KWALIFIKACJA MOT6 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 11.
W tabeli przedstawiono momenty dokręcenia świec zapłonowych. Jakim momentem powinna zostać dokręcona świeca zapłonowa z gwintem o średnicy 14 mm z płaskim gniazdem, w głowicy aluminiowej?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi momentów dokręcania świec zapłonowych w zależności od materiału głowicy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moment dokręcania świecy zależy m.in. od średnicy i typu gniazda oraz materiału głowicy.
Wartość "30 Nm" odpowiada pozycji dla gwintu 14 mm, gniazda płaskiego i głowicy aluminiowej w podanej tabeli. Zbyt mały moment grozi nieszczelnością, a zbyt duży uszkodzeniem gwintu w aluminium.

Pełne wyjaśnienie:

Moment dokręcania świecy zapłonowej nie jest dobierany "na wyczucie", bo połączenie pracuje w wysokiej temperaturze i przy cyklicznych zmianach obciążenia. Dlatego w praktyce korzysta się z danych producenta świecy lub producenta silnika oraz z tabel serwisowych.

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne dobranie wiersza/kolumny z tabeli według trzech informacji:

  • średnica gwintu 14 mm (typowo oznaczana jako M14),
  • płaskie gniazdo (zwykle współpracujące z podkładką/uszczelką),
  • głowica aluminiowa, która jest bardziej podatna na uszkodzenie gwintu niż głowica żeliwna.

Wskazana w tabeli wartość 30 Nm jest poprawną odpowiedzią dla tej konfiguracji. Taki moment ma zapewnić jednocześnie odpowiedni docisk uszczelnienia (aby nie było przedmuchów i przegrzewania gniazda) oraz bezpieczeństwo gwintu w aluminiowej głowicy.

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe w kontekście tej tabeli?

  • 25 Nm i 15 Nm to zbyt małe wartości dla wskazanej kombinacji parametrów – ryzykują niedostateczny docisk, luzowanie się świecy i nieszczelność.
  • 35 Nm jest zbyt wysokie – zwiększa ryzyko przeciągnięcia połączenia, uszkodzenia gwintu lub deformacji elementów uszczelniających, szczególnie w aluminium.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na typ gniazda (płaskie vs stożkowe) oraz materiał głowicy, bo to często zmienia zalecany moment. W praktyce warsztatowej moment dokręcania ustawia się kluczem dynamometrycznym, a dane sprawdza w aktualnej dokumentacji serwisowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To siła skręcania wyrażona jako moment obrotowy, z jakim należy dokręcić świecę kluczem dynamometrycznym. Zapewnia właściwy docisk uszczelnienia i prawidłowe odprowadzanie ciepła, a jednocześnie chroni gwint w głowicy przed uszkodzeniem.
Aluminium jest bardziej podatne na uszkodzenie gwintu niż żeliwo, szczególnie przy przegrzaniu lub wielokrotnym montażu. Zbyt duży moment zwiększa ryzyko zerwania lub wyciągnięcia gwintu, a zbyt mały może powodować nieszczelność i przegrzewanie gniazda świecy.
Świeca z płaskim gniazdem zwykle współpracuje z podkładką/uszczelką pod kołnierzem, a powierzchnia doszczelnienia jest płaska. Świeca stożkowa ma stożkową powierzchnię przylegania i zazwyczaj nie ma podkładki. Typ gniazda wpływa na zalecany moment.
Zbyt mały moment może powodować niedostateczny docisk uszczelnienia: przedmuchy spalin, osmalenie gniazda, przegrzewanie świecy i jej poluzowanie podczas pracy silnika. W skrajnych przypadkach może dojść do uszkodzeń gwintu lub wypadnięcia świecy.
Zbyt duży moment zwiększa ryzyko przeciągnięcia połączenia: uszkodzenia gwintu w głowicy (szczególnie aluminiowej), pęknięcia izolatora, deformacji podkładki oraz utrudnionego demontażu. Może to skutkować kosztowną naprawą gniazda świecy.
Ustaw na kluczu wymagany moment, dobierz właściwą nasadkę do świec i dokręcaj płynnie, aż klucz zasygnalizuje osiągnięcie nastawy (klik/ugięcie). Nie "dociągaj" po sygnale. W praktyce warto też wkręcić świecę ręką do oporu, by nie uszkodzić gwintu.
Nie. Zalecenia mogą zależeć od konstrukcji silnika, typu świecy (np. z podkładką lub stożkowej), długości gwintu oraz materiału głowicy. Dlatego w pracy elektromechanika podstawą są aktualne dane producenta pojazdu lub producenta świecy, a nie jedna "uniwersalna" wartość.
Najczęściej: średnicę i skok gwintu (np. 14 mm), typ gniazda (płaskie/stożkowe), ewentualnie długość gwintu oraz materiał głowicy (aluminium/żeliwo). Dopiero zestaw tych warunków wskazuje właściwy moment. Pominięcie jednego parametru prowadzi do błędu.
Szczególnie po wcześniejszych naprawach gwintu, przy częstych wymianach świec, po przegrzaniu silnika oraz gdy opór wkręcania jest nietypowy. W takich przypadkach łatwiej o uszkodzenie gwintu. Bezpieczniej jest pracować z kluczem dynamometrycznym i trzymać się aktualnych zaleceń.
Ćwicz szybkie czytanie tabel: identyfikuj parametry (średnica gwintu, typ gniazda, materiał głowicy) i dopasowuj je do wartości. Powtarzaj różnice między gniazdem płaskim i stożkowym oraz zasady użycia klucza dynamometrycznego. To typowe zadania z dokumentacji serwisowej.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Moment dokręcania świecy zależy m.in. od średnicy i typu gniazda oraz materiału głowicy.Wartość "30 Nm" odpowiada pozycji dla gwintu 14 mm, gniazda płaskiego i głowicy aluminiowej w podanej tabeli."

Źródła:

  • NGK Spark Plugs – strona informacyjna o montażu świec i zaleceniach dot. dokręcania (Torque Recommendations), https://www.ngkntk.com/ (sekcja/artykuł dot. instalacji świec) - dostęp 2026-02-28
  • DENSO (Aftermarket) – materiały techniczne dotyczące montażu świec zapłonowych i zaleceń dokręcania, https://www.denso-am.eu/ (sekcja techniczna dot. spark plugs/installation torque) - dostęp 2026-02-28
  • Bosch Automotive Aftermarket – wskazówki serwisowe dot. montażu świec zapłonowych (w tym zalecenia dot. dokręcania), https://www.boschaftermarket.com/ (obszar wiedzy/porady serwisowe o spark plugs) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Instrukcje montażu świec zapłonowych producentów (NGK/DENSO/Bosch) – tabele momentów
  • Dokumentacja serwisowa producenta pojazdu (serwisowe wartości momentów)
  • Materiały szkolne dot. połączeń gwintowych i użycia klucza dynamometrycznego

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego