W monitoringu geodezyjnym budowli przemieszczenie pionowe reperu opisuje zmianę jego wysokości w czasie. Dane w tabeli (kolejne pomiary okresowe) pozwalają policzyć, o ile punkt kontrolny "podniósł się" lub "osiadł".
Typowy sposób obliczenia jest zawsze taki sam:
- Krok 1: wybierz wysokość odniesienia wskazaną w treści zadania (najczęściej jest to pomiar początkowy/zerowy; czasem może to być poprzedni pomiar – wtedy zadanie musi to jasno zaznaczyć).
- Krok 2: odczytaj z tabeli wysokość reperu nr 3 po drugim pomiarze.
- Krok 3: oblicz różnicę: h(2) − h(odniesienia). Otrzymana wartość to przemieszczenie.
- Krok 4: zinterpretuj znak: wynik dodatni oznacza wzrost wysokości względem odniesienia, a ujemny spadek wysokości (osiadanie), o ile zadanie nie definiuje znaków inaczej.
- Krok 5: dopilnuj jednostek i zapisu wyniku w milimetrach.
Odpowiedź "+0,5 mm" oznacza, że po drugim pomiarze reper nr 3 ma wysokość większą od przyjętej wysokości odniesienia o 0,5 mm.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "−0,5 mm" ma tę samą wartość bezwzględną, ale odwrotny znak – jest typowym skutkiem pomylenia kierunku zmiany (np. osiadanie vs podniesienie) lub odjęcia w złej kolejności.
- "+0,4 mm" i "−0,4 mm" wskazują na błąd odczytu lub rachunku (np. pomylenie reperów, pomiarów albo zaokrąglenie/omyłkę o 0,1 mm).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz w tabeli właściwy reper i właściwy numer pomiaru, a dopiero potem wykonaj odejmowanie. To ogranicza pomyłki wiersz/kolumna i błędy znaku.