KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 8.
W sterylizatorze powietrznym można wyjaławiać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sterylizator powietrzny (suche gorące powietrze) stosuje się do materiałów odpornych na wysoką temperaturę, m.in. niektórych proszków i substancji stałych.
Nie jest właściwy dla roztworów wodnych, gumy (zatyczek) ani substancji termolabilnych, które ulegają zniszczeniu lub zmianom.

Pełne wyjaśnienie:

Sterylizator powietrzny (wyjaławianie suchym gorącym powietrzem) działa głównie przez utlenianie i wysuszające działanie wysokiej temperatury. Z tego powodu metoda ta jest przeznaczona dla materiałów, które:

  • dobrze znoszą wysoką temperaturę,
  • nie zawierają wody (albo nie są roztworami wodnymi),
  • nie ulegają stopieniu, deformacji, rozkładowi lub niepożądanym przemianom.

Dlaczego poprawne jest: tlenek cynku i talk?
To surowce stałe w postaci proszków, które typowo zalicza się do materiałów możliwych do wyjaławiania metodą suchego gorąca (o ile nie ma przeciwwskazań wynikających z ich specyfiki). W praktyce dydaktycznej właśnie proszki i niektóre substancje stałe są klasycznym przykładem zastosowania sterylizatora powietrznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Roztwory wodne i szkło" – szkło jest materiałem odpornym na wysoką temperaturę, ale roztwory wodne wymagają innego podejścia (typowo sterylizacji parą wodną w autoklawie). Para w jednej odpowiedzi powoduje, że cała opcja staje się błędna.
  • "Wazelinę i zatyczki gumowe" – wazelina (substancja tłusta) bywa kojarzona z metodą suchego gorąca, ale zatyczki gumowe są wrażliwe na długotrwałe ogrzewanie: mogą się odkształcać, tracić właściwości i szczelność. To dyskwalifikuje zestaw.
  • "Ceramikę i substancje termolabilne" – ceramika może być odporna termicznie, natomiast substancje termolabilne z definicji źle znoszą podwyższoną temperaturę, więc nie powinny być sterylizowane suchym gorącym powietrzem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi występuje para materiałów, oceń oba elementy. Jeśli jeden z nich nie nadaje się do danej metody (np. termolabilny lub roztwór wodny), cała odpowiedź jest błędna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To urządzenie do wyjaławiania suchym gorącym powietrzem. Stosuje się je do materiałów odpornych na wysoką temperaturę i suchych, a unika dla roztworów wodnych, wielu tworzyw i substancji wrażliwych na ciepło.
Najczęściej są to materiały suche i termicznie odporne, np. wybrane substancje stałe (proszki) oraz elementy odporne na temperaturę. Kluczowe jest, by materiał nie był termolabilny i nie ulegał deformacji.
Roztwór wodny zawiera wodę, która przy ogrzewaniu odparowuje, zmienia stężenie i może powodować rozkład substancji. Dla takich preparatów typowo dobiera się metody przeznaczone do cieczy, a nie suchego gorąca.
Szkło jest zwykle odporne na wysoką temperaturę, więc bywa kojarzone z suchym gorącym powietrzem. Na egzaminie trzeba jednak czytać całe odpowiedzi: jeśli szkło jest sparowane z elementem niepasującym (np. roztworem wodnym), to opcja jest błędna.
Guma pod wpływem długotrwałej wysokiej temperatury może się odkształcać, tracić elastyczność i szczelność oraz zmieniać właściwości użytkowe. To ryzyko sprawia, że nie jest typowym materiałem do sterylizacji suchym powietrzem.
To substancje wrażliwe na temperaturę, które podczas ogrzewania mogą się rozkładać, tracić aktywność, zmieniać właściwości lub ulegać nieodwracalnym przemianom. Z tego powodu nie dobiera się dla nich metod opartych o wysoką temperaturę.
Szukaj słów-kluczy: "roztwór wodny", "termolabilny", "guma". Jeśli pytanie dotyczy suchego gorącego powietrza, obecność takich elementów w odpowiedzi często oznacza, że metoda nie pasuje i opcja powinna być odrzucona.
Najczęściej: wybiera się odpowiedź, bo jeden element brzmi poprawnie (np. "szkło"), ignorując drugi; myli się sterylizację parą z suchym gorącem; oraz nie rozumie się pojęcia termolabilności. Pomaga zasada: oceniaj każdy składnik odpowiedzi.
Gdy trzeba wyjałowić materiał suchy i odporny na wysoką temperaturę, a jednocześnie nieodpowiedni dla metod opartych o wodę. W praktyce szkolnej jest to klasyczny przykład doboru metody do proszków i materiałów odpornych termicznie.
Ułóż prostą tabelę: metoda → co można → czego nie można. Dla suchego gorąca zapamiętaj ograniczenia: woda, guma, termolabilność. Ćwicz zadania, w których odpowiedzi są parami – to częsty "haczyk" sprawdzający uważne czytanie.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Sterylizator powietrzny (suche gorące powietrze) stosuje się do materiałów odpornych na wysoką temperaturę, m.in. niektórych proszków i substancji stałych."

Materiały:

  • Podręcznik z technologii postaci leku dla technika farmaceutycznego (dział: wyjaławianie i aseptyka) – tytuł zależny od programu nauczania
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: zasady doboru metody sterylizacji do materiału i postaci
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny technologii farmaceutycznej (sterylizacja: para vs suche powietrze, zastosowania i ograniczenia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego