KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 35.
W tabeli przedstawiono należność od kontrahenta zagranicznego na dzień 31 grudnia 2009 r. wyrażoną w walucie obcej. W związku z wyceną bilansową tej należności powstała
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi finansowymi dotyczącymi należności od kontrahenta zagranicznego, wyrażoną w walucie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wycena bilansowa należności w walucie obcej polega na przeliczeniu jej na PLN według kursu z dnia bilansowego i porównaniu z wartością ujętą wcześniej.
Gdy po przeliczeniu wartość należności w PLN jest wyższa, powstaje dodatnia różnica kursowa. Z danych z tabeli wynika różnica dodatnia 400 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Przy wycenie bilansowej należności wyrażonych w walucie obcej porównuje się:

  • wartość należności przeliczoną na PLN według kursu zastosowanego przy jej początkowym ujęciu (wartość "historyczna" w księgach),
  • wartość tej samej należności przeliczoną na PLN według kursu na dzień bilansowy (wycena na koniec okresu).

Mechanizm różnic kursowych dla należności jest prosty: jeśli kurs waluty na dzień bilansowy jest wyższy niż kurs przyjęty wcześniej, to ta sama kwota waluty "warta jest" w PLN więcej, więc należność rośnie. Wzrost wartości należności oznacza dodatnią różnicę kursową. Jeśli kurs spadnie, należność w PLN maleje i powstaje ujemna różnica kursowa.

W tym zadaniu (na podstawie danych z tabeli) przeliczenie na dzień 31 grudnia 2009 r. powoduje, że wartość należności w PLN jest wyższa o 400 zł od wartości dotychczas ujętej w księgach, dlatego poprawna jest odpowiedź: dodatnia różnica kursowa w wysokości 400 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Ujemna różnica kursowa 400 zł – ma błędny znak. Taka odpowiedź pasowałaby do sytuacji, w której wycena bilansowa obniża wartość należności w PLN.
  • Ujemna różnica kursowa 4 254 zł – jednocześnie nie zgadza się ani znak, ani kwota z wynikiem przeliczenia wynikającym z tabeli. Częsty błąd to pomylenie wartości należności z kwotą różnicy.
  • Dodatnia różnica kursowa 4 654 zł – znak jest zgodny z kierunkiem zmiany, ale kwota jest zawyżona; zwykle wynika to z błędnego odjęcia (np. dodania wartości zamiast policzenia różnicy) albo użycia niewłaściwego kursu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw określ, czy masz do czynienia z należnością czy zobowiązaniem, bo przy zmianie kursu znak różnicy kursowej może się "odwracać". Dopiero potem licz kwotę różnicy jako różnicę wartości w PLN.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przeliczenie należności wyrażonej w walucie obcej na złote według kursu na dzień bilansowy oraz porównanie z wartością ujętą wcześniej w księgach. Różnica między tymi wartościami w PLN stanowi różnicę kursową.
Dla należności wzrost kursu waluty zwykle zwiększa wartość w PLN, więc daje dodatnią różnicę kursową. Spadek kursu obniża wartość należności w PLN, więc powoduje ujemną różnicę kursową.
Bo należność została wcześniej ujęta w księgach po określonym kursie, a na dzień bilansowy trzeba pokazać jej aktualną wartość w PLN. Różnica między "wartością historyczną" a "wartością bilansową" ujawnia skutek zmiany kursu.
Kluczowe są: kwota należności w walucie obcej, wartość tej należności ujęta wcześniej w PLN (albo kurs z dnia ujęcia) oraz kurs na dzień bilansowy. Z tych elementów wylicza się wartość bilansową i porównuje z wartością księgową.
Najczęściej: pomylenie należności z zobowiązaniem (zły znak), użycie niewłaściwego kursu (historyczny zamiast bilansowego lub odwrotnie), oraz potraktowanie wartości należności jako różnicy kursowej. Pomaga zapis: "bilans minus księgi".
W ujęciu wynikowym dodatnia różnica kursowa zwykle zwiększa wynik finansowy, ale w praktyce zależy to od zasad ujmowania i klasyfikacji w jednostce. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej przyjmuje się, że dodatnia różnica kursowa jest przychodem finansowym.
Stosuje się ją na dzień bilansowy, czyli na koniec okresu sprawozdawczego (np. na koniec roku obrotowego), aby wykazać w bilansie aktualną wartość należności w złotych. Dotyczy to pozycji nieuregulowanych do tej daty.
Wycena bilansowa dotyczy należności nadal istniejącej na dzień bilansowy (przeliczenie "na koniec roku"). Różnice przy zapłacie powstają w momencie rozliczenia, gdy porównuje się wartość należności w księgach z wartością zapłaty przeliczoną po kursie z dnia zapłaty.
Zadaj pytanie: "Czy po przeliczeniu na dzień bilansowy moja należność w PLN rośnie czy maleje?". Jeśli rośnie, różnica jest dodatnia; jeśli maleje, ujemna. To szybki test logiczny, który chroni przed częstym błędem odwrócenia znaku.
Ćwicz schemat: 1) ustal, czy to należność czy zobowiązanie, 2) przelicz wartość na dzień bilansowy, 3) porównaj z wartością w księgach, 4) określ znak i kwotę różnicy. Przerób kilka zadań z tabelami kursów, aż rachunek stanie się rutyną.
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Z danych z tabeli wynika różnica dodatnia 400 zł."

Źródła:

  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości MSR/IAS 21 "Skutki zmian kursów wymiany walut obcych" (IAS 21) – zasady przeliczania pozycji walutowych i ujmowania różnic kursowych
  • Ustawa o rachunkowości (Polska) – ogólne zasady wyceny na dzień bilansowy oraz ujmowania skutków wyceny (brak wskazania konkretnego artykułu)

Materiały:

  • Podręcznik z rachunkowości finansowej: rozdział o wycenie aktywów i różnicach kursowych
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące rozrachunków i wyceny bilansowej
  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości MSR/IAS 21 (Różnice kursowe) – część o przeliczaniu pozycji walutowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego