W układzie smarowania silnika pompa oleju wytwarza przepływ, a ciśnienie jest skutkiem oporu przepływu w kanałach, filtrze i szczelinach łożysk. Aby nie dopuścić do nadmiernego wzrostu ciśnienia wraz ze wzrostem prędkości obrotowej, stosuje się zawór przelewowy (upustowy) pompy olejowej, który po przekroczeniu wartości granicznej odprowadza część oleju na stronę ssawną lub do miski, stabilizując ciśnienie.
Odpowiedź "uszkodzony zawór przelewowy pompy olejowej" jest właściwa, ponieważ gdy zawór nie otwiera się prawidłowo (np. zacięcie, uszkodzona sprężyna, zanieczyszczenia powodujące blokadę), pompa przy wyższych obrotach może tłoczyć olej bez ograniczenia, co daje zbyt wysokie ciśnienie na manometrze.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisanego objawu:
- "zużycie łożysk głównych wału korbowego" zwykle zwiększa luzy w łożyskach i ułatwia ucieczkę oleju ze szczelin smarnych, co typowo skutkuje spadkiem ciśnienia (zwłaszcza na rozgrzanym silniku), a nie jego wzrostem.
- "zbyt wysoka temperatura pracy silnika" podnosi temperaturę oleju, a cieplejszy olej ma mniejszą lepkość. Mniejsza lepkość zazwyczaj zmniejsza opory przepływu i prowadzi do niższego wskazania ciśnienia, szczególnie na biegu jałowym.
- "zbyt wysoki poziom oleju" może powodować inne problemy (np. spienianie oleju, zwiększone opory mieszania, zadymienie), ale sam w sobie nie jest typową przyczyną zbyt wysokiego ciśnienia przy podwyższonych obrotach. O wartości ciśnienia decydują głównie: wydajność pompy, opory przepływu oraz praca zaworu przelewowego.
Wskazówka egzaminacyjna: przy analizie ciśnienia oleju myśl w schemacie "co ogranicza maksimum?". Elementem ograniczającym maksymalne ciśnienie jest zawór przelewowy, dlatego jego usterka najczęściej tłumaczy wzrost ciśnienia wraz z obrotami.
