KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 35.
W tabeli przedstawiono dane dotyczące poniesionych kosztów w przedsiębiorstwie EWA produkującym pieczywo cukiernicze. Jaki jest udział kosztów pośrednich w całości kosztów w tym przedsiębiorstwie?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi kosztów poniesionych w przedsiębiorstwie EWA, które zajmuje się produkcją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udział kosztów pośrednich liczy się jako: (koszty pośrednie / koszty ogółem) × 100%.
Po odczytaniu z tabeli wartości kosztów pośrednich oraz sumy wszystkich kosztów i wykonaniu działania otrzymuje się wynik 5%, czyli taki jest udział tej grupy kosztów w całości kosztów przedsiębiorstwa.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć udział kosztów pośrednich w całości kosztów, trzeba najpierw poprawnie zidentyfikować dwie wielkości w tabeli:

  • koszty pośrednie – pozycje, których nie da się przypisać bezpośrednio do konkretnego wyrobu (np. ogólne koszty utrzymania wydziału/zakładu, administracji, energii wspólnej itp., zgodnie z tym, jak zostały ujęte w tabeli),
  • koszty ogółem – suma wszystkich kosztów wyszczególnionych w tabeli (zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich).

Następnie stosuje się standardowy wzór na udział procentowy:

udział kosztów pośrednich [%] = (koszty pośrednie / koszty ogółem) × 100%

Po podstawieniu danych odczytanych z tabeli otrzymuje się wartość 5%. To oznacza, że na każde 100 zł kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwo, 5 zł stanowią koszty pośrednie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Wartości takie jak 10%, 30% lub 50% mogą wynikać z typowych błędów rachunkowych: użycia niewłaściwego mianownika (np. kosztów bezpośrednich zamiast ogółem), pominięcia części kosztów w sumie, błędnego przeliczenia na procenty (np. brak mnożenia przez 100 lub podwójne mnożenie), albo pomylenia odczytanych wartości kosztów z tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz "część z całości" (czyli w mianowniku jest suma wszystkich kosztów) i czy wynik ma sens ekonomiczny (udział 50% oznaczałby, że koszty pośrednie są połową wszystkich kosztów, co w wielu prostych zestawieniach byłoby bardzo wysoką wartością).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór: (koszty pośrednie / koszty ogółem) × 100%. Najpierw z tabeli odczytaj koszty pośrednie, potem policz sumę wszystkich kosztów (ogółem), a na końcu wykonaj dzielenie i pomnóż przez 100.
To koszty, których nie da się przypisać bezpośrednio do jednej sztuki wyrobu lub konkretnego zlecenia. Zwykle dotyczą funkcjonowania całego zakładu lub wydziału (np. część energii, administracja, utrzymanie obiektu) – dokładnie tak, jak są ujęte w tabeli.
Pytanie dotyczy udziału w całości kosztów, więc "całość" oznacza koszty ogółem: bezpośrednie + pośrednie (i inne pozycje z tabeli). Użycie tylko kosztów bezpośrednich w mianowniku zmieni sens wskaźnika i da zawyżony lub zaniżony wynik.
Najczęstsze to: pominięcie jednej pozycji kosztów w sumie ogółem, odczyt liczb z niewłaściwej kolumny, użycie złego mianownika, oraz błędne przeliczenie procentów (np. brak mnożenia przez 100 albo mylenie 0,05 z 5%).
Tak, 5% oznacza niewielki udział kosztów pośrednich w kosztach ogółem w danym zestawieniu. Interpretację trzeba jednak odnieść do sposobu ujęcia kosztów w tabeli oraz do porównania z innymi okresami lub podobnymi firmami.
Porównaj rząd wielkości: jeśli koszty pośrednie są wyraźnie mniejsze niż suma kosztów, wynik powinien być kilkuprocentowy. Dodatkowo sprawdź, czy po przeliczeniu procentów nie pomyliłeś 0,05 z 5% oraz czy suma kosztów obejmuje wszystkie pozycje z tabeli.
"Koszty ogółem" to łączna wartość wszystkich kosztów wykazanych w zestawieniu. Jeżeli tabela nie ma wiersza "razem", trzeba je samodzielnie zsumować. Dopiero ta suma jest podstawą do liczenia udziałów procentowych poszczególnych grup kosztów.
Koszty bezpośrednie da się przypisać do konkretnego wyrobu (np. surowce do produktu, robocizna bezpośrednia). Koszty pośrednie dotyczą utrzymania procesu lub firmy jako całości i rozlicza się je "pośrednio" (narzutem, kluczem podziałowym). W zadaniu kluczowe jest nazewnictwo w tabeli.
Zwykle wystarczy proste dzielenie i mnożenie przez 100, więc kalkulator pomaga uniknąć błędu. Jeśli liczby są "ładne", czasem można policzyć w pamięci. Najważniejsze jest poprawne ustawienie działania: część/całość, a potem zamiana na procent.
Ćwicz odczytywanie tabel i tworzenie sum, a potem licz udziały procentowe dla różnych kategorii kosztów. Utrwal pojęcia: koszty bezpośrednie/pośrednie, koszty ogółem, struktura kosztów. Pomaga też wykonywanie podobnych zadań w arkuszu kalkulacyjnym.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do rachunkowości zarządczej/rachunku kosztów (działy: koszty bezpośrednie i pośrednie, kalkulacja kosztów)
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczania udziałów procentowych na podstawie tabel finansowych
  • Notatki szkolne z ekonomiki przedsiębiorstw w agrobiznesie (analiza kosztów, budżetowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego