Jeżeli w trakcie remontu pojawiają się roboty dodatkowe, a strony uzgadniają, że rozliczenie nastąpi na podstawie obmiaru, kluczowe jest pojęcie ilości faktycznie wykonanych robót. Obmiar to ustalenie rzeczywistych ilości (np. m2, m3, mb) po wykonaniu prac, a nie tylko ilości planowanych w projekcie lub przedmiarze.
W takiej sytuacji właściwym dokumentem do rozliczenia jest kosztorys powykonawczy, ponieważ:
- powstaje po wykonaniu robót (na etapie "po wykonaniu"),
- opiera się na obmiarze, czyli na danych z rzeczywistej realizacji,
- umożliwia ujęcie zwiększonego zakresu robót, w tym prac nieprzewidzianych pierwotnie.
Pozostałe rodzaje kosztorysów pełnią inne funkcje, więc nie są właściwą podstawą rozliczenia robót dodatkowych według obmiaru:
- "Kosztorys inwestorski" służy przede wszystkim do określenia wartości zamówienia/budżetu przed realizacją i do przygotowania procesu wyboru wykonawcy; nie jest dokumentem "po wykonaniu" opartym na ilościach faktycznych.
- "Kosztorys ofertowy" jest składany przez wykonawcę na etapie ubiegania się o realizację robót i odnosi się do zakresu przewidzianego w dokumentacji przetargowej/umownej; nie opisuje automatycznie robót ujawnionych w trakcie realizacji ani nie wynika z obmiaru powykonawczego.
- "Kosztorys rzeczowy" nie jest typową, jednoznaczną kategorią rozliczeniową w tym układzie odpowiedzi i może być mylony z przedmiarem/wykazem robót; nie wskazuje wprost na rozliczenie po wykonaniu na podstawie obmiaru.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "rozliczenie na podstawie obmiaru", zwykle należy myśleć o dokumencie, który odzwierciedla stan faktyczny po realizacji — czyli o kosztorysie powykonawczym.
