W tym zadaniu trzeba połączyć dwie niezależne zmiany: spadek zużycia gazu oraz wzrost ceny jednostkowej. Najwygodniej wykonać to przez zastosowanie mnożników (współczynników zmiany).
- Spadek o 10% oznacza, że nowe zużycie stanowi 90% zużycia z roku bazowego, czyli mnożymy przez 0,90.
- Wzrost o 5% oznacza, że nowa cena stanowi 105% ceny z roku bazowego, czyli mnożymy przez 1,05.
Punkt wyjścia zapewnia tabela (na ilustracji): najpierw ustala się łączne zużycie w m3 dla budynków gminnych w 2019 r. Następnie liczy się koszt w roku bazowym:
koszt bazowy = zużycie bazowe × 2,00 zł/m3
Potem wprowadza się zmiany rok do roku. Ponieważ zmieniają się jednocześnie ilość i cena, nowy koszt to:
koszt nowy = koszt bazowy × 0,90 × 1,05
To ważne: nie dodajemy i nie odejmujemy procentów "na skróty", bo zmiany dotyczą różnych wielkości (zużycia i ceny). Iloczyn 0,90 × 1,05 daje efekt łączny (tu: niewielki spadek kosztu w porównaniu do bazowego).
Odpowiedź "22 680,00 zł" jest poprawna, bo wynika z zastosowania obu współczynników do danych z tabeli.
Odpowiedź "21 600,00 zł" zwykle wynika z uwzględnienia tylko spadku zużycia (×0,90) bez podwyżki ceny. "24 000,00 zł" odpowiada sytuacji bez żadnych zmian (koszt bazowy) lub błędnemu przyjęciu stałych parametrów. "25 200,00 zł" pasuje do policzenia wyłącznie wzrostu ceny (×1,05) bez zmniejszenia zużycia.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj zmianę procentową jako mnożnik (np. -10% → 0,90; +5% → 1,05), a dopiero potem podstawiaj liczby z tabeli i wykonuj rachunki pieniężne z zaokrągleniem na końcu.
