KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 20.
W udostępnionym pokładzie węgla kamiennego metanośność jest większa niż 2,5 m3/Mg, lecz nie jest większa niż 4,5 m3/Mg w przeliczeniu na czystą substancję węglową. Do której kategorii zagrożenia metanowego zalicza się taki pokład?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podana metanośność mieści się w przedziale: większa niż 2,5 m3/Mg oraz jednocześnie nie większa niż 4,5 m3/Mg. W klasyfikacji zagrożenia metanowego taki zakres wartości odpowiada kategorii II. Pozostałe kategorie dotyczą odpowiednio niższej lub wyższej metanośności.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy zakwalifikować pokład do kategorii zagrożenia metanowego na podstawie metanośności wyrażonej w m3/Mg w przeliczeniu na czystą substancję węglową. Kluczowe jest poprawne odczytanie warunku w postaci dwóch nierówności jednocześnie:

  • metanośność jest większa niż 2,5 m3/Mg (czyli wartości równe 2,5 nie spełniają warunku),
  • metanośność nie jest większa niż 4,5 m3/Mg (czyli dopuszcza również wartość 4,5).

Oznacza to, że szukamy kategorii przypisanej do przedziału (2,5; 4,5]. W stosowanej klasyfikacji zagrożenia metanowego przedział ten odpowiada kategorii II, dlatego odpowiedź "Do kategorii II" jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Do kategorii I" nie pasuje, ponieważ kategoria I dotyczy pokładów o niższej metanośności (poniżej progu 2,5 lub do tego progu – zależnie od definicji granicy). Warunek "większa niż 2,5" wyklucza tę kategorię.
  • "Do kategorii III" oraz "Do kategorii IV" nie pasują, bo te kategorie odnoszą się do wyższych poziomów metanośności. Warunek "nie większa niż 4,5" eliminuje kategorie odpowiadające wartościom przekraczającym tę granicę.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przepisz warunek do postaci przedziału (np. (2,5; 4,5]) i dopiero wtedy dopasuj kategorię. To ogranicza typowy błąd polegający na pomyleniu "<" z "≤" lub pominięciu jednej z granic.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanośność to ilość metanu związana z węglem w pokładzie, wyrażana najczęściej jako objętość gazu przypadająca na jednostkę masy węgla (np. m3/Mg). W praktyce służy do oceny ryzyka występowania metanu podczas robót górniczych i doboru środków profilaktyki.
To dwa warunki spełnione równocześnie: wartość musi być powyżej 2,5 (2,5 jest wykluczone) oraz nie może przekroczyć 4,5 (4,5 jest dopuszczalne). Matematycznie jest to przedział (2,5; 4,5], co ułatwia dopasowanie kategorii.
Taki zapis oznacza ujednolicenie odniesienia wyniku do "czystej" części węgla, aby porównywać metanośność różnych pokładów w sposób bardziej porównywalny. W pytaniach egzaminacyjnych usuwa to wątpliwości, czy wynik dotyczy próbki z domieszkami, czy samej substancji węglowej.
Najczęstsze błędy to: pomylenie znaków nierówności (np. "nie większa niż" z "mniejsza niż"), nieuwzględnienie granicy (czy 4,5 wchodzi do przedziału), oraz wybór kategorii "na pamięć" bez zamiany opisu na przedział. Pomaga krótki zapis: (2,5; 4,5].
Kategoria zagrożenia metanowego jest wykorzystywana przy planowaniu robót, doborze intensywności wentylacji, decyzjach o odmetanowaniu oraz w profilaktyce przeciwwybuchowej. Ułatwia też komunikację w dokumentacji i w nadzorze: określa poziom ryzyka i wymagany reżim bezpieczeństwa.
Decyduje dokładnie brzmienie warunku granicznego. Jeśli w zadaniu jest "większa niż 2,5", to 2,5 nie spełnia warunku i wchodzi dopiero zakres powyżej progu. Jeśli byłoby "nie większa niż 2,5", to 2,5 byłoby wliczone. Na egzaminie czytaj granice dosłownie.
W tym typie pytania zwykle nie. Otrzymujesz wartość metanośności lub jej zakres i masz dopasować właściwą kategorię zagrożenia metanowego. Obliczenia pojawiają się dopiero w zadaniach, gdzie trzeba przeliczyć wynik na podaną postać (np. na czystą substancję węglową).
Najczęściej jest to m3/Mg (metry sześcienne metanu na megagram węgla). Aby nie pomylić jednostek, zapamiętaj: Mg = 1000 kg, a m3 opisuje objętość gazu. W pytaniu zwracaj uwagę, czy wartość jest "na masę" czy "na objętość skały".
Pytanie sprawdza umiejętność klasyfikacji zagrożenia metanowego, a nie dobór konkretnej technologii. Kategorie I–IV są skrótowym zapisem poziomu ryzyka; dopiero w praktyce do kategorii przypisuje się wymagane działania (np. zakres pomiarów, reżim wentylacyjny, odmetanowanie).
Najpierw przepisz warunek słowny do przedziału, np. ">2,5 i ≤4,5" jako (2,5; 4,5]. Następnie porównaj z zapamiętanymi progami kategorii. Ta metoda zmniejsza ryzyko przeoczenia znaku "≤" i chroni przed wyborem skrajnej kategorii "intuicyjnie".
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Podana metanośność mieści się w przedziale: większa niż 2,5 m3/Mg oraz jednocześnie nie większa niż 4,5 m3/Mg."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym
  • Podręczniki i skrypty dotyczące wentylacji i zagrożenia metanowego w kopalniach
  • Instrukcje zakładowe/procedury dotyczące profilaktyki metanowej (jeśli udostępnione do nauki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego