KWALIFIKACJA SPC2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 12.
W urządzeniu przedstawionym na rysunku przeprowadzany jest proces mycia oraz
Ilustracja przedstawia schemat urządzenia używanego w przetwórstwie mleczarskim, które przeprowadza proces mycia i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odszypułkowanie to usuwanie szypułek z owoców, często łączone w jednym urządzeniu z intensywnym myciem surowca.
"Sortowanie" oznacza podział według cech (np. wielkości), "drylowanie" usuwa pestki, a "obieranie" usuwa skórkę, więc dotyczą innych operacji i innych typów maszyn.

Pełne wyjaśnienie:

W obróbce wstępnej surowców roślinnych w przemyśle spożywczym często wykonuje się kilka operacji, zanim surowiec trafi do dalszego przerobu (np. rozdrabniania, tłoczenia, mieszania czy obróbki cieplnej). Jedną z typowych par operacji są mycie oraz odszypułkowanie, czyli oddzielenie szypułek (części niejadalnych lub pogarszających jakość wyrobu) od owoców. W praktyce spotyka się urządzenia, które dzięki przepływowi wody, ruchowi bębna/taśmy i elementom separującym jednocześnie usuwają zanieczyszczenia oraz odrywają i oddzielają szypułki.

Odpowiedź "odszypułkowania" jest właściwa, gdy na rysunku widać rozwiązania charakterystyczne dla łączenia mycia z oddzielaniem lekkich elementów (np. szypułek) od właściwego surowca.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych operacji jednostkowych:

  • "sortowania" dotyczy klasyfikacji surowca (np. według wielkości, dojrzałości, uszkodzeń). Maszyny sortujące zwykle mają układy sitowe, rolkowe, wizyjne lub wagowe, a ich celem nie jest odrywanie szypułek.
  • "drylowania" polega na usuwaniu pestek (np. z wiśni, śliwek). Wymaga mechanizmu wypychającego/wybijającego pestkę i prowadzenia owocu w gniazdach, co jest inną funkcją niż odszypułkowanie.
  • "obierania" to usuwanie skórki (np. z jabłek, ziemniaków). Urządzenia do obierania wykorzystują noże, ścieranie lub parę; nie jest to tożsame z usuwaniem szypułek.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi nazwij w myślach, co dokładnie usuwa dana operacja (brud, szypułkę, pestkę, skórkę). Taka kontrola pojęć pomaga uniknąć pomyłek, zwłaszcza gdy kilka etapów przygotowania surowca występuje w jednej linii technologicznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odszypułkowanie to operacja polegająca na usunięciu szypułek (np. z truskawek lub porzeczek) przed dalszym przerobem. Celem jest poprawa jakości wyrobu, ograniczenie zanieczyszczeń i ułatwienie kolejnych etapów. Często łączy się je z myciem w jednym urządzeniu.
Połączenie etapów skraca linię technologiczną i zmniejsza liczbę przeładunków surowca. W praktyce strumień wody i ruch roboczy urządzenia mogą jednocześnie usuwać zabrudzenia oraz oddzielać lekkie elementy, takie jak szypułki. To poprawia wydajność i ogranicza uszkodzenia owoców.
Najprościej zapamiętać, co jest usuwane: odszypułkowanie usuwa szypułki z zewnątrz owocu, a drylowanie usuwa pestkę z wnętrza. Drylownice zwykle mają gniazda pozycjonujące i element wypychający/wybijający pestkę, natomiast odszypułkarki bazują na odrywaniu i separacji elementów.
Sortowanie to podział surowca na frakcje według ustalonych kryteriów, np. wielkości, masy, stopnia dojrzałości, barwy lub uszkodzeń. Jego celem jest uzyskanie bardziej jednorodnej partii do dalszego przerobu. Sortowanie nie polega na usuwaniu szypułek, pestek ani skórki.
Mycie usuwa zabrudzenia mineralne (np. piasek), resztki roślin, część mikroflory oraz zanieczyszczenia z transportu i magazynowania. Dzięki temu poprawia się jakość, bezpieczeństwo i trwałość produktu. W liniach przemysłowych mycie jest też etapem przygotowującym do obierania, sortowania lub dalszej obróbki.
Nie. Obieranie dotyczy usunięcia skórki (np. z jabłek lub ziemniaków), a odszypułkowanie dotyczy usunięcia szypułki (części przyczepu owocu). To różne elementy i różne mechanizmy działania maszyn. Na egzaminie warto kojarzyć obieranie z nożami/ścieraniem/parą, a odszypułkowanie z odrywaniem i separacją.
Częsty błąd to sugerowanie się samym etapem "mycie" i dobieranie drugiej operacji na podstawie skojarzeń, a nie cech urządzenia. Inny błąd to mylenie tego, co jest usuwane (szypułka vs. pestka vs. skórka). Pomaga szybka kontrola definicji operacji oraz wypunktowanie, jakie elementy musi mieć dana maszyna.
Odszypułkowanie wykonuje się zwykle na wczesnym etapie przygotowania surowca, często po wstępnym płukaniu lub równolegle z myciem. Dzięki temu do dalszych operacji (np. rozdrabniania, przecierania, mrożenia) trafiają owoce pozbawione elementów niepożądanych. Kolejność zależy od surowca i technologii zakładu.
Pozostawione szypułki mogą pogarszać jakość sensoryczną (tekstura, wrażenie "twardych" fragmentów), utrudniać rozdrabnianie i zwiększać udział części niepożądanych w produkcie. Mogą też wnosić dodatkowe zanieczyszczenia. Dlatego w wielu technologiach usuwa się je na etapie mycia i przygotowania owoców.
Ucz się parami: operacja + co usuwa + jak wygląda typowa maszyna. Rób krótkie fiszki (mycie–brud, odszypułkowanie–szypułka, drylowanie–pestka, obieranie–skórka, sortowanie–podział na klasy). Na egzaminie to przyspiesza rozpoznanie funkcji urządzenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Odszypułkowanie to usuwanie szypułek z owoców, często łączone w jednym urządzeniu z intensywnym myciem surowca."

Materiały:

  • Podręczniki/Skrypty z technologii przetwórstwa owoców i warzyw (rozdziały: obróbka wstępna surowców)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące maszyn do mycia, sortowania i przygotowania surowca roślinnego (atlas maszyn/urządzeń)
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR stosowanych w zakładzie (sekcje: przeznaczenie, zasada działania, BHP i mycie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego