KWALIFIKACJA MED4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 20.
W teście Wortha do dali pacjent podaje, że widzi obraz pięciu figur: trzy zielone po lewej i dwie czerwone po prawej stronie. Wynik ten wskazuje na występowanie zeza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Widzenie 5 figur w teście Wortha oznacza diplopię (brak fuzji).
Ułożenie "trzy zielone po lewej i dwie czerwone po prawej" odpowiada dwojeniu nieskrzyżowanemu, typowemu dla odchylenia zbieżnego. Dlatego wynik wskazuje na zez zbieżny (w kluczu: zbieżny akomodacyjny).

Pełne wyjaśnienie:

W teście Wortha pacjent ogląda bodźce przez filtry czerwono‑zielone. Prawidłowa fuzja daje widzenie 4 figur. Jeżeli pacjent podaje widzenie 5 figur, oznacza to, że obrazy z obu oczu nie są łączone w jeden – występuje diplopia (dwojenie), a nie supresja.

O kierunku odchylenia wnioskuje się z tego, po której stronie pacjent lokalizuje obrazy widziane przez filtr czerwony względem obrazów zielonych. Opis "trzy zielone po lewej i dwie czerwone po prawej" odpowiada dwojeniu nieskrzyżowanemu, które jest charakterystyczne dla zeza zbieżnego (esodewiacji). W praktyce klinicznej jest to ważna wskazówka sensoryczna potwierdzająca, że pacjent nie kompensuje odchylenia fuzją na danej odległości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "pionowego" – odchylenia pionowe zwykle dają dominującą separację obrazów w pionie (góra/dół), a w opisie kluczowy jest rozkład lewo/prawo.
  • "skośnego" – komponent skośny wiąże się z rozdzieleniem ukośnym i często towarzyszy mu rotacja; sam opis nie wskazuje na taki wzorzec.
  • "rozbieżnego z ekscesem dywergencji" – przy odchyleniu rozbieżnym typowe jest dwojenie skrzyżowane (czerwone postrzegane po przeciwnej stronie względem zielonych), a tu podano układ nieskrzyżowany.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki – (1) liczba figur (fuzja/supresja/diplopia), (2) układ barw (skrzyżowane vs nieskrzyżowane) i dopiero potem przypisz kierunek zeza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Widzenie 5 figur w teście Wortha oznacza najczęściej diplopię, czyli brak połączenia obrazów z obu oczu w jedną całość. W praktyce znaczy to, że pacjent na danej odległości nie uzyskuje fuzji (nie widzi 4 figur), a oba oczy przekazują oddzielne obrazy.
W zezie zbieżnym typowe jest dwojenie nieskrzyżowane: obrazy widziane przez filtr czerwony są lokalizowane po tej samej stronie co odpowiadające im obrazy zielone. W opisie klinicznym często pojawia się schemat "czerwone po prawej, zielone po lewej", co wskazuje na esodewiację.
Badanie do dali i do bliży może dawać różne wyniki, bo kontrola obuoczna zależy od odległości i obciążenia akomodacyjno‑konwergencyjnego. Niektóre odchylenia ujawniają się bardziej w dali (np. wybrane postacie rozbieżności), a inne w bliży (np. związane z akomodacją).
Widzenie wyłącznie figur czerwonych sugeruje supresję oka widzącego przez filtr zielony (lub bardzo duże osłabienie percepcji bodźców zielonych). Klinicznie oznacza to, że mózg "wycisza" obraz z jednego oka, aby uniknąć diplopii, co jest częstym mechanizmem adaptacyjnym w zezie.
Widzenie wyłącznie figur zielonych sugeruje supresję oka widzącego przez filtr czerwony (albo problem z percepcją bodźców czerwonych). W praktyce należy to zestawić z ostrością wzroku, dominacją oraz warunkami badania, aby odróżnić supresję od np. błędu w założeniu filtrów.
Nie. Test Wortha jest testem sensorycznym (fuzja/supresja/diplopia) i może wskazywać kierunek zaburzenia obuoczności, ale nie określa przyczyny (np. akomodacyjnej) bez dodatkowych danych. Do oceny komponentu akomodacyjnego potrzebne są m.in. badanie w korekcji i po cykloplegii.
Najczęstsze błędy to: (1) mylenie znaczenia liczby figur (4 vs 5), (2) odwracanie stron przy ocenie skrzyżowania/nieskrzyżowania diplopii, (3) nieuwzględnienie odległości badania (dali vs bliży), (4) pomijanie informacji o filtrach czerwono‑zielonych i dominacji oka.
W praktyce porównuje się położenie obrazów czerwonych względem zielonych. Skrzyżowana oznacza, że obrazy są "zamienione stronami" (czerwone po przeciwnej stronie niż oczekujesz względem zielonych), typowe dla odchylenia rozbieżnego. Nieskrzyżowana utrzymuje ten sam kierunek i częściej wskazuje na odchylenie zbieżne.
Test może być mniej wiarygodny, gdy pacjent nie rozumie polecenia, ma duże różnice ostrości wzroku między oczami, występuje niestabilna fiksacja, bardzo małe dzieci nie współpracują albo gdy filtr jest źle założony. Wtedy warto uzupełniać ocenę innymi testami sensorycznymi i obserwacją kliniczną.
Warto znać m.in. test Bagoliniego (pręciki), ocenę stereopsji (np. testy z polaryzacją) oraz proste próby fuzji. Każdy z nich bada inny aspekt widzenia obuocznego: od warunków bardziej "naturalnych" po bardziej dysocjujące, co pomaga różnicować supresję i diplopię.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Widzenie 5 figur w teście Wortha oznacza diplopię (brak fuzji).Ułożenie "trzy zielone po lewej i dwie czerwone po prawej" odpowiada dwojeniu nieskrzyżowanemu, typowemu dla odchylenia zbieżnego."

Źródła:

  • American Academy of Ophthalmology (AAO), BCSC: Pediatric Ophthalmology and Strabismus, rozdział o widzeniu obuocznym i testach sensorycznych (Worth 4-dot)
  • Rowe F.J., Clinical Orthoptics, rozdział: Assessment of binocular vision / Worth four dot test
  • von Noorden G.K., Binocular Vision and Ocular Motility: Theory and Management of Strabismus, rozdział o diplopii i testach sensorycznych (Worth four-dot)

Materiały:

  • Podręczniki ortoptyki i strabologii – rozdziały o testach sensorycznych (Wortha, Bagoliniego)
  • Materiały dydaktyczne z praktycznych ćwiczeń interpretacji testów czerwono‑zielonych
  • Rozdziały o widzeniu obuocznym: fuzja, korespondencja siatkówkowa, supresja, diplopia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego