KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 30.
W tabeli przedstawiono wyniki inwentaryzacji w jednostce handlowej. Oszacuj wartość różnicy inwentaryzacyjnej.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami inwentaryzacji w jednostce handlowej, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnica inwentaryzacyjna wynika z porównania stanu rzeczywistego ze stanem ewidencyjnym i przeliczenia jej na wartość. Gdy stan rzeczywisty jest mniejszy, powstaje niedobór; gdy większy – nadwyżka. Z danych z tabeli po zsumowaniu odchyleń otrzymuje się niedobór rzędu ok. 3 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Różnica inwentaryzacyjna to efekt porównania tego, co faktycznie znajduje się w jednostce handlowej (stan rzeczywisty ustalony np. w spisie z natury), z tym, co wynika z ewidencji (stan ewidencyjny/księgowy). Aby oszacować wartość różnicy, wykonuje się dwa kroki:

  • Ustalenie odchylenia (dla każdej pozycji z tabeli): porównuje się stan rzeczywisty i ewidencyjny. Jeśli faktycznie jest mniej sztuk niż w ewidencji, odchylenie ma charakter ujemny.
  • Przeliczenie na wartość: odchylenie ilościowe mnoży się przez właściwą cenę z tabeli (np. ewidencyjną), a następnie sumuje wartości dla wszystkich pozycji.

Jeżeli po podsumowaniu danych z tabeli łączna wartość odchylenia jest ujemna, oznacza to niedobór (towaru jest mniej niż wynika z ewidencji). W tym zadaniu suma odchyleń daje niedobór w wysokości około 3 000 zł, stąd taka odpowiedź jest prawidłowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Nadwyżka ok. 2 000 zł" – myli kierunek różnicy (nadwyżka występuje, gdy stan rzeczywisty jest większy) oraz nie zgadza się z oszacowaną skalą odchylenia.
  • "Nadwyżka ok. 3 000 zł" – odpowiada kwocie zbliżonej, ale błędnie klasyfikuje ją jako nadwyżkę zamiast niedoboru (typowy błąd odwrócenia znaku).
  • "Niedobór ok. 2 000 zł" – poprawnie wskazuje typ różnicy, ale niepoprawnie szacuje jej wartość; zwykle wynika to z pominięcia części pozycji lub zbyt wczesnego zaokrąglania.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy wynik ma charakter dodatni czy ujemny (nadwyżka/niedobór), a dopiero potem porównuj przybliżoną kwotę z odpowiedziami "około".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnica inwentaryzacyjna to rozbieżność między stanem rzeczywistym (ustalonym podczas spisu) a stanem ewidencyjnym (wynikającym z zapisów). Może przyjąć postać niedoboru lub nadwyżki, a jej wartość liczy się po przeliczeniu odchyleń na pieniądze.
Jeśli w magazynie/sklepie jest mniej towaru niż w ewidencji, powstaje niedobór. Jeśli jest więcej niż wynika z ewidencji, powstaje nadwyżka. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest porównanie stanów w tabeli przed wyborem odpowiedzi.
Najpierw oblicz odchylenie ilościowe: stan rzeczywisty minus stan ewidencyjny (wyjdzie wartość ujemna przy niedoborze). Następnie przemnóż odchylenie przez cenę z tabeli (zgodnie z poleceniem) i zsumuj wartości dla wszystkich pozycji. Wynik ujemny oznacza niedobór.
"Około" wskazuje, że wynik ma być oszacowany, czyli zaokrąglony do podanej skali (np. do tysięcy). W praktyce w tabeli mogą wystąpić wartości niepełne (np. 2 940 zł), które po zaokrągleniu dają 3 000 zł. Trzeba jednak zachować właściwy znak: niedobór lub nadwyżka.
Najczęściej myli się kierunek różnicy (niedobór vs nadwyżka), pomija część pozycji w tabeli albo wykonuje obliczenia na nie tej kolumnie (ilość zamiast wartości). Częstym problemem jest też zbyt wczesne zaokrąglanie wartości cząstkowych, co zniekształca wynik końcowy.
Nie. Niedobory i nadwyżki mogą wynikać z wielu przyczyn: błędów przy przyjęciach i wydaniach, pomyłek w ewidencji, uszkodzeń, złego oznaczenia asortymentu, przesunięć międzymagazynowych lub dopiero w części przypadków z kradzieży. Egzamin zwykle bada umiejętność obliczenia i interpretacji.
Inwentaryzację wykonuje się zgodnie z harmonogramem jednostki (np. okresowo, rocznie) oraz wtedy, gdy jest to potrzebne organizacyjnie, np. przy zmianie osób odpowiedzialnych materialnie, podejrzeniu nieprawidłowości lub zamknięciu punktu. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest rozumienie celu: ustalenia stanu rzeczywistego.
Kluczowe są: stan ewidencyjny, stan rzeczywisty oraz cena (ta, według której liczy się wartość). Najpierw ustala się odchylenie ilościowe, potem przelicza na wartość i sumuje. Bez prawidłowego odczytania tych kolumn łatwo pomylić niedobór z nadwyżką.
Trzeba policzyć sumę wartości odchyleń dla wszystkich pozycji i dopiero na końcu zaokrąglić. Jeśli część odchyleń "podciąga" wynik powyżej połowy tysiąca, po zaokrągleniu wyjdzie 3 000 zł zamiast 2 000 zł. Warto też upewnić się, że nie pominięto żadnego wiersza tabeli.
Ćwicz zadania z tabelami: porównywanie stanów, liczenie odchyleń i przeliczanie na wartość. Stosuj stały schemat: (1) ustal niedobór/nadwyżkę, (2) oblicz wartości cząstkowe, (3) zsumuj, (4) zaokrąglij na końcu. To zmniejsza ryzyko pomyłek rachunkowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Różnica inwentaryzacyjna wynika z porównania stanu rzeczywistego ze stanem ewidencyjnym i przeliczenia jej na wartość."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Inwentaryzacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Inwentaryzacja (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Spis z natury" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Spis_z_natury (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji HAN.1 z działu: gospodarka magazynowa i inwentaryzacja
  • Instrukcje szkolne/branżowe dotyczące przeprowadzania spisu z natury w handlu detalicznym
  • Zadania rachunkowe: wycena zapasów i rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych (arkusze ćwiczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego