KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 37.
W systemie Haderupa symbol 04+ oznacza ząb mleczny pierwszy górny
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W systemie Haderupa ząb mleczny zapisuje się z zerem wiodącym (01–05). "04" to 4. ząb w ćwiartce uzębienia mlecznego, czyli pierwszy trzonowiec mleczny. Znak "+" oznacza szczękę, a jego położenie po prawej stronie liczby wskazuje stronę prawą. Dlatego 04+ to trzonowiec prawy.

Pełne wyjaśnienie:

System Haderupa (duński) opiera się na cyfrach arabskich oraz znakach + i -, które kodują położenie zęba.

1) Uzębienie mleczne
W zapisie dla zębów mlecznych stosuje się zero wiodące, dlatego w każdej ćwiartce pojawiają się numery 01–05 (od siekacza przyśrodkowego do drugiego trzonowca mlecznego). W uzębieniu mlecznym nie występują przedtrzonowce, więc nie należy przenosić skojarzeń z uzębienia stałego.

2) Znaczenie liczby 04
"04" oznacza czwarty ząb w danej ćwiartce uzębienia mlecznego, czyli pierwszy trzonowiec mleczny (m1).

3) Szczęka/żuchwa i strona

  • Znak + oznacza zęby górne (szczęka).
  • Znak - oznacza zęby dolne (żuchwa).
  • O tym, czy to strona prawa czy lewa, decyduje położenie znaku względem liczby: znak po prawej stronie liczby wskazuje stronę prawą, a po lewej — lewą.

4) Wniosek dla 04+
Skoro mamy "04" (pierwszy trzonowiec mleczny) oraz "+" (szczęka) umieszczony po prawej stronie liczby (strona prawa), to symbol 04+ oznacza prawy górny pierwszy trzonowiec mleczny. Dlatego poprawna jest odpowiedź: trzonowiec prawy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Trzonowiec lewy — byłby zapisany ze znakiem po lewej stronie liczby, a tu znak jest po prawej.
  • Przedtrzonowiec lewy oraz przedtrzonowiec prawy — w uzębieniu mlecznym nie ma przedtrzonowców; numery 01–05 dotyczą siekaczy, kła i trzonowców mlecznych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj kolejno: (a) czy jest zero wiodące (mleczne), (b) czy znak to + czy - (góra/dół), (c) po której stronie liczby stoi znak (prawa/lewa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znak + oznacza, że ząb znajduje się w szczęce (łuk górny). Dla żuchwy używa się znaku -. Dopiero położenie znaku względem liczby (po lewej lub prawej) informuje, czy chodzi o stronę lewą czy prawą.
W Haderupie strona wynika z położenia znaku względem numeru zęba. Gdy znak stoi po prawej stronie liczby, dotyczy strony prawej. Gdy znak jest po lewej stronie liczby, dotyczy strony lewej.
Zero wiodące (np. 04) informuje, że chodzi o ząb mleczny. W uzębieniu mlecznym w każdej ćwiartce występują numery 01–05. To ważne, bo w uzębieniu mlecznym nie ma przedtrzonowców, więc interpretacja "4" jest inna niż w uzębieniu stałym.
W uzębieniu mlecznym nie występują przedtrzonowce. Kolejność 01–05 obejmuje: siekacze, kieł oraz dwa trzonowce mleczne. Dlatego "04" odpowiada pierwszemu trzonowcowi mlecznemu, a nie zębowi przedtrzonowemu.
Odczyt wykonaj w trzech krokach: 0 → ząb mleczny; 4 → 4. ząb w ćwiartce uzębienia mlecznego, czyli pierwszy trzonowiec mleczny; + → szczęka. Położenie znaku po prawej stronie liczby wskazuje stronę prawą.
W podejściu używanym w nauczaniu często spotyka się zapis z zerem wiodącym i numeracją 01–05 w każdej ćwiartce. Dzięki temu łatwo odróżnić uzębienie mleczne od stałego. Warto pamiętać o samej zasadzie: brak przedtrzonowców i tylko dwa trzonowce mleczne.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie strony (ignorowanie, po której stronie liczby stoi znak), mylenie 4 z przedtrzonowcem (przenoszenie wiedzy z uzębienia stałego) oraz pomijanie zera wiodącego, przez co ząb mleczny bywa interpretowany jak stały.
W praktyce dydaktycznej ząb mleczny rozpoznasz po zerze wiodącym (np. 01–05). Ząb stały zwykle zapisuje się bez zera. Najpierw ustal, czy zapis dotyczy mlecznych, a dopiero potem interpretuj numer, bo znaczenie "4" różni się w zależności od uzębienia.
Ułatwia pracę z dokumentacją i komunikację w zespole: szybciej identyfikujesz właściwy ząb, przygotowujesz stanowisko do zabiegu i zmniejszasz ryzyko pomyłek stronnych. Nawet jeśli w Polsce częściej spotyka się FDI, Haderup bywa obecny w materiałach i opisach przypadków.
W FDI strona i ćwiartka wynikają z pierwszej cyfry (np. 5–8 dla mlecznych), a ząb z drugiej cyfry. W Haderupie położenie wynika z znaku +/− (góra/dół) oraz tego, czy znak stoi po lewej czy prawej stronie liczby (lewa/prawa).
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W systemie Haderupa ząb mleczny zapisuje się z zerem wiodącym (01–05)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "System Haderupa" (opis zasad +/− oraz zapisu dla zębów mlecznych) – https://pl.wikipedia.org/wiki/System_Haderupa (dostęp: 18.02.2026)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z anatomii zębów i uzębienia mlecznego
  • Tablice/ściągi porównujące systemy FDI i Haderupa
  • Ćwiczenia: zamiana oznaczeń Haderupa na opis słowny (łuk/strona/typ zęba)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego