KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 39.
W tabeli zamieszczono wyniki badania pionowości komina. Którą wartość należy wpisać na wykresie odchyleń osi komina od pionu w miejscu oznaczonym strzałką?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek komina oraz tabelę z wynikami pomiarów odchylenia osi komina od pionu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na wykres odchyleń osi komina od pionu wpisuje się wartość odchylenia liniowego w centymetrach dla punktu wskazanego strzałką.
Opcje w "cc" dotyczą wielkości kątowych, a nie wartości w cm. Znak "-" zachowuje kierunek odchylenia zgodny z przyjętą konwencją na wykresie.

Pełne wyjaśnienie:

Wykres odchyleń osi komina od pionu jest graficzną prezentacją wyników kontroli pionowości obiektu. Zasadniczo pokazuje, jak bardzo oś obiektu "ucieka" od pionu na kolejnych wysokościach (lub w kolejnych przekrojach). W miejscu oznaczonym strzałką należy wpisać dokładnie tę wartość, która odpowiada wskazanemu punktowi z tabeli pomiarowej i jest wyrażona w jednostce wymaganej przez wykres.

Odpowiedź "-10 cm" jest poprawna, ponieważ:

  • jest zapisana w centymetrach, czyli jako odchylenie liniowe (typowe do nanoszenia na wykres odchyleń),
  • zawiera znak minus, który przenosi informację o kierunku odchylenia zgodnie z przyjętą konwencją osi/stron świata na wykresie.

Odpowiedzi z jednostką "cc" (np. "-512 cc", "477cc") są nieprawidłowe w tym kontekście, bo odnoszą się do wielkości kątowych, a nie do wartości liniowej w centymetrach wymaganej do wpisu na wykres odchyleń w cm. To typowa pułapka: w materiałach z geodezji można spotkać zarówno zapis odchyleń jako kąta, jak i jako przesunięcia liniowego, ale nie wolno ich mieszać bez wyraźnej instrukcji i ewentualnego przeliczenia.

Odpowiedź "9 cm" ma właściwą jednostkę (cm), ale jest błędna, bo nie zgadza się z wartością, którą należy wpisać w punkcie wskazanym strzałką (różni się zarówno wartością bezwzględną, jak i/lub znakiem). W takich zadaniach kluczowe jest:

  • odczytanie danych z właściwego wiersza/kolumny tabeli,
  • sprawdzenie, czy wykres dotyczy odchylenia w danym kierunku (np. oś X/Y) lub wartości wypadkowej,
  • przeniesienie także znaku odchylenia.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, zawsze porównaj jednostki odpowiedzi z tym, co wpisuje się na wykresie (cm vs cc) oraz upewnij się, że nie "zgubiłeś" znaku minus podczas przepisywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiar kontrolny, którego celem jest określenie, jak bardzo oś komina odchyla się od pionu na różnych wysokościach. Wyniki zapisuje się w tabeli (np. dla przekrojów) i często przedstawia na wykresie odchyleń, aby łatwo ocenić kierunek i wielkość przechyłu.
Najpierw identyfikujesz w tabeli dokładnie ten punkt/wysokość, którego dotyczy oznaczenie na wykresie (np. strzałka). Potem przepisujesz wartość odchylenia w tej samej jednostce, której wymaga wykres (np. cm). Zawsze przenieś także znak dodatni/ujemny.
Znak minus nie jest "ozdobą" – informuje o kierunku odchylenia względem przyjętej osi odniesienia. Dwie wartości o tej samej wielkości bezwzględnej, ale przeciwnych znakach, oznaczają przechył w przeciwnych kierunkach. Zgubienie znaku zmienia sens wyniku.
Nie. "cm" to jednostka długości (odchylenie liniowe), a "cc" bywa używane jako jednostka kątowa w pomiarach (zapis w systemie centesymalnym). Bez wyraźnej informacji o przeliczeniu nie wolno traktować ich zamiennie ani wpisywać wartości kątowej tam, gdzie oczekuje się cm.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny, wpisanie wartości dla innej wysokości, pominięcie znaku, a także mylenie jednostek (np. kątowej z liniową). Warto robić szybki "check": czy jednostka na wykresie zgadza się z jednostką odczytu.
Sprawdź opis osi wykresu, legendę i nagłówek tabeli. Jeśli widzisz jednostki typu mm/cm – chodzi o odchylenie liniowe. Jeśli pojawiają się jednostki kątowe (np. zapis w sekundach lub jednostkach centesymalnych) – chodzi o odchylenie kątowe. Gdy opis jest niejasny, szukaj tego w poleceniu zadania.
Pomiary pionowości wykonuje się m.in. podczas odbiorów obiektów, po modernizacjach, po zdarzeniach mogących wpłynąć na stateczność (np. drgania, szkody górnicze) oraz w ramach okresowych kontroli. Wyniki pozwalają ocenić, czy przechył nie przekracza dopuszczalnych wartości przyjętych w dokumentacji.
W zależności od metody mogą to być m.in. tachimetr/total station do obserwacji kierunków i odległości, niwelator do kontroli wysokości i reperów, a w bardziej zaawansowanych zadaniach także techniki skanowania lub systemy monitoringu. Dobór zależy od wymaganej dokładności i warunków terenowych.
Wykres ułatwia szybką ocenę trendu: czy odchylenie rośnie wraz z wysokością, w którą stronę przechyla się obiekt i czy zmiana jest płynna czy skokowa. Dla inżyniera lub inspektora wizualizacja bywa czytelniejsza niż same liczby, szczególnie przy wielu przekrojach pomiarowych.
Ćwicz schemat: tabela → identyfikacja punktu → jednostka → znak → wpis na wykres. Rozwiązuj zadania, w których występują mylące jednostki (cm vs cc) i zwracaj uwagę na konwencję znaków. Pomaga też samodzielne rysowanie prostych wykresów na podstawie tabel z kilku wysokości.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (działy: pomiary kontrolne, pionowość obiektów)
  • Instrukcje ćwiczeniowe z opracowania wyników: tabela → wykres odchyleń
  • Zadania arkuszowe dotyczące interpretacji wykresów i konwencji znaków w pomiarach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego