KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 21.
W tabeli przedstawiono koszty transportu w latach 2009-2010. Wskaźnik dynamiki tych kosztów w roku 2010 wyniósł
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi kosztów transportu w latach 2009 i 2010.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik dynamiki (jednopodstawowy) liczysz jako: (koszt w 2010 r. / koszt w 2009 r.) × 100%. Wynik 95% oznacza, że koszty w 2010 r. były niższe niż w 2009 r. o 5% (spadek, bo wskaźnik < 100%).

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik dynamiki służy do porównywania wartości z dwóch okresów (np. rok do roku) i najczęściej jest podawany w procentach. Dla porównania 2010 r. do 2009 r. stosuje się wskaźnik jednopodstawowy:

Wskaźnik dynamiki = (wartość w roku badanym / wartość w roku bazowym) × 100%

W tym zadaniu rokiem badanym jest 2010, a rokiem bazowym 2009, więc do obliczeń bierzesz koszt transportu z 2010 r., dzielisz przez koszt z 2009 r., a następnie mnożysz przez 100%. Otrzymane 95% oznacza, że poziom kosztów w 2010 r. stanowił 95% poziomu z 2009 r.

Jak to interpretować praktycznie?

  • 95% to spadek w porównaniu z rokiem bazowym, bo wartość jest mniejsza od 100%.
  • Różnica do 100% wynosi 5 punktów procentowych, czyli koszty spadły o 5% względem 2009 r.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Odpowiedź "100%" odpowiada sytuacji, w której koszty w obu latach są identyczne. Jeśli z tabeli wynika wynik 95%, to nie ma równości rok do roku.
  • Odpowiedź "105%" oznaczałaby wzrost kosztów o 5% (bo >100%). To typowy błąd, gdy ktoś intuicyjnie zakłada wzrost lub odwróci iloraz (2009/2010).
  • Odpowiedź "5%" to częsty skutek pomylenia wskaźnika dynamiki z samą zmianą (odchyleniem od 100%). Wskaźnik dynamiki podaje poziom roku badanego względem bazowego, a nie sam spadek/wzrost.

W logistyce i organizacji transportu takie wskaźniki wykorzystuje się w analizach kosztowych: pomagają szybko ocenić, czy koszty rosną czy maleją, i o ile, zanim przejdzie się do szczegółowych przyczyn (paliwo, stawki przewoźników, wypełnienie ładunków, trasy, puste przebiegi).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik dynamiki to miara porównująca poziom kosztów w dwóch okresach (np. rok do roku). Najczęściej liczysz go jako iloraz kosztu z roku badanego do kosztu z roku bazowego pomnożony przez 100%. Wynik pokazuje, jaki procent poziomu bazowego stanowią koszty w kolejnym roku.
Stosujesz wzór: (koszt 2010 / koszt 2009) × 100%. Najpierw odczytaj oba koszty z tabeli, wykonaj dzielenie, a potem pomnóż przez 100. Na końcu zaokrąglij zgodnie z poleceniem lub typowym zapisem procentowym w zadaniach egzaminacyjnych.
Bo 100% odpowiada sytuacji "bez zmian" względem roku bazowego. Jeśli wskaźnik wynosi 95%, to znaczy, że koszty w roku badanym stanowią 95% kosztów z roku bazowego, czyli są niższe. Spadek wynosi 100% − 95% = 5%.
Wartość 105% oznacza wzrost kosztów w roku badanym w porównaniu z rokiem bazowym. Ponieważ wynik jest większy od 100%, można to interpretować jako zwiększenie kosztów o 5%. Taki wynik byłby poprawny tylko wtedy, gdy koszty z tabeli rzeczywiście wzrosły.
Nie. Wskaźnik dynamiki pokazuje poziom roku badanego względem bazowego (np. 95%). Zmiana procentowa to odchylenie od 100% (np. spadek o 5%). Na egzaminie często myli się te pojęcia, wybierając 5% zamiast 95%.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie lat w ilorazie (bazowy/badany zamiast badany/bazowy), pomylenie wskaźnika ze zmianą (np. 5% zamiast 95%), oraz brak mnożenia przez 100. Warto też uważać na odczyt danych z właściwego wiersza i kolumny tabeli.
Liczy się je m.in. przy porównaniach miesięcy lub lat w raportach KPI, podczas oceny skutków zmiany przewoźnika, renegocjacji stawek, wdrożenia optymalizacji tras albo zmian cen paliwa. To szybkie narzędzie do oceny trendu, zanim przeanalizuje się szczegółowe przyczyny.
Jednopodstawowy porównuje każdy okres do tego samego bazowego (np. 2010/2009). Łańcuchowy porównuje okresy kolejne (np. 2010/2009, 2011/2010 itd.). W zadaniu z dwoma latami zwykle chodzi o jednopodstawowy, bo jest jeden naturalny rok bazowy.
Nie, do obliczenia potrzebujesz konkretnych wartości kosztów w obu latach. Bez danych liczbowych można tylko opisać metodę i interpretację (np. co oznacza wynik poniżej 100%), ale nie da się wyznaczyć konkretnego procentu.
Użyj kontroli logicznej: jeśli koszt w 2010 r. jest mniejszy niż w 2009 r., wskaźnik musi wyjść < 100%. Jeśli jest większy, wskaźnik będzie > 100%. Gdy koszty są równe, wynik to 100%. Taka kontrola pomaga wyłapać odwrócony iloraz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Wskaźnik dynamiki (jednopodstawowy) liczysz jako: (koszt w 2010 r. / koszt w 2009 r.) × 100%."

Źródła:

  • Główny Urząd Statystyczny (GUS), Vademecum: pojęcia statystyczne – wskaźniki dynamiki (opis definicji i interpretacji). https://vademecum.stat.gov.pl/ (dostęp: 27.02.2026)
  • Wikipedia (PL), "Wskaźnik dynamiki" / indeksy statystyczne – ogólna definicja i wzór. https://pl.wikipedia.org/wiki/Wska%C5%BAnik_dynamiki (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw statystyki opisowej (temat: wskaźniki dynamiki/indeksy)
  • Materiały dydaktyczne z analizy kosztów w logistyce i transporcie (porównania okresowe)
  • Ćwiczenia rachunkowe z odczytu tabel i obliczeń procentowych (rok do roku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego