieni są na różnych stanowiskach wykonując różne rodzaje prac. Dla pracownika zatrudnionego przy taśmie produkcyjnej w pozycji stojącej (praca monotypowa) najlepszym rozwiązaniem będzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praca monotypowa w pozycji stojącej powoduje głównie monotonię oraz długotrwałe obciążenie statyczne tych samych grup mięśni.
Najlepiej ogranicza to praca przemienna, czyli przeplatanie zadań przy taśmie czynnościami wymagającymi innej aktywności (np. ruchu), co zmniejsza zmęczenie i ryzyko dolegliwości układu ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

Praca przy taśmie produkcyjnej w pozycji stojącej, określona w pytaniu jako praca monotypowa, wiąże się z dwiema typowymi grupami obciążeń: (1) monotonią i powtarzalnością czynności oraz (2) obciążeniem statycznym wynikającym z długotrwałego utrzymywania podobnej postawy. W takiej sytuacji najkorzystniejsze jest rozwiązanie, które realnie "rozprasza" obciążenie w czasie.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "praca przemienna (część czasu pracy przy taśmie a część w ruchu - np. prace magazynowe)". Urozmaicenie zadań (rotacja, przeplatanie czynności) zmienia zaangażowane grupy mięśni, pozwala na częściową regenerację tych samych struktur i ogranicza narastanie zmęczenia. W praktyce zakładowej jest to klasyczne działanie organizacyjne stosowane w ergonomii: zamiast "trwać" w jednym, powtarzalnym schemacie, pracownik wykonuje naprzemiennie różne czynności.

  • Odpowiedź "zmiana z pozycji stojącej na siedzącą" bywa korzystna w niektórych procesach, ale sama w sobie nie rozwiązuje problemu monotypii. Praca siedząca może utrzymywać powtarzalność ruchów i nadal obciążać te same partie ciała (np. obręcz barkową, nadgarstki), a dodatkowo wprowadzać inne ryzyka (długotrwałe siedzenie).
  • Odpowiedź "praca o jak najmniejszym wysiłku fizycznym" jest zbyt ogólna i nie wskazuje konkretnego środka profilaktycznego. W ergonomii nie chodzi wyłącznie o "mały wysiłek", lecz o właściwy rozkład obciążenia (statycznego i dynamicznego) oraz ograniczanie monotonii.
  • Odpowiedź "przesunięcie na inne stanowisko" może być rozwiązaniem doraźnym lub medycznie uzasadnionym (np. przy przeciwwskazaniach), ale nie jest "najlepszym" standardowym rozwiązaniem organizacyjnym dla stanowiska monotypowego. Zwykle najpierw stosuje się modyfikacje organizacji pracy (rotacja, przeplatanie zadań, przerwy) i dopiero przy braku efektu rozważa się przeniesienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "monotypowa/monotonna" oraz "długotrwale w jednej pozycji", najczęściej szukaj rozwiązań organizacyjnych typu praca przemienna/rotacja/urozmaicenie zadań, bo one uderzają w przyczynę (powtarzalność i stałe obciążenie), a nie tylko w objaw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Praca monotypowa to praca wykonywana w bardzo podobny, powtarzalny sposób (te same ruchy i podobne tempo) przez dłuższy czas. W BHP wiąże się to z monotonią oraz ryzykiem przeciążenia tych samych mięśni i stawów, szczególnie na liniach produkcyjnych.
Długotrwałe stanie zwykle zwiększa obciążenie statyczne (mięśnie pracują "w napięciu", aby utrzymać postawę). Jeśli do tego dochodzą ruchy powtarzalne, rośnie zmęczenie i ryzyko dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego, np. nóg i odcinka lędźwiowego.
Praca przemienna polega na przeplataniu różnych czynności w ciągu zmiany, tak aby zmieniały się obciążone partie ciała i sposób pracy. Dzięki temu te same struktury nie są obciążane stale, a organizm ma szansę na częściową regenerację, co ogranicza narastanie zmęczenia.
Nie zawsze. Zmiana na siedzącą może zmniejszyć obciążenie nóg, ale nie usuwa automatycznie monotonii i powtarzalności ruchów. Praca siedząca może też zwiększać inne obciążenia (np. statyczne napięcie pleców). Najlepsze efekty daje zwykle urozmaicenie zadań i właściwa organizacja pracy.
Najczęściej obserwuje się narastające zmęczenie, spadek koncentracji i większe ryzyko błędów, a także dolegliwości układu ruchu wynikające z przeciążenia tych samych mięśni. W dłuższym okresie mogą pojawiać się bóle i ograniczenia sprawności, co jest istotne w ocenie ryzyka zawodowego.
W praktyce stosuje się m.in. rotację stanowisk, przeplatanie czynności (praca przemienna), przerwy regeneracyjne, dostosowanie tempa pracy oraz szkolenia z ergonomii. Celem jest ograniczenie obciążenia statycznego i monotonii bez obniżania bezpieczeństwa procesu technologicznego.
Może być zasadne, gdy istnieją przeciwwskazania zdrowotne, objawy przeciążenia lub gdy nie da się skutecznie zredukować ryzyka na danym stanowisku innymi metodami. Jako standardowe "najlepsze" rozwiązanie bywa zbyt radykalne, bo zwykle najpierw wdraża się zmiany organizacyjne i ergonomiczne.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "intuicyjnej", np. samej zmiany pozycji, bez uwzględnienia monotonii i powtarzalności. Inny błąd to wskazywanie zbyt ogólnych haseł ("mały wysiłek") zamiast konkretnego środka profilaktycznego, który faktycznie zmienia rozkład obciążenia w czasie.
Wskazówkami są sformułowania: "praca monotypowa", "powtarzalne czynności", "długotrwale w jednej pozycji" lub "praca przy taśmie". Wtedy najczęściej szuka się rozwiązań organizacyjnych, które urozmaicają zadania (rotacja, przeplatanie czynności), a nie tylko zmieniają jeden parametr.
Przerwy mogą pomóc w regeneracji, ale praca przemienna dodatkowo zmienia rodzaj obciążenia w trakcie wykonywania pracy, co często lepiej ogranicza monotonię i przeciążenia. Najlepsze efekty daje zwykle połączenie: odpowiednia organizacja zadań (przemienność/rotacja) oraz racjonalnie zaplanowane przerwy.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z ergonomii pracy i oceny obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego
  • Podręcznik/kompendium dla technika BHP: ergonomia i organizacja stanowisk pracy
  • Instrukcje zakładowe dotyczące rotacji stanowisk i przerw regeneracyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego