KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 35.
W tabeli zamieszczono wyniki kontrolnych pomiarów rezystancji uzwojeń stojana, wykonanych podczas konserwacji silnika trójfazowego połączonego w gwiazdę. Na podstawie tych wyników można stwierdzić, że występuje zwarcie
Ilustracja przedstawia schemat połączeń uzwojeń stojana silnika trójfazowego połączonego w gwiazdę oraz tabelę z wynikami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwarcie w uzwojeniu fazowym zwykle objawia się wyraźnym spadkiem jego rezystancji w porównaniu z pozostałymi fazami, bo część zwojów zostaje "ominięta" prądem. Na podstawie tabeli z pomiarami należy wskazać uzwojenie o istotnie zaniżonej wartości względem pozostałych — tutaj jest to V1–V2.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji uzwojeń stojana w silniku trójfazowym jest prostą metodą oceny symetrii faz i wstępnego wykrywania uszkodzeń uzwojeń. Dla sprawnego silnika wartości rezystancji poszczególnych uzwojeń fazowych (U1–U2, V1–V2, W1–W2) powinny być do siebie bardzo zbliżone, ponieważ każda faza ma porównywalną liczbę zwojów i podobne warunki chłodzenia oraz przekrój przewodu.

Zwarcie międzyzwojowe (lub zwarcie części uzwojenia) powoduje, że efektywna liczba czynnych zwojów w danej fazie maleje. W praktyce oznacza to, że mierzona rezystancja tej fazy staje się wyraźnie niższa od rezystancji pozostałych uzwojeń. Dlatego, analizując tabelę wyników, kluczowe jest porównanie trzech wartości i znalezienie tej, która odstaje w dół.

Odpowiedź "w uzwojeniu V1 - V2" jest poprawna, ponieważ to właśnie to uzwojenie (zgodnie z wynikami podanymi w tabeli w zadaniu) wykazuje cechę typową dla zwarcia: istotne zaniżenie rezystancji względem pozostałych faz.

  • Odpowiedź "w uzwojeniu U1 - U2" jest nieprawidłowa, gdyż nie wskazuje uzwojenia, którego rezystancja najbardziej sugeruje zwarcie według przedstawionych pomiarów.
  • Odpowiedź "w uzwojeniach U1 - U2 i W1 - W2" jest typowym błędem wynikającym z nadinterpretacji: jednoczesne zwarcia w dwóch fazach są możliwe, ale powinny mieć potwierdzenie w dwóch niezależnie zaniżonych wynikach.
  • Odpowiedź "w uzwojeniach V1 - V2 i W1 - W2" również wymagałaby dwóch wyraźnie zaniżonych wartości; jeśli tabela wskazuje jedną fazę odstającą, wybór dwóch uzwojeń jest nieuzasadniony.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach nie szuka się "idealnej" liczby, tylko asymetrii. Zawsze porównaj trzy fazy między sobą, pamiętając też, że na rezystancję wpływa temperatura uzwojeń i jakość połączeń pomiarowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiar elektryczny, który pozwala ocenić, czy trzy uzwojenia fazowe mają podobne opory. W praktyce służy do wykrywania asymetrii wynikającej np. z uszkodzenia uzwojenia, słabego połączenia zacisków lub błędów w torze pomiarowym.
Najczęściej zwarcie (np. międzyzwojowe) daje wyraźnie mniejszą rezystancję jednej fazy w porównaniu z pozostałymi. Analiza polega na porównaniu U1–U2, V1–V2 i W1–W2 i znalezieniu wartości odstającej w dół, a nie na szukaniu jednej "idealnej" liczby.
Przy zwarciu część zwojów zostaje skutecznie "ominięta" przez prąd, więc maleje długość czynnego przewodu w obwodzie. Mniejsza długość przewodnika oznacza mniejszy opór. Dodatkowo zwarcie może powodować lokalne przegrzewanie i dalszą degradację izolacji.
Nie. Przerwa w uzwojeniu zwykle powoduje bardzo dużą rezystancję lub brak ciągłości (wynik skrajnie wysoki/"nieskończony"). Zwarcie częściej objawia się wynikiem zaniżonym względem pozostałych faz. Dlatego ważne jest rozróżnienie: "za mało" sugeruje zwarcie, "za dużo" sugeruje przerwę.
Typowe pomyłki to: ocenianie każdej fazy osobno bez porównania, mylenie przerwy ze zwarciem, nieuwzględnianie wpływu temperatury oraz wybór odpowiedzi z dwiema fazami "na wszelki wypadek". Na egzaminie liczy się wskazanie tej fazy, która rzeczywiście odstaje w tabeli.
Wykonuje się je m.in. podczas przeglądów okresowych, po awarii (np. zadziałaniu zabezpieczeń), po przegrzaniu, po zalaniu lub długim postoju, a także po naprawie/ponownym podłączeniu przewodów. Celem jest szybka weryfikacja symetrii uzwojeń i stanu połączeń.
Połączenie w gwiazdę opisuje sposób łączenia końców uzwojeń, ale w zadaniach pomiarowych zwykle analizuje się rezystancje poszczególnych uzwojeń fazowych mierzone między odpowiednimi zaciskami (U1–U2 itd.). Najważniejsze jest porównanie faz, niezależnie od tego, że silnik pracuje w gwieździe.
Tak. Rezystancja uzwojeń zależy od temperatury przewodnika, więc pomiary "na gorąco" i "na zimno" mogą się różnić. Dlatego porównuje się fazy mierzone w tych samych warunkach oraz dba o stabilne podłączenie i powtarzalność. Duża, selektywna różnica jednej fazy nadal jest sygnałem alarmowym.
Po wskazaniu podejrzanej fazy często wykonuje się dalszą diagnostykę: pomiar rezystancji izolacji względem obudowy, sprawdzenie połączeń na listwie zaciskowej, oględziny uzwojeń, a w serwisie także próby napięciowe lub testy specjalistyczne. To pomaga odróżnić błąd pomiaru od realnego uszkodzenia.
Ćwicz czytanie tabel i szybkie porównywanie trzech wartości fazowych. Zapamiętaj kierunek błędu: zaniżona rezystancja częściej sugeruje zwarcie, a zawyżona lub brak ciągłości sugeruje przerwę. Dodatkowo powtórz oznaczenia zacisków i typowe uszkodzenia uzwojeń.
info

Około 35% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Zwarcie w uzwojeniu fazowym zwykle objawia się wyraźnym spadkiem jego rezystancji w porównaniu z pozostałymi fazami, bo część zwojów zostaje "ominięta" prądem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Silnik indukcyjny" – opis budowy i pracy silnika asynchronicznego (stojan, uzwojenia trójfazowe): https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Rezystancja elektryczna" – definicja rezystancji i zależności od parametrów przewodnika: https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja_elektryczna (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki do maszyn elektrycznych (diagnostyka uzwojeń stojana)
  • Instrukcje serwisowe producentów silników (procedury pomiarów rezystancji uzwojeń)
  • Materiały szkoleniowe SEP dotyczące eksploatacji i pomiarów w maszynach elektrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego