KWALIFIKACJA TDR2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 14.
W tabeli przedstawiono fragment zakresu odpowiedzialności załogi pojazdu w operacjach transportowych. Wynika z tego, że członkowie załogi ponoszą odpowiedzialność w częściach
Ilustracja przedstawia fragment tabeli dotyczącej zakresu odpowiedzialności załogi pojazdu w operacjach transportowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sformułowanie "w częściach" odnosi się do rozliczeń wewnętrznych między członkami załogi, gdy jeden z nich spełnił świadczenie za wszystkich.
Jeżeli nie da się ustalić stopnia winy i przyczynienia, przyjmuje się podział zwrotu (regresu) między współodpowiedzialnych w częściach równych.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie odnosi się do sytuacji, w której członkowie załogi odpowiadają solidarnie za szkodę w ładunku, gdy nie da się ustalić stopnia winy i przyczynienia poszczególnych osób. W praktyce solidarność ma dwa ważne "poziomy" skutków.

1) Relacja zewnętrzna (poszkodowany – załoga): poszkodowany może żądać naprawienia szkody od wszystkich łącznie albo od każdego z osobna. To oznacza, że z punktu widzenia poszkodowanego każdy z członków załogi może zostać wezwany do zapłaty całej kwoty.

2) Relacja wewnętrzna (między członkami załogi): jeśli jeden członek załogi zapłacił odszkodowanie, uzyskuje roszczenie zwrotne wobec pozostałych (regres). I właśnie do tego poziomu nawiązuje sformułowanie z pytania: "ponoszą odpowiedzialność w częściach…". Gdy nie można ustalić, kto w jakim stopniu zawinił lub przyczynił się do szkody, przyjmuje się domyślnie, że zwrot kosztów między współodpowiedzialnymi następuje w częściach równych.

Dlatego odpowiedź "równych" jest poprawna: dotyczy podziału w rozliczeniach wewnętrznych w warunkach braku możliwości ustalenia winy.

  • Odpowiedź "różnych" byłaby właściwa tylko wtedy, gdyby dało się ustalić różny stopień winy lub przyczynienia i na tej podstawie różnicować udziały.
  • Odpowiedzi "większych" oraz "mniejszych" nie tworzą sensownego kryterium prawnego bez punktu odniesienia (większych/mniejszych od czego) i nie opisują zasady podziału regresu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się solidarność, zawsze sprawdź, czy pytanie dotyczy relacji wobec poszkodowanego (każdy może odpowiadać za całość), czy rozliczeń między współodpowiedzialnymi ("w częściach").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odpowiedzialność solidarna oznacza, że poszkodowany może domagać się naprawienia szkody od wszystkich członków załogi łącznie albo od każdego z osobna. W praktyce ułatwia to dochodzenie odszkodowania, bo poszkodowany nie musi dzielić roszczenia na części wobec kilku osób.
Słowo "w częściach" wskazuje na rozliczenia wewnętrzne między członkami załogi (regres), a nie na relację zewnętrzną z poszkodowanym. Gdy jeden członek załogi zapłaci całość, może żądać od pozostałych zwrotu w określonych "częściach".
Regres (roszczenie zwrotne) to prawo osoby, która zapłaciła odszkodowanie za innych współodpowiedzialnych, do żądania zwrotu odpowiedniej części od pozostałych. Dzięki temu ciężar finansowy może zostać rozdzielony w relacji wewnętrznej między członkami załogi.
Podział w częściach równych przyjmuje się w rozliczeniach wewnętrznych wtedy, gdy nie można ustalić stopnia winy i przyczynienia poszczególnych osób do powstania szkody. Skoro brak podstaw do różnicowania udziałów, stosuje się domniemanie równego podziału zwrotu.
Wobec poszkodowanego solidarność oznacza możliwość żądania całości od jednego wybranego dłużnika albo od wszystkich łącznie. "Części równe" odnoszą się natomiast do rozliczeń po zapłacie (regresu) między współodpowiedzialnymi. To dwa różne poziomy tej samej sytuacji prawnej.
Najczęściej myli się relację zewnętrzną z wewnętrzną: uczniowie wybierają odpowiedź zgodną z intuicją "każdy odpowiada za całość", ignorując, że pytanie dotyczy "części". Drugim błędem jest pomijanie warunku: "nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia".
To sytuacja, gdy nie da się wiarygodnie przypisać, kto i w jakim zakresie przyczynił się do powstania szkody (np. brak dowodów, sprzeczne relacje, brak dokumentacji). W takim przypadku nie ma podstaw do różnicowania udziałów w regresie, więc przyjmuje się równe części.
Tak, w odpowiedzialności solidarnej poszkodowany może wybrać, od kogo dochodzić zapłaty, i może żądać całości od jednego członka załogi. Dopiero później osoba, która zapłaciła, rozlicza się z pozostałymi w ramach roszczenia zwrotnego (regresu).
Załoga odpowiada za bezpieczną realizację przewozu i prawidłowe zabezpieczenie ładunku. Jeśli dojdzie do szkody w ładunku wskutek błędów lub zaniedbań, może powstać odpowiedzialność odszkodowawcza. Gdy nie da się ustalić winy konkretnej osoby, pojawia się solidarność i późniejszy regres.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy relacji wobec poszkodowanego (wtedy ważne jest "kto może być wezwany do zapłaty całości"), czy rozliczeń między współodpowiedzialnymi (wtedy szukaj słów typu "w częściach", "zwrot", "rozliczenie"). To zwykle decyduje o poprawnej odpowiedzi.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Tekst Kodeksu cywilnego (dział dotyczący solidarności dłużników i regresu)
  • Komentarze/opracowania szkolne o odpowiedzialności cywilnej w transporcie drogowym
  • Zadania egzaminacyjne z zakresu odpowiedzialności za szkody w przewozie i zabezpieczeniu ładunku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego