KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 27.
W urzędzie gminy pracuje 450 osób. Średnie dzienne zużycie wody wynosi 15 dm3/osobę. Jakie jest całkowite średnie dobowe zapotrzebowanie na wodę w tym urzędzie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Całkowite dobowe zapotrzebowanie to iloczyn liczby pracowników i normy zużycia: 450 × 15 dm3/osobę = 6750 dm3/dobę. Odpowiedzi błędne wynikają z pomylenia mnożenia z dzieleniem lub z użycia innej liczby osób. Jednostka dm3 na osobę skraca się, pozostaje dm3 na dobę.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć całkowite średnie dobowe zapotrzebowanie na wodę dla całego urzędu, trzeba zsumować (w praktyce: przemnożyć) zużycie jednostkowe przez liczbę osób.

Dane w zadaniu:

  • Liczba pracowników: 450
  • Średnie dzienne zużycie na 1 osobę: 15 dm3/osobę

Obliczenie:

450 osób × 15 dm3/osobę = 6750 dm3

Warto zwrócić uwagę na jednostki: zapis dm3/osobę oznacza "na jedną osobę". Gdy mnożymy przez liczbę osób, "osoba" w mianowniku się redukuje, więc wynik pozostaje w dm3 na dobę dla całej grupy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 720 dm3 – to wartość zbyt mała jak na 450 osób; zwykle wynika z błędnego dzielenia lub podstawienia innej liczby osób.
  • 1 620 dm3 – często jest skutkiem pomyłki rachunkowej (np. użycia 108 osób albo błędnego przeliczenia 15 na inną wartość).
  • 281 dm3 – to wynik kompletnie nieadekwatny do skali zadania; zwykle pojawia się przy przypadkowym dzieleniu 450 przez 15 lub popełnieniu błędu w zapisie liczb.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi wykonaj szybkie oszacowanie. Skoro 450 × 10 = 4500, a 450 × 15 będzie większe o połowę (2250), to wynik powinien być około 6750, a nie kilkaset.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mnożysz liczbę osób przez zużycie na 1 osobę na dobę: osoby × (dm3/osobę). W praktyce "osoba" się skraca, więc otrzymujesz wynik w dm3 na dobę dla całej grupy. To typowe zadanie na zużycie jednostkowe.
Zużycie 15 dm3/osobę jest wartością "na jedną osobę". Aby policzyć zużycie całej grupy, sumujesz zużycia wszystkich osób, czyli wykonujesz mnożenie. Dzielenie miałoby sens, gdybyś znał zużycie całkowite i szukał zużycia na osobę.
dm3 to decymetr sześcienny, jednostka objętości. W zadaniach o wodzie dm3 jest wygodne, bo odpowiada objętości porównywalnej z litrem. Najważniejsze jest, by zachować spójność jednostek i nie mieszać dm3 z m3 bez przeliczenia.
Zrób szybkie przybliżenie: 450 osób × 10 dm3 ≈ 4500 dm3. Ponieważ norma to 15 dm3, wynik musi być większy o około połowę, czyli około 6750 dm3. Jeśli wychodzi kilkaset dm3, to prawie na pewno jest błąd w działaniu lub w skali.
Najczęściej: dzielenie zamiast mnożenia, pomyłka w liczbie osób (np. 450 → 45), błąd w mnożeniu pisemnym oraz ignorowanie jednostek. Pomaga zapisanie wzoru: Q = n × q, gdzie n to liczba osób, a q to norma na osobę.
Tak, w praktyce planuje się zapotrzebowania na media dla obiektów: magazynów, biur, socjalnych stref pracowniczych. Umiejętność przeliczenia zużycia jednostkowego na łączną wartość przydaje się w kalkulacjach kosztów, planach utrzymania obiektu i analizach eksploatacyjnych.
Przeliczenie polega na uwzględnieniu skali: 1 m3 to znacznie większa objętość niż 1 dm3. W praktyce, gdy masz duże zużycia (tysiące dm3), często warto przeliczyć wynik na m3 dla łatwiejszej interpretacji i porównania z fakturami lub planami zużycia.
"Na dobę" pojawia się wtedy, gdy norma lub zużycie jednostkowe dotyczy jednego dnia (np. "średnie dzienne zużycie"). Jeśli w treści jest "dzienne" lub "dobowe", to wynik też odnosi się do doby. Gdy norma dotyczy tygodnia lub miesiąca, wynik również powinien mieć ten sam okres.
Najprościej: Q = n × q, gdzie Q to całkowite zużycie na dobę, n to liczba osób, a q to zużycie jednostkowe na osobę na dobę. Ten schemat działa też dla innych mediów: energii, rękawic, środków czystości itp.
1) Zapisz dane z jednostkami.
2) Ułóż działanie tak, by jednostki się skracały: osoby × (dm3/osobę).
3) Policz wynik liczbowy.
4) Dopisz jednostkę końcową (dm3/dobę).
Taki "rachunek jednostek" szybko ujawnia błędne dzielenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Całkowite dobowe zapotrzebowanie to iloczyn liczby pracowników i normy zużycia: 450 × 15 dm3/osobę = 6750 dm3/dobę."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI Brochure), 9th edition (2019), section "Non-SI units accepted for use with the SI" (liter) i zależności jednostek objętości (dm3 a L) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-01)
  • Główny Urząd Miar, informacje o jednostkach miar i użyciu litra jako jednostki dopuszczonej (powiązanie z dm3) – https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawowe repetytorium z matematyki: działania na jednostkach i zadania tekstowe
  • Materiały szkolne z zakresu obliczeń praktycznych (normy zużycia, zapotrzebowanie, bilanse)
  • Ćwiczenia z weryfikacji wyniku przez oszacowanie (rzędy wielkości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego