KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 37.
W uprawie uzyskano ziemniaki o następujących cechach: regularne okrągłe bulwy o wielkości 40 - 50 mm, zawartości suchej masy 18% i zawartości skrobi 15%. Z analizy wymagań jakościowych wynika, że ziemniaki mogą być przeznaczone do
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą wymagań jakościowych dla ziemniaków, z podziałem na ziemniaki konsumpcyjne i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podane ziemniaki mają bulwy 40–50 mm, regularnie okrągłe, z 18% suchej masy i 15% skrobi. Takie wartości mieszczą się w typowych wymaganiach dla ziemniaków konsumpcyjnych (niższa sucha masa niż dla chipsów/frytek i niższa niż dla ziemniaków przemysłowych na skrobię), dlatego właściwe jest przeznaczenie do bezpośredniego spożycia.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba porównać cztery cechy partii ziemniaków z wymaganiami jakościowymi przypisanymi do różnych kierunków użytkowania: wielkość bulw, kształt, zawartość suchej masy oraz zawartość skrobi.

Parametry z treści zadania:

  • wielkość bulw: 40–50 mm,
  • kształt: regularny, okrągły,
  • sucha masa: 18%,
  • skrobia: 15%.

Dlaczego "bezpośrednie spożycie" jest poprawne?
Wymagania dla ziemniaków konsumpcyjnych obejmują bulwy średniej wielkości (ok. 40–60 mm), o regularnym kształcie, z umiarkowaną suchą masą (ok. 18–22%) oraz skrobią w przedziale typowym dla odmian jadalnych (ok. 12–16%). Wszystkie podane w zadaniu wartości mieszczą się w tym profilu, więc partia nadaje się do sprzedaży i użytkowania kulinarnego (gotowanie, pieczenie itp.).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Produkcja chipsów – choć chipsy preferują kształt bardziej okrągły i rozmiar zbliżony do 40–60 mm, kluczowa jest wyższa sucha masa (zwykle ok. 22–24%) i często wyższa skrobia. Sucha masa 18% jest zbyt niska, co zwiększa pochłanianie tłuszczu i pogarsza chrupkość.
  • Produkcja frytek – typowo wymaga większych bulw (>50 mm), częściej owalnych/podłużnych, oraz wyższej suchej masy (ok. 20–24%). W zadaniu bulwy są mniejsze i okrągłe, a sucha masa 18% jest poniżej wymagań.
  • Produkcja skrobi (ziemniaki przemysłowe) – tu podstawą jest bardzo wysoka sucha masa i skrobia (często ok. 23–25% suchej masy oraz wyższe wartości skrobi). Parametry 18% i 15% są za niskie, więc ekonomicznie i technologicznie partia nie spełnia oczekiwań przemysłu skrobiowego.

Wskazówka egzaminacyjna: nie wystarczy dopasować jednego parametru (np. kształtu). Dla chipsów i frytek najczęściej "parametrem rozstrzygającym" jest sucha masa – musi być wyraźnie wyższa niż dla ziemniaków do bezpośredniego spożycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ziemniaki konsumpcyjne mają zwykle umiarkowaną suchą masę i skrobię. W praktyce oznacza to, że po ugotowaniu są odpowiednio zwarte, ale nie "mączyste" jak odmiany o bardzo wysokiej suchej masie. Na egzaminie porównuj oba parametry jednocześnie z wymaganiami dla danej kategorii.
Wyższa sucha masa oznacza mniej wody w bulwie. Podczas smażenia odparowuje mniej wilgoci, a produkt łatwiej uzyskuje chrupkość i wchłania mniej tłuszczu. Przy zbyt niskiej suchej masie chipsy wychodzą ciemniejsze, mniej chrupkie i bardziej tłuste.
Regularny kształt oznacza bulwy wyrównane, bez silnych deformacji. To ułatwia obróbkę i poprawia wygląd handlowy. Wymaganie to występuje szczególnie przy ziemniakach konsumpcyjnych, ale samo w sobie nie przesądza o przeznaczeniu — trzeba sprawdzić także suchą masę i skrobię.
Dla frytek kluczowe są: większy rozmiar bulw oraz wyższa sucha masa (żeby frytki były mniej tłuste i bardziej chrupkie). Często liczy się też kształt owalny/podłużny, bo daje dłuższe słupki. Gdy sucha masa jest za niska, partia zwykle odpada z przeznaczenia na frytki.
Nie. Okrągły kształt jest korzystny dla chipsów, ale nie wystarcza. Najczęściej wymagane są także wyższe wartości suchej masy (i zwykle wyższa skrobia) niż w ziemniakach konsumpcyjnych. Na egzaminie nie kieruj się jedną cechą — porównaj wszystkie podane parametry.
Ziemniaki na skrobię kwalifikuje się wtedy, gdy mają bardzo wysoką zawartość suchej masy i skrobi, co zapewnia opłacalny uzysk. Jeśli te wartości są zbyt niskie, przerób jest nieefektywny. W zadaniach testowych porównuj szczególnie progi suchej masy i skrobi dla kategorii przemysłowej.
Wielkość jest ważna, ale działa razem z innymi cechami. Średnie bulwy (np. 40–60 mm) często pasują do rynku konsumpcyjnego lub chipsów, natomiast frytki zwykle wymagają większych bulw. Jeżeli rozmiar "pasuje" do kilku kategorii, rozstrzygają parametry składu, zwłaszcza sucha masa.
Najczęściej myli się kategorie chipsy/frytki/konsumpcja, bo część zakresów (np. wielkość bulw) bywa podobna. Pułapka polega na nieuwzględnieniu suchej masy: dla produktów smażonych wymagania są zwykle wyższe. Dobrą strategią jest sprawdzanie najpierw suchej masy, potem kształtu i rozmiaru.
Zacznij od parametru, który najsilniej różnicuje kategorie (zwykle sucha masa). Następnie sprawdź skrobię, a dopiero potem cechy wizualne: rozmiar i kształt. Jeśli choć jeden kluczowy parametr nie mieści się w zakresie, odrzuć daną kategorię i przejdź do kolejnej.
Niższa sucha masa oznacza zwykle bardziej wilgotny miąższ, co daje po ugotowaniu konsystencję akceptowaną przez wielu konsumentów (mniej "sypką"). Dla przetwórstwa smażalniczego jest to niekorzystne, bo zwiększa chłonność tłuszczu i utrudnia uzyskanie chrupkości, więc takie partie częściej klasyfikuje się jako konsumpcyjne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Podane ziemniaki mają bulwy 40–50 mm, regularnie okrągłe, z 18% suchej masy i 15% skrobi."

Źródła:

  • Ilustracja do zadania: tabela "Wybrane wymagania jakościowe dla ziemniaków" (materiał egzaminacyjny; kolumny: do bezpośredniego spożycia / na frytki / na chipsy / ziemniaki przemysłowe).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa surowców roślinnych (ziemniak – cechy jakościowe i przeznaczenie)
  • Materiały branżowe dotyczące technologii produkcji frytek i chipsów (rola suchej masy i skrobi)
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel wymagań jakościowych (klasyfikacja partii na podstawie kilku parametrów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego