Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD21 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 35.
W tabeli przedstawiono bezpieczne nachylenie skarp wykopów w zależności od ich głębokości, obciążenia skarpy i kategorii gruntu. Jakie powinno być nachylenie obciążonej skarpy wykopu o głębokości 2,5 m wykonanego w gruncie kat III?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z zagadnieniami technicznymi dotyczącymi nachylenia skarp wykopów w zależności od
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby odpowiedzieć, należy odczytać z tabeli wartość nachylenia dla trzech warunków jednocześnie:
1) skarpa obciążona, 2) głębokość wykopu 2,5 m, 3) grunt kat. III.
Z właściwego pola tabeli wynika nachylenie 1:0,67, czyli 1 część w pionie na 0,67 w poziomie.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest prawidłowe odczytanie tabeli określającej bezpieczne nachylenie skarp wykopów. Tabela (zgodnie z treścią zadania) uwzględnia trzy parametry:

  • głębokość wykopu (tu: 2,5 m),
  • stan skarpy – czy jest obciążona (np. przez urobek, materiały, sprzęt lub ruch przy krawędzi),
  • kategorię gruntu (tu: kat. III).

Po znalezieniu w tabeli wiersza/kolumny odpowiadających jednocześnie tym trzem warunkom, wskazana wartość nachylenia skarpy wynosi 1:0,67. Oznacza to zapis proporcji w formie 1:n (najczęściej rozumianej jako pion:poziom), gdzie dla 1 jednostki w pionie przypada 0,67 jednostki w poziomie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 1:1 – to inna wartość, typowo wynikająca z odmiennych warunków (np. innej kategorii gruntu, innej głębokości albo skarpy nieobciążonej). Błąd zwykle wynika z wybierania "okrągłych" proporcji bez sprawdzenia właściwego pola tabeli.
  • 1:0,75 – to wartość zbliżona do poprawnej, dlatego bywa wybierana po pomyłce w odczycie (przesunięcie o jedną rubrykę) albo po nieuwzględnieniu faktu, że skarpa jest obciążona.
  • 1:0,5 – oznacza inną stromość skarpy; wybór tej opcji często jest skutkiem odwrócenia rozumienia zapisu 1:n lub błędnego przekonania, że "im mniejsza druga liczba, tym zawsze bezpieczniej" (co nie jest regułą bez kontekstu tabeli).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zaznacz w treści warunki (obciążona/nieobciążona, głębokość, kategoria gruntu), a dopiero potem odczytuj tabelę. To minimalizuje typowy błąd przesunięcia wiersza/kolumny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza nachylenie skarpy zapisane jako 1:0,67?
Zapis 1:0,67 to proporcja nachylenia skarpy (najczęściej pion:poziom). Oznacza, że na 1 jednostkę w pionie przypada 0,67 jednostki w poziomie. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba zawsze sprawdzić, jak tabela definiuje ten zapis i konsekwentnie tak go interpretować.
Jak odczytać z tabeli nachylenie skarpy dla głębokości 2,5 m?
Najpierw znajdź w tabeli zakres lub wiersz odpowiadający głębokości 2,5 m (czasem jest to przedział, np. 2–3 m). Następnie wybierz kolumnę dla skarpy obciążonej oraz właściwą kategorię gruntu. Wynik to wartość z przecięcia tych danych.
Dlaczego obciążona skarpa wykopu ma inne wymagania niż nieobciążona?
Obciążenie przy krawędzi (urobek, materiały, maszyny, ruch) zwiększa siły działające na klin gruntu i może pogarszać stateczność skarpy. Dlatego w tabelach i zasadach BHP zwykle rozróżnia się skarpy obciążone i nieobciążone, przypisując im różne, bezpieczne nachylenia.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie tabel nachyleń skarp?
Najczęstsze błędy to: pomylenie kolumny "obciążona/nieobciążona", przesunięcie o jeden wiersz (zła głębokość), wybór wartości dla innej kategorii gruntu oraz automatyczny wybór "okrągłego" nachylenia (np. 1:1) bez sprawdzenia tabeli. Pomaga podkreślenie danych w treści.
Czy z samej treści zadania da się wyznaczyć nachylenie skarpy bez tabeli?
Nie, jeśli zadanie wprost odwołuje się do konkretnej tabeli z wartościami dla danych warunków. Bez tej tabeli można co najwyżej opisać ogólną zasadę, że obciążenie i gorsze warunki gruntowe wpływają na wymagania stateczności, ale nie da się pewnie wskazać jednej liczby 1:n.
Kiedy zamiast kształtowania skarp stosuje się obudowę lub szalunek wykopu?
Obudowę/szalunek stosuje się, gdy nie ma miejsca na wykonanie skarp o wymaganym nachyleniu, gdy grunt jest niekorzystny, wykop jest głęboki, występuje ryzyko osuwania, są drgania od ruchu lub obciążenia przy krawędzi, a także gdy prace muszą być prowadzone blisko istniejącej infrastruktury.
Jak rozpoznać w zadaniu, że skarpa jest obciążona?
W treści może to być podane wprost ("obciążona skarpa") albo opisowo: składowanie urobku przy krawędzi, ustawienie materiałów, przejazd sprzętu, ruch pieszy lub kołowy przy krawędzi wykopu. Na egzaminie trzeba traktować to jako warunek wyboru odpowiedniej kolumny w tabeli.
Jakie znaczenie ma kategoria gruntu III dla stateczności skarpy?
Kategoria gruntu w zadaniu to klasyfikacja używana w robotach ziemnych do doboru bezpiecznych rozwiązań. Im mniej korzystne właściwości gruntu, tym większe ryzyko utraty stateczności skarpy i tym bardziej restrykcyjne (zależnie od tabeli) mogą być wymagania co do nachylenia lub zabezpieczenia ścian wykopu.
Czy nachylenie 1:0,5 jest zawsze bezpieczniejsze niż 1:0,75?
Nie można tego oceniać "z automatu" bez kontekstu tabeli i definicji zapisu 1:n. Bezpieczeństwo zależy od tego, jak tabela definiuje proporcję, od głębokości, obciążenia i rodzaju gruntu. Na egzaminie decyduje wartość z właściwego pola tabeli, a nie intuicja.
Jak przygotować się do pytań o skarpy wykopów na BUD.21?
Ćwicz odczyt tabel i zestawień: zaznaczaj dane (głębokość, obciążenie, grunt), a potem sprawdzaj przecięcie wiersza i kolumny. Powtórz pojęcia: skarpa, stateczność, obciążenie przy krawędzi, zabezpieczenia wykopów. Rozwiązuj zadania z arkuszy, gdzie pojawiają się podobne tabele.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby odpowiedzieć, należy odczytać z tabeli wartość nachylenia dla trzech warunków jednocześnie:1) skarpa obciążona, 2) głębokość wykopu 2,5 m, 3) grunt kat."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geotechniki/robót ziemnych dla technika inżynierii środowiska i melioracji (rozdziały: wykopy, stateczność skarp, zabezpieczenia wykopów)
  • Instrukcje BHP dla robót ziemnych i wykopów stosowane na budowach (procedury organizacji prac i strefy niebezpieczne)
  • Podręczniki i skrypty z robót ziemnych omawiające wpływ obciążeń przy krawędzi na dopuszczalne nachylenia skarp
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego