KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 36.
W tabeli przedstawiono wymagania dotyczące składu chemicznego wyrobów gotowych. Jaki surowiec mięsny zastosowano do produkcji, jeżeli w badanej szynce stwierdzono 17,0% białka i 20,0% tłuszczu?
Ilustracja przedstawia tabelę z wymaganiami dotyczącymi składu chemicznego wędzonek parzonych, które są wyrobami gotowymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 20,0% tłuszczu wyraźnie przekracza dopuszczalny poziom dla szynki, a 17,0% białka jest poniżej wymaganego minimum.
Takie jednoczesne odchylenia wskazują na użycie surowca z nadmiarem tkanki tłuszczowej: więcej tłuszczu oznacza mniej tkanki mięśniowej, a więc mniej białka w produkcie gotowym.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba odczytać z tabeli wymagania dla szynki oraz porównać je z wynikiem badania próbki. Dla szynki wymagane jest, aby zawartość białka była nie mniejsza od wartości granicznej, a zawartość tłuszczu nie większa od wartości granicznej.

W badanej próbce stwierdzono 17,0% białka oraz 20,0% tłuszczu. Oznacza to jednocześnie:

  • białko jest poniżej wymaganego minimum (niedobór frakcji typowej dla tkanki mięśniowej),
  • tłuszcz jest powyżej dopuszczalnego maksimum (nadmiar frakcji tłuszczowej).

Taki układ wyników jest spójny przyczynowo: jeśli w surowcu było za dużo tkanki tłuszczowej, to w masie surowcowej było proporcjonalnie mniej tkanki mięśniowej, która jest głównym źródłem białka. W konsekwencji produkt gotowy ma jednocześnie zawyżony tłuszcz i zaniżone białko. Dlatego odpowiedź "O zbyt dużej zawartości tkanki tłuszczowej." trafnie identyfikuje pierwotną przyczynę obu odchyleń.

Odpowiedź "O zbyt małej zawartości tkanki tłuszczowej." jest sprzeczna z wynikiem 20,0% tłuszczu, bo sugerowałaby raczej obniżoną zawartość tłuszczu w produkcie. Odpowiedź "Chudy o zbyt dużej zawartości białka." nie pasuje, ponieważ białko nie jest podwyższone, tylko obniżone, a dodatkowo tłuszcz jest bardzo wysoki. Odpowiedź "Chudy o zbyt małej zawartości tkanki łącznej." nie wynika z podanych parametrów: w tabeli oceniane są białko i tłuszcz, a nie udział tkanki łącznej, więc nie da się jej wiarygodnie wywnioskować na podstawie tych dwóch liczb.

Wskazówka egzaminacyjna: przy interpretacji zawsze łącz informacje z dwóch parametrów (min białka i max tłuszczu). Gdy tłuszcz jest znacznie zawyżony, a białko choć trochę zaniżone, najczęściej oznacza to zbyt tłusty surowiec, czyli nadmiar tkanki tłuszczowej kosztem tkanki mięśniowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wartość minimalna, której produkt musi dotrzymać. Jeśli wynik badania jest niższy, wyrób nie spełnia wymagań jakościowych. W praktyce oznacza to zwykle zbyt mały udział tkanki mięśniowej (źródła białka) w surowcu lub recepturze.
To wartość maksymalna. Wynik wyższy od limitu oznacza przekroczenie dopuszczalnej zawartości tłuszczu w wyrobie gotowym. Taki wynik najczęściej wskazuje na użycie zbyt tłustego surowca lub nieprawidłowe sortowanie/klasowanie mięsa.
Najpierw odczytaj z wiersza "Szynka" wartości graniczne: minimum białka i maksimum tłuszczu. Potem sprawdź oba parametry jednocześnie: 17% białka jest poniżej minimum, a 20% tłuszczu powyżej maksimum. Taki układ wymaga wskazania przyczyny wspólnej, czyli nadmiaru tkanki tłuszczowej.
Bo skład procentowy odnosi się do całej masy produktu. Gdy rośnie udział tkanki tłuszczowej, maleje udział tkanki mięśniowej, która dostarcza białka. W efekcie tłuszcz rośnie, a białko spada, nawet jeśli nie zmienia się technologia obróbki.
Typowe są: czytanie tylko jednego parametru (np. samego białka), mylenie minimum z maksimum oraz wskazywanie skutku zamiast przyczyny. Warto zawsze zrobić checklistę: czy białko spełnia minimum? i czy tłuszcz nie przekracza maksimum?.
Zwykle nie wprost. Parametry "białko" i "tłuszcz" nie opisują bezpośrednio udziału tkanki łącznej, więc wnioskowanie o niej jest obarczone dużym ryzykiem błędu. Na egzaminie trzymaj się tego, co jest mierzone i podane w tabeli.
Wskazuje na to jednoczesne przekroczenie limitu tłuszczu i niespełnienie minimum białka. Tłuszcz w surowcu "zastępuje" mięśnie w masie wsadu, więc produkt ma za dużo tłuszczu i za mało białka. To klasyczny wzorzec diagnostyczny w ocenie jakości.
Gdy odchylenie białka jest duże, a tłuszcz mieści się w normie, przyczyny mogą dotyczyć m.in. udziału mięsa w recepturze lub jakości tkanki mięśniowej. W tym zadaniu jednak tłuszcz jest skrajnie zawyżony, więc to on najsilniej kieruje diagnozę.
Ćwicz czytanie tabel min/max i rób krótkie notatki: "poniżej minimum" lub "powyżej maksimum". Następnie ucz się typowych zależności: więcej tłuszczu zwykle oznacza mniej mięsa, a więc mniej białka. Rozwiązuj zadania na kilku przykładach, aż reakcja stanie się automatyczna.
Najczęściej nie. Zwykle wystarczy porównanie wartości liczbowych z limitami w tabeli i poprawne wnioskowanie. Obliczenia mogą się pojawić tylko pomocniczo (np. o ile przekroczono limit), ale sednem jest diagnoza przyczyny odchylenia jakościowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • EgzaminZawodowy.info – tabela "Wymagania dotyczące składu chemicznego wędlin – wyrób gotowy" (adres widoczny na ilustracji: www.EgzaminZawodowy.info).

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii żywności dotyczące interpretacji składu chemicznego i jakości surowców
  • Materiały dydaktyczne z zakresu kontroli jakości i czytania tabel wymagań (min/max)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z interpretacji wyników analiz laboratoryjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego