KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 35.
W tabeli przedstawiono średnie wieloletnie sumy opadów w 4 regionach. Optymalne opady dla buraka cukrowego wynoszą 400 mm. Wskaż region, w którym występuje największa potrzeba deszczowania tej rośliny.
Ilustracja przedstawia tabelę, która zawiera dane dotyczące średnich wieloletnich sum opadów w czterech regionach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największa potrzeba deszczowania występuje tam, gdzie deficyt opadów względem optimum jest największy. Dla każdego regionu należy porównać sumę opadów z wartością 400 mm i obliczyć niedobór (400 mm minus opad). Region z największym niedoborem wskazuje się jako właściwy — tutaj jest to Region II.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać region o największej potrzebie deszczowania, trzeba przełożyć treść zadania na prostą regułę porównania.

Podano, że opady optymalne dla buraka cukrowego wynoszą 400 mm. Oznacza to, że gdy średnia wieloletnia suma opadów w regionie jest mniejsza niż 400 mm, pojawia się niedobór wody, który (w uproszczeniu) trzeba pokryć nawodnieniem/deszczowaniem. Im większy niedobór, tym większa potrzeba deszczowania.

Jak rozwiązać zadanie krok po kroku:

  • Odczytaj z tabeli sumę opadów dla Regionu I–IV.
  • Dla każdego regionu policz różnicę: 400 mm − (opad w regionie).
  • Jeśli wynik jest dodatni, oznacza to deficyt (brakujące mm).
  • Porównaj deficyty i wybierz region z największą dodatnią różnicą.

Odpowiedź "Region II" jest poprawna, ponieważ w tym regionie (zgodnie z tabelą) występuje największy niedobór opadów w stosunku do 400 mm, czyli największa "luka" do uzupełnienia przez deszczowanie.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo odpowiadają regionom, w których deficyt jest mniejszy (opady są bliższe 400 mm) albo opady są na tyle wysokie, że potrzeba deszczowania jest niższa. Typową pomyłką jest wybieranie regionu o najmniejszych opadach bez sprawdzenia, czy na pewno daje to największą różnicę względem 400 mm (czasem wartości mogą być zbliżone), lub wybieranie regionu o największych opadach przez błędne skojarzenie "największe" z "najwięcej opadów".

Na egzaminie warto zapamiętać: "największa potrzeba deszczowania" = "największy deficyt opadów względem wartości optymalnej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to region, w którym brakuje najwięcej opadu do wartości uznanej za optymalną. W praktyce liczysz deficyt: 400 mm minus suma opadów w regionie. Największy dodatni wynik wskazuje największą potrzebę nawodnienia.
Dla każdego regionu wykonaj to samo działanie: 400 − opad. Jeśli wyjdzie liczba dodatnia, to jest to brakujące mm, które trzeba uzupełnić. Następnie porównaj wyniki między regionami i wybierz największy deficyt.
Bo większe opady zwykle zmniejszają potrzebę deszczowania. Pytanie nie dotyczy "gdzie pada najwięcej", tylko "gdzie najbardziej brakuje do optimum". Najwyższe opady mogą oznaczać najmniejszy deficyt, czyli najmniejszą potrzebę nawodnienia.
Średnia wieloletnia pokazuje typowe warunki klimatyczne dla regionu, a nie pogodę w jednym roku. W zadaniu służy do porównania regionów i oceny, gdzie statystycznie częściej występuje niedobór wody, a więc gdzie planowanie deszczowania jest bardziej uzasadnione.
Tak, jeśli opady w regionie są większe niż 400 mm, to różnica 400 − opad będzie ujemna. W interpretacji egzaminacyjnej oznacza to brak deficytu opadów (woda z opadów nie jest czynnikiem ograniczającym), więc potrzeba deszczowania jest mniejsza.
Najczęściej uczniowie mylą kierunek porównania: zamiast szukać największego deficytu, wybierają region o najmniejszym opadzie "na oko" albo region o największym opadzie, bo słowo "największa" kojarzy się z "najwięcej". Pomaga zapisanie wzoru 400 − opad.
Nie musisz liczyć dokładnie wszystkich różnic, jeśli dane są proste: porównaj, który region ma opad najbardziej oddalony w dół od 400 mm. Najpewniej jednak jest policzyć różnice w pamięci dla czterech wartości i wybrać największą dodatnią, bo to eliminuje błędy intuicji.
W zadaniu wartość optymalna (400 mm) jest podana jako założenie. W praktyce zależy od odmiany, gleby, długości okresu wegetacji i warunków pogodowych. Na egzaminie traktujesz tę liczbę jako punkt odniesienia do obliczenia niedoboru i wyboru regionu.
Analiza opadów i niedoborów wody jest podstawą decyzji o nawodnieniach, doborze urządzeń (np. deszczowni) i planowaniu gospodarki wodnej na obszarze rolniczym. To element praktyczny w organizacji robót związanych z obiektami inżynierii środowiska.
Poza opadami liczą się m.in. ewapotranspiracja, retencja i rodzaj gleby, poziom wód gruntowych, ukształtowanie terenu, faza rozwojowa rośliny oraz sprawność systemu nawadniającego. W tym zadaniu celowo to pominięto, aby porównać tylko opady z wartością optymalną.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Największa potrzeba deszczowania występuje tam, gdzie deficyt opadów względem optimum jest największy."

Źródła:

  • FAO. Allen, R.G., Pereira, L.S., Raes, D., Smith, M. (1998). Crop evapotranspiration – Guidelines for computing crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper 56, Chapter 1-2 (water balance concepts).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z melioracji i nawodnień dotyczące bilansu wodnego i niedoborów opadów
  • Podręczniki/agronomiczne opracowania o potrzebach wodnych roślin uprawnych
  • Zadania ćwiczeniowe z interpretacji tabel i wykresów klimatycznych (opady, ewapotranspiracja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego