KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 26.
W trakcie przeprowadzania oceny stanu technicznego pobocza nieutwardzonego drogi odnotowano jego zawyżenie do 2 cm w stosunku do powierzchni jezdni. Na podstawie zamieszczonych w tabeli kryteriów oceny określ stan tego pobocza.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z oceną stanu technicznego pobocza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli kryteriów oceny wynika, że stan "Zły" dotyczy pobocza "zawyżonego" (oraz zaniżonego powyżej 15 cm). Skoro pobocze jest wyższe od jezdni o 2 cm, spełnia kryterium "zawyżone", więc jego stan techniczny należy ocenić jako "Zły".

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie stanu technicznego pobocza nieutwardzonego kluczowe jest porównanie poziomu pobocza z poziomem powierzchni jezdni. W zadaniu podano, że pobocze jest zawyżone o 2 cm, czyli znajduje się wyżej niż jezdnia.

Zgodnie z przedstawioną tabelą kryteriów oceny, kategorie stanu są przypisane do jednoznacznych warunków geometrycznych:

  • "Dobry" – pobocze w poziomie powierzchni jezdni,
  • "Zadowalający" – pobocze zaniżone do 5 cm,
  • "Niezadowalający" – pobocze zaniżone od 5 do 15 cm,
  • "Zły" – pobocze zawyżone oraz pobocze zaniżone powyżej 15 cm.

Skoro wynik pomiaru wskazuje na zawyżenie, należy zastosować dokładnie tę pozycję tabeli, w której kryterium brzmi "Zawyżone". To kryterium prowadzi do oceny "Zły". W tym ujęciu nie ma znaczenia, czy zawyżenie wynosi 2 cm czy inną wartość – liczy się fakt, że pobocze jest wyżej od jezdni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Odpowiedzi "Dobry", "Zadowalający" i "Niezadowalający" dotyczą wyłącznie sytuacji, gdy pobocze jest w poziomie jezdni albo jest zaniżone (niżej niż jezdnia) w określonych przedziałach. Nie pasują więc do warunku "zawyżone".

Praktycznie zawyżone pobocze jest oceniane surowo, ponieważ może pogarszać bezpieczeństwo: zjazd koła z jezdni na wyższe pobocze sprzyja utracie stabilności toru jazdy i gwałtownym manewrom powrotnym na jezdnię. Dlatego w systemach oceny utrzymaniowej takie zjawisko klasyfikuje się jako stan wymagający pilnej reakcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zawyżone pobocze oznacza, że jego powierzchnia jest wyżej niż powierzchnia jezdni. W praktyce mierzy się różnicę poziomów na styku jezdnia–pobocze; dodatnia różnica (pobocze wyżej) to właśnie zawyżenie.
Najpierw ustal, czy pobocze jest w poziomie jezdni, zaniżone (niżej) czy zawyżone (wyżej). Następnie dopasuj to do wiersza tabeli kryteriów. Jeśli warunek z tabeli pasuje do pomiaru, przypisana mu kategoria jest wynikiem oceny.
W kryteriach SOPO "zawyżone" jest traktowane jako niebezpieczne niezależnie od wielkości, bo zwiększa ryzyko utraty kontroli przy zjechaniu kołem z jezdni i podczas powrotu na pas ruchu. To ocena zorientowana na bezpieczeństwo ruchu.
Z tabeli wynika podział na: zaniżone do 5 cm (stan "Zadowalający"), zaniżone od 5 do 15 cm (stan "Niezadowalający") oraz zaniżone powyżej 15 cm (stan "Zły"). Progi te odnoszą się wyłącznie do zaniżenia, nie do zawyżenia.
Stan "Dobry" dotyczy sytuacji, gdy pobocze jest w poziomie powierzchni jezdni. Oznacza to prawidłową geometrię na styku jezdni i pobocza, sprzyjającą bezpiecznemu zjazdowi awaryjnemu i właściwemu odwodnieniu.
Jeśli na arkuszu jest tabela kryteriów, zwykle wystarcza poprawny odczyt z tabeli i rozróżnienie "zawyżone" vs "zaniżone". Warto jednak znać sens tych kategorii, bo na egzaminie mogą pojawić się zadania bez tabeli lub z innym elementem oceny drogi.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie kierunku odchyłki (zawyżenie z zaniżeniem), nieuwzględnienie, że "zawyżone" w tabeli ma osobną kategorię, oraz automatyczne stosowanie progów liczbowych (5 cm, 15 cm) tam, gdzie kryterium jest jakościowe.
W praktyce utrzymaniowej wykonuje się pomiar różnicy wysokości na krawędzi jezdni i na poboczu (np. łatą i poziomicą/niwelatorem lub innym sprzętem pomiarowym). Wynik porównuje się z kryteriami oceny, aby zakwalifikować stan pobocza.
"Niezadowalający" dotyczy zaniżenia w przedziale od 5 do 15 cm. "Zły" pojawia się przy zawyżeniu albo przy zaniżeniu przekraczającym 15 cm. Kluczowe jest więc, czy pobocze jest niżej czy wyżej od jezdni.
Pobocze jest elementem odwodnienia powierzchniowego i boczną "przyporą" konstrukcji. Nieprawidłowe ukształtowanie (zaniżenia lub zawyżenia) może zaburzać odpływ wody, sprzyjać wnikaniu wody w konstrukcję i przyspieszać degradację nawierzchni oraz pobocza.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z tabeli kryteriów oceny wynika, że stan "Zły" dotyczy pobocza "zawyżonego" (oraz zaniżonego powyżej 15 cm).

Źródła:

  • Zarządzenie nr 5 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 22.02.2008 r. wprowadzające SOPO (System Oceny Stanu Poboczy i Odwodnienia Dróg)
  • SOPO – tabela kryteriów oceny stanu pobocza nieutwardzonego (pozycje: "Zawyżone" → "Zły", "Zaniżone do 5 cm" → "Zadowalający", "Zaniżone 5–15 cm" → "Niezadowalający", "Zaniżone powyżej 15 cm" → "Zły")

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe zarządców dróg dotyczące SOPO (tabele kryteriów i instrukcje oceny)
  • Podręczniki/opracowania z zakresu utrzymania dróg i elementów korpusu drogi (pobocza, odwodnienie)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych BUD.13 z interpretacji pomiarów i oceny elementów drogi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego