Prędkość ruchu tłoczyska siłownika w układach pneumatycznych lub hydraulicznych reguluje się najczęściej przez ograniczenie natężenia przepływu (dławienie). Gdy zmniejszamy przepływ doprowadzany lub odprowadzany z komory siłownika, zmieniamy tempo napełniania/ opróżniania tej komory, a więc i prędkość ruchu.
W wielu układach spotyka się regulację tylko w jednym kierunku. Realizuje się ją zwykle elementem typu dławik z zaworem zwrotnym (dławienie jednokierunkowe):
- w jednym kierunku przepływu medium przechodzi przez dławik, więc można płynnie ustawić prędkość,
- w przeciwnym kierunku medium przechodzi przez obejście z zaworem zwrotnym (bez istotnego dławienia), więc regulacja prędkości w tym kierunku nie występuje.
Dlatego odpowiedź "można regulować prędkość tłoczyska jedynie przy wysuwaniu." jest właściwa, jeżeli na schemacie dławienie działa właśnie dla kierunku odpowiadającego wysuwowi.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w takim układzie?
- "…jedynie przy wsuwaniu." – byłoby prawdziwe, gdyby dławik był "odwrócony" względem kierunku przepływu przy wsuwie. W pokazanym wariancie (zgodnie z kluczem odpowiedzi) regulacja dotyczy wysuwu, nie wsuwu.
- "…w obu kierunkach." – wymagałoby dławienia dwukierunkowego albo dwóch niezależnych elementów regulacyjnych, tak aby w obu kierunkach przepływ był ograniczany. Dławienie jednokierunkowe tego nie zapewnia.
- "nie można regulować…" – byłoby typowe dla układu bez elementu ograniczającego przepływ (brak dławika/regulatora). Skoro układ pozwala na regulację w jednym kierunku, ta odpowiedź nie pasuje.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze prześledź przepływ medium osobno dla wysuwu i wsuwu, sprawdzając, czy dławik jest w torze przepływu, czy omijany przez zawór zwrotny.
