KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 27.
W technikach pracy zespołowej uda operatora powinny być rozchylone, każde mniej więcej około 30° od linii jego ciała
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W ergonomii pracy zespołowej ustawienie ud opisuje się względem osi ciała operatora.
Rozchylenie każdego uda o ok. 30° odnosi się do linii pośrodkowej (środkowej) ciała, która dzieli ciało na prawą i lewą stronę. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych płaszczyzn/kierunków i nie pasują do tej reguły ustawienia.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy zespołowej (często określanej jako praca czteroręczna) kluczowe jest zachowanie stabilnej i symetrycznej pozycji siedzącej operatora. Jednym z elementów tej pozycji jest ustawienie kończyn dolnych: uda powinny być rozchylone, a ich ustawienie opisuje się w odniesieniu do linii pośrodkowej ciała (czyli osi przebiegającej środkiem ciała, dzielącej je na stronę prawą i lewą). Dlatego poprawne uzupełnienie brzmi: "pośrodkowej".

Dlaczego nie pasują pozostałe określenia?

  • "strzałkowej" – termin "strzałkowy" jest używany do opisu kierunku/płaszczyzny biegnącej od przodu do tyłu. W zdaniu o rozchyleniu ud chodzi jednak o odniesienie do osi centralnej ciała (prawo–lewo), a nie do kierunku przód–tył.
  • "poprzecznej" – "poprzeczny" kojarzy się z przekrojem poziomym (góra–dół) lub z kierunkiem prostopadłym do osi długiej ciała. Nie jest to typowe sformułowanie do określenia rozchylenia ud "od linii ciała" w ergonomii pozycji operatora.
  • "poziomej" – odnosi się do poziomu (względem podłoża), a nie do osi ciała. W ergonomii siedzenia ważne są kąty w stawach i symetria względem środka ciała, a nie "linia pozioma" jako punkt odniesienia w tym kontekście.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się sformułowanie "od linii jego ciała", zwykle chodzi o odniesienie do osi/środka ciała (prawo–lewo), czyli linii pośrodkowej, a nie do kierunków typu "poziomy" czy "strzałkowy".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Linia pośrodkowa (środkowa) to umowna linia biegnąca przez środek ciała, dzieląca je na część prawą i lewą. W ergonomii pracy operatora służy jako punkt odniesienia do oceny symetrii postawy i ustawienia kończyn, np. rozchylenia ud względem środka ciała.
Ustawienie ud wpływa na stabilność miednicy i odciążenie kręgosłupa. Prawidłowe rozchylenie poprawia równowagę na siedzisku, ułatwia utrzymanie neutralnej pozycji pleców oraz pozwala lepiej kontrolować pole zabiegowe bez skręcania tułowia.
Najprościej: linia pośrodkowa dotyczy "środka ciała" (prawo–lewo), a strzałkowa odnosi się do kierunku/przekroju "przód–tył". Gdy pytanie mówi o symetrii i odchyleniu od środka ciała, zwykle chodzi o linię pośrodkową.
To wskazówka, że uda nie powinny być złączone ani nadmiernie rozstawione. Chodzi o umiarkowane rozchylenie każdego uda od osi środka ciała, które wspiera stabilną pozycję siedzącą. W praktyce operator siedzi "pewnie", bez zapadania kolan do środka.
Może pojawiać się w innych kontekstach (np. ustawienie elementów wyposażenia względem podłoża), ale w opisie rozchylenia ud "od linii ciała" typowo chodzi o odniesienie do osi ciała, a nie do poziomu. Dlatego "pozioma" zwykle nie pasuje do takiego zdania.
Najczęściej są to przeciążenia szyi, barków i odcinka lędźwiowego, szybsze zmęczenie oraz pogorszenie precyzji pracy. Z czasem mogą pojawić się dolegliwości bólowe i ograniczenie ruchomości. Ergonomia (w tym ustawienie ud i miednicy) jest profilaktyką tych problemów.
Asysta może dbać o prawidłowe podawanie narzędzi, ustawienie ssaka i organizację pola pracy tak, aby operator nie musiał skręcać tułowia ani nadmiernie sięgać. Dobre przygotowanie stanowiska i przewidywanie kolejnych kroków zabiegu ograniczają wymuszone pozycje.
Częsty błąd to wybór terminu "znanego z anatomii" bez dopasowania do sensu zdania (np. strzałkowa zamiast pośrodkowej). Drugi błąd to mylenie odniesienia do osi ciała z odniesieniem do podłoża (pozioma/pionowa). Pomaga czytanie: "od linii ciała" = od środka ciała.
O pracy zespołowej mówi się, gdy operator i asysta współpracują jednocześnie przy pacjencie: asystentka podaje narzędzia, odsysa, przygotowuje materiały i dba o ergonomię stanowiska. Celem jest skrócenie czasu zabiegu, poprawa kontroli pola pracy i zmniejszenie obciążenia fizycznego.
Ucz się na schematach pozycji operatora i asysty: ustawienie kręgosłupa, miednicy, ud, stóp oraz strefy podawania narzędzi. Twórz własne fiszki z pojęć (linia pośrodkowa, strzałkowa, poprzeczna) i ćwicz dopasowanie ich do opisów sytuacji z gabinetu.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych płaszczyzn/kierunków i nie pasują do tej reguły ustawienia."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z ergonomii pracy w stomatologii (pozycje operatora i asysty)
  • Materiały dydaktyczne szkół medycznych dotyczące pracy czteroręcznej
  • Rysunki/atlasy przedstawiające płaszczyzny i linie odniesienia ciała w anatomii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego