KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 18.
W tabeli podano kryteria energetyczno-emisyjne dla paliw stałych.
Na podstawie analizy danych zamieszczonych w tabeli wskaż numer próbki, która spełnia kryteria energetyczno-emisyjne w zakresie badanych parametrów.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi kryteriów energetyczno-emisyjnych dla paliw stałych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próbka spełnia kryteria tylko wtedy, gdy wszystkie parametry jednocześnie mieszczą się w limitach: SO2 ≤ 1100 mg/m³, CO ≤ 1200 mg/m³ i pył ≤ 125 mg/m³.
Porównanie danych pokazuje, że jedynie próbka 2 ma wartości równe lub niższe od granicznych w każdym z trzech przypadków.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać właściwą próbkę, trzeba porównać wyniki z tabeli z trzema kryteriami granicznymi dla emisji w spalinach: SO2 ≤ 1100 mg/m³, CO ≤ 1200 mg/m³ oraz pył ≤ 125 mg/m³. Znak oznacza, że wartość równa limitowi jest nadal dopuszczalna.

Kluczowa zasada w tego typu zadaniach jest prosta: próbka przechodzi kwalifikację tylko wtedy, gdy wszystkie oceniane parametry spełniają wymagania. Wystarczy jedno przekroczenie, aby próbkę odrzucić.

Dla próbki 2 odczytujemy: SO2 = 1100 mg/m³, CO = 990 mg/m³, pył = 125 mg/m³. Każda z tych wartości jest mniejsza lub równa odpowiedniemu limitowi, więc próbka 2 spełnia kryteria w pełnym zakresie badanych parametrów.

Pozostałe próbki odpadają, ponieważ mają co najmniej jedno przekroczenie: w próbce 1 przekroczony jest pył (150 mg/m³ > 125 mg/m³), w próbce 3 przekroczony jest SO2 (1200 mg/m³ > 1100 mg/m³), a w próbce 4 przekroczony jest CO (1300 mg/m³ > 1200 mg/m³). To pokazuje typową sytuację laboratoryjną: nawet jeśli dwa wskaźniki wyglądają dobrze, trzeci może dyskwalifikować próbkę.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj parametry po kolei (SO2, CO, pył) i zaznaczaj, czy warunek jest spełniony. To minimalizuje ryzyko przeoczenia pojedynczego przekroczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znak oznacza "mniejsze lub równe". To ważne, bo wynik równy wartości granicznej nadal spełnia wymaganie. W tym zadaniu wartości takie jak SO2 = 1100 mg/m³ lub pył = 125 mg/m³ są dopuszczalne, o ile pozostałe parametry też mieszczą się w limitach.
Trzeba porównać każdą próbkę z trzema limitami: SO2, CO i pył. Próbka jest poprawna tylko wtedy, gdy wszystkie trzy warunki są spełnione jednocześnie. Najlepiej sprawdzać parametry po kolei i od razu odrzucać próbkę przy pierwszym przekroczeniu.
Kryteria są łączne: oznacza to, że wymagane jest spełnienie kompletu parametrów. Nawet jeśli dwa wskaźniki (np. SO2 i CO) są w normie, to przekroczony pył lub inny składnik dyskwalifikuje próbkę. W praktyce kontrola emisji działa "najsłabszym ogniwem".
SO2 to ditlenek siarki powstający m.in. ze związków siarki w paliwie. CO to tlenek węgla, często związany z niezupełnym spalaniem. Pył to cząstki stałe unoszone w spalinach. W laboratorium porównuje się ich stężenia z wartościami granicznymi podanymi w kryteriach.
Najczęściej myli się z < i odrzuca wyniki równe limitowi. Częsty jest też błąd "sprawdzenia tylko jednego parametru" zamiast trzech oraz przeoczenie jednego przekroczenia przez szybkie skanowanie tabeli. Pomaga systematyczne zaznaczanie spełnionych warunków.
W dużej mierze tak, bo kluczowe jest poprawne porównanie liczb z podanymi limitami i zrozumienie, że warunki muszą być spełnione łącznie. Podstawowa wiedza o tym, że SO2, CO i pył to zanieczyszczenia, pomaga jednak uniknąć pomyłek w odczycie parametrów i jednostek.
Zrób krótką checklistę: dla każdej próbki sprawdź kolejno SO2, potem CO, potem pył i zaznacz "OK/nie OK". Jeśli gdziekolwiek jest wartość większa od limitu, próbka odpada. Dzięki temu nie musisz porównywać wszystkiego naraz i rzadziej mylisz kolumny.
Jednostka mg/m³ opisuje stężenie masowe substancji w objętości gazu (spalin). To typowy sposób raportowania zanieczyszczeń w gazach odlotowych, bo pozwala porównywać wyniki z kryteriami granicznymi przyjętymi dla procesu spalania. W zadaniu jednostka jest wspólna dla parametrów.
Trzeba pilnować, aby porównywać wartości z właściwego wiersza tabeli z właściwym limitem. Pomaga przepisywanie jednego wiersza naraz: np. "SO2: wynik vs 1100", potem "CO: wynik vs 1200", potem "pył: wynik vs 125". Unikasz wtedy mieszania limitów między parametrami.
Ćwicz odczyt danych z tabel (wiersze/kolumny), pracę na nierównościach (≤, ≥) i zadania, gdzie warunki muszą być spełnione łącznie. Dobrą praktyką jest robienie własnych "tabelek OK/nie OK" oraz sprawdzanie, czy wartości równe granicy są akceptowane.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z analizy instrumentalnej i kontroli emisji (działy: analiza spalin, zanieczyszczenia powietrza)
  • Materiały dydaktyczne do CHM.4: ćwiczenia z interpretacji tabel i porównywania wyników z kryteriami
  • Zestawy zadań z nierówności i porównywania wartości granicznych (praktyka: ≤, ≥, warunki łączne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego