Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2023



PYTANIE NR 20.
W terenie płaskim, o małej lesistości, występują następujące gleby:
- piaski luźne drobnoziarniste 5%,
- lessy i utwory lessowate 20%,
- piaski słabogliniaste 45%,
- gliny i iły 30%.
Jaka część powierzchni tego terenu jest słabo podatna na erozję wietrzną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Słabo podatne na erozję wietrzną są gleby najbardziej spoiste, czyli gliny i iły.
W zestawieniu ich udział powierzchniowy wynosi 30%, więc taka część terenu jest słabo podatna na wywiewanie. Pozostałe typy (piaski luźne, lessy, piaski słabogliniaste) mają mniejszą spoistość i są bardziej narażone.

Pełne wyjaśnienie:

Podatność gleby na erozję wietrzną (deflację) zależy głównie od: wielkości cząstek (uziarnienia), spoistości/kohezji oraz zdolności zatrzymywania wilgoci. Im gleba jest bardziej sypka i sucha, tym łatwiej wiatr odrywa i unosi jej cząstki.

W zadaniu trzeba:

  • rozpoznać, które z wymienionych gleb są słabo podatne,
  • zsumować ich udział procentowy w powierzchni terenu.

Za słabo podatne uznaje się zwykle gleby o dużej zawartości frakcji ilastej i wysokiej spoistości, czyli gliny i iły. Taka gleba tworzy agregaty i ma silne oddziaływania między cząstkami (kohezję), a także lepiej wiąże wodę. W efekcie cząstki są trudniejsze do wywiania.

W podanym opisie terenu udział glin i iłów wynosi 30%, więc 30% powierzchni jest słabo podatne na erozję wietrzną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 20% dotyczy lessów i utworów lessowatych, które mają znaczną frakcję pylastą i tylko umiarkowaną spoistość, więc częściej zalicza się je do gleb co najwyżej średnio podatnych.
  • 5% odpowiada piaskom luźnym drobnoziarnistym; to typowy materiał łatwo unoszony przez wiatr, więc jest raczej wysoko podatny.
  • 45% to piaski słabogliniaste. Mimo domieszki frakcji drobnej nie są tak spoiste jak gliny/iły, dlatego zwykle nie klasyfikuje się ich jako słabopodatne.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw przypisz typom gleb kategorię podatności (wysoka/średnia/słaba), dopiero potem przejdź do liczenia procentów. To ogranicza ryzyko automatycznego wybierania największej liczby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest erozja wietrzna gleby i na czym polega?
Erozja wietrzna (deflacja) to wywiewanie i przemieszczanie cząstek gleby przez wiatr. Najłatwiej unoszone są cząstki luźne i suche, a najmniej podatne są gleby spoiste (np. gliny, iły), w których ziarna silniej się wiążą i trudniej je oderwać.
Jakie gleby są najbardziej podatne na erozję wietrzną?
Najbardziej podatne są zwykle gleby lekkie i sypkie, szczególnie piaski luźne drobnoziarniste. Mają małą spoistość i słabo zatrzymują wodę, więc po przesuszeniu wiatr łatwo unosi ich cząstki, zwłaszcza na terenach bez osłony roślinnej.
Dlaczego gliny i iły są słabo podatne na erozję wietrzną?
Gliny i iły mają wysoką spoistość oraz dużą zawartość frakcji ilastej, która zwiększa kohezję między cząstkami. Dodatkowo dobrze wiążą wilgoć, co utrudnia odrywanie ziaren przez wiatr. Dlatego zwykle klasyfikuje się je jako słabopodatne.
Jak obliczyć, jaka część terenu jest słabo podatna na erozję wietrzną?
Najpierw trzeba wskazać, które z wymienionych gleb należą do kategorii "słabo podatne" (zwykle gleby spoiste: gliny i iły). Następnie sumuje się ich udziały procentowe. Jeśli tylko jedna pozycja jest słabopodatna, wynikiem jest jej procent.
Czy lessy i utwory lessowate są słabo podatne na erozję wietrzną?
Zwykle nie. Lessy i utwory lessowate mają dużo frakcji pylastej i umiarkowaną spoistość, więc częściej zalicza się je do gleb średnio podatnych na erozję wietrzną. W praktyce, przy przesuszeniu i braku roślinności, mogą ulegać wywiewaniu łatwiej niż gliny i iły.
Czy piaski słabogliniaste można uznać za słabopodatne na erozję wietrzną?
Najczęstszy błąd to uznanie ich za słabopodatne przez skojarzenie ze słowem "gliniaste". Domieszka frakcji drobnej zwiększa spoistość, ale zwykle nie na tyle, by zrównać je z glinami i iłami. Dlatego często klasyfikuje się je jako średnio podatne.
Jak lesistość i osłona terenu wpływa na erozję wietrzną?
Mała lesistość oznacza mniejszą naturalną osłonę przed wiatrem. Brak zadrzewień i roślinności zwiększa prędkość wiatru przy powierzchni gruntu i ułatwia wywiewanie cząstek. Dlatego na terenach odkrytych działania przeciwerozyjne (np. pasy ochronne) są szczególnie ważne.
Jakie działania przeciwerozyjne stosuje się na terenach zagrożonych deflacją?
Typowe działania to zakładanie pasów zadrzewień ochronnych, utrzymywanie okrywy roślinnej, odpowiednia agrotechnika (np. ograniczanie pozostawiania gołej, suchej gleby), a także planowanie prac ziemnych z uwzględnieniem okresów silnych wiatrów. Dobór zależy od typu gleby i ukształtowania terenu.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach o podatności gleb na wiatr?
Najczęstsze błędy to: mylenie kategorii podatności (np. uznanie lessów za słabopodatne), wybór największego procentu bez klasyfikacji gleb oraz nieuwaga w odczycie pytania (pominięcie słowa "słabo"). Pomaga procedura: klasyfikuj → dopiero potem licz.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych o erozji wietrznej w BUD.21?
Warto utrwalić powiązania: piaski luźne → wysoka podatność, lessy/utwory pylaste i piaski z domieszką → średnia, gliny i iły → niska. Ćwicz też zadania na sumowanie udziałów procentowych oraz rozumienie czynników: uziarnienie, spoistość, wilgotność i osłona terenu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Słabo podatne na erozję wietrzną są gleby najbardziej spoiste, czyli gliny i iły.W zestawieniu ich udział powierzchniowy wynosi 30%, więc taka część terenu jest słabo podatna na wywiewanie."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z gleboznawstwa i ochrony gleb (erozja wietrzna, uziarnienie, spoistość)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.21 z zakresu ochrony gleb i kształtowania terenu
  • Notatki z zajęć dotyczące zagrożeń erozyjnych i metod przeciwdziałania (zadrzewienia, agrotechnika)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego