KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 29.
W wyniku przeprowadzonej w sklepie z artykułami papierniczymi inwentaryzacji stwierdzono niedobór 100 sztuk cienkopisów w cenie zakupu 7,00 zł/szt. oraz 6 segregatorów w cenie zakupu 10,00 zł/szt. Pracownik uznał niedobór i zgodził się na jego spłatę w cenie sprzedaży. Ustal kwotę niedoboru zawinionego zakładając, że sklep stosuje marżę wynoszącą 20% ceny zakupu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się wartość niedoboru w cenach zakupu: 100×7,00=700,00 zł oraz 6×10,00=60,00 zł, razem 760,00 zł. Spłata ma być w cenie sprzedaży, a sklep stosuje marżę 20% od ceny zakupu, więc cena sprzedaży = 760,00×(1+0,20)=912,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy ustalenia kwoty niedoboru zawinionego, który pracownik ma spłacić w cenie sprzedaży. Kluczowe są tu dwa kroki: (1) policzenie wartości braków w cenie zakupu oraz (2) przeliczenie tej wartości na cenę sprzedaży przy założonej marży (w praktyce: narzucie) 20% ceny zakupu.

Krok 1: wartość niedoboru w cenie zakupu

  • Cienkopisy: 100 szt. × 7,00 zł = 700,00 zł
  • Segregatory: 6 szt. × 10,00 zł = 60,00 zł
  • Razem: 700,00 zł + 60,00 zł = 760,00 zł

Krok 2: przeliczenie na cenę sprzedaży

Sklep stosuje marżę 20% liczoną od ceny zakupu, więc do wartości 760,00 zł trzeba doliczyć 20% tej wartości:

  • 20% z 760,00 zł = 0,20 × 760,00 zł = 152,00 zł
  • Cena sprzedaży (wartość obciążenia) = 760,00 zł + 152,00 zł = 912,00 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 840,00 zł sugeruje doliczenie niewłaściwej kwoty (np. pomyłkę w wartości jednej z pozycji albo błędne zaokrąglenia), nie wynika z poprawnego zastosowania 20% do 760,00 zł.
  • 760,00 zł to jedynie wartość w cenie zakupu; pomija wymóg spłaty w cenie sprzedaży.
  • 700,00 zł uwzględnia tylko cienkopisy i pomija segregatory, czyli błąd polegający na nieuwzględnieniu wszystkich składników niedoboru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest "marża/narzut 20% ceny zakupu", to najpierw liczysz wartość w zakupie, a potem mnożysz przez 1,20 (lub dodajesz 20%).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór zawiniony to brak składników majątku (np. towarów), za który można przypisać odpowiedzialność konkretnej osobie. W praktyce oznacza to, że niedobór nie wynika z naturalnych ubytków lub błędów ewidencji, tylko z działania lub zaniechania pracownika, co może skutkować obowiązkiem pokrycia wartości.
Najpierw dla każdej pozycji mnożysz liczbę brakujących sztuk przez cenę zakupu tej pozycji, a następnie sumujesz wyniki. To daje łączną wartość niedoboru w cenach zakupu. Dopiero potem (jeśli trzeba) przeliczasz tę wartość na cenę sprzedaży zgodnie z podaną marżą/narzutem.
Jeżeli marża 20% jest liczona od ceny zakupu (czyli jest to narzut), to cenę sprzedaży liczysz jako: cena sprzedaży = cena zakupu × 1,20. Równoważnie: dodajesz 20% wartości zakupu. Na egzaminie zwróć uwagę, od jakiej podstawy liczony jest procent.
Ponieważ pracownik ma spłacić niedobór w cenie sprzedaży, a sklep ustala cenę sprzedaży na podstawie ceny zakupu powiększonej o marżę 20% ceny zakupu. Dlatego najpierw ustalasz łączną wartość braków w zakupie, a potem zwiększasz ją o 20%.
Tak, ale tylko wtedy, gdy w treści byłoby wyraźnie napisane, że niedobór ma być rozliczony w cenie zakupu. W tym zadaniu wskazano spłatę w cenie sprzedaży, więc 760,00 zł jest jedynie wartością wyjściową do dalszego przeliczenia o marżę 20%.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie 20% od niewłaściwej podstawy (sprzedaż zamiast zakup lub odwrotnie), pominięcie jednego asortymentu w sumowaniu, a także policzenie 20% "od sztuk" zamiast od wartości pieniężnej. Pomaga zapisanie wzoru i wykonanie obliczeń w dwóch etapach.
Jeśli spłata ma być w cenie sprzedaży, wynik powinien być większy niż wartość w cenie zakupu. Tu wartość zakupu to 760,00 zł, więc po doliczeniu 20% wynik musi być wyższy (dokładnie 760,00 × 1,20). Jeśli wychodzi mniej lub równo, to znak błędu.
20% to jedna piąta. Możesz więc podzielić wartość przez 5. Dla 760,00 zł: 760 ÷ 5 = 152,00 zł. Następnie dodajesz to do wartości podstawowej: 760,00 + 152,00 = 912,00 zł. Ta metoda jest szybka i zmniejsza ryzyko błędu rachunkowego.
To zależy od treści zadania. Jeśli nie ma informacji o stawce VAT ani o tym, że cena sprzedaży ma być brutto/netto, zwykle przyjmuje się uproszczenie: cena sprzedaży wynika tylko z ceny zakupu i marży (narzutu). Gdy VAT jest wymagany, powinien być podany wprost w zadaniu.
Ćwicz schemat: ilość × cena = wartość, potem suma pozycji i dopiero na końcu przeliczenia (marża, narzut, rabat). Rób krótkie notatki wzorów i ucz się czytać polecenie: "w cenie zakupu" vs "w cenie sprzedaży". Pomaga rozwiązywanie wielu podobnych zadań z kluczem.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Marża handlowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa_(handel) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Inwentaryzacja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Inwentaryzacja - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: inwentaryzacja i rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych
  • Zestawy zadań z kalkulacji cen (narzut, marża) dla technika rachunkowości
  • Notatki/ściąga: wzory na cenę sprzedaży i narzut procentowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego