Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 26.
W wyniku reakcji chlorku żelaza(III) z wodorotlenkiem potasu wytrąca się wodorotlenek żelaza(III) w postaci
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wodorotlenek żelaza(III) Fe(OH)3 powstający po dodaniu zasady do roztworu soli Fe(III) wytrąca się typowo jako brunatny, koloidalny, "żelowy" osad.
Dlatego poprawny jest opis galaretowatego osadu, a nie osadu krystalicznego ani "serowatego".

Pełne wyjaśnienie:

Po zmieszaniu roztworu chlorku żelaza(III) z roztworem wodorotlenku potasu zachodzi reakcja strącania wodorotlenku żelaza(III): w uproszczeniu jony Fe3+ reagują z jonami OH−, tworząc trudno rozpuszczalny Fe(OH)3.

W praktyce laboratoryjnej Fe(OH)3 ma charakter koloidalny i tworzy osad o konsystencji żelowej. Taki osad opisuje się jako galaretowaty (często brunatny). To ważna cecha obserwacyjna w analizie jakościowej: nie tylko "czy coś się strąciło", ale także jak wygląda osad.

Dlaczego pozostałe opisy są niepoprawne w tym kontekście?

  • "Serowaty osad" to potoczny opis używany dla niektórych osadów, które mają grudkowatą, zbrylającą się strukturę. Nie jest to typowa, charakterystyczna forma opisu dla Fe(OH)3 w reakcji Fe(III) z mocną zasadą.
  • "Grubokrystaliczny osad" sugeruje tworzenie dużych, wyraźnych kryształów. Fe(OH)3 zwykle tak nie krystalizuje przy typowym strącaniu z roztworów wodnych; zamiast tego daje masę żelową.
  • "Drobnokrystaliczny osad" również wskazuje na krystaliczną naturę produktu. Wodorotlenek żelaza(III) w takich warunkach jest raczej mieszaniną cząstek koloidalnych (żel/hydrożel) niż drobnymi kryształami dającymi "piasek" na dnie.

Wskazówka praktyczna do nauki: osady wielu wodorotlenków metali o wyższym stopniu utlenienia (jak Fe(III)) często są "żelowe" i trudne w filtracji, podczas gdy część osadów soli (np. niektóre siarczany lub halogenki metali) bywa bardziej krystaliczna i łatwiejsza do sączenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest osad galaretowaty w analizie jakościowej?
Osad galaretowaty to osad o żelowej, koloidalnej konsystencji, który nie tworzy wyraźnych kryształów i często "ciągnie się" lub tworzy zawiesinę. Takie osady zwykle trudniej się filtruje i przemywa niż osady krystaliczne.
Dlaczego Fe(OH)3 wytrąca się jako osad galaretowaty?
Fe(OH)3 powstaje jako produkt trudno rozpuszczalny o skłonności do tworzenia cząstek koloidalnych (hydrożelu). Zamiast rosnąć w duże kryształy, tworzy drobne cząstki agregujące w żelową masę, co daje wrażenie "galarety".
Jakie jony reagują w tej reakcji strącania?
Kluczowa jest reakcja jonowa: jony Fe3+ z roztworu soli żelaza(III) łączą się z jonami OH− pochodzącymi z zasady, tworząc trudno rozpuszczalny Fe(OH)3. Jony K+ i Cl− pozostają w roztworze jako jony towarzyszące.
Jak wygląda osad wodorotlenku żelaza(III) w probówce?
W typowych warunkach laboratoryjnych obserwuje się mętnienie i pojawienie się brunatnego osadu o żelowej, "galaretowatej" konsystencji. Dokładny odcień może zależeć od stężenia roztworów i sposobu mieszania.
Czy osad Fe(OH)3 jest łatwy do sączenia przez bibułę?
Nie, osady galaretowate (koloidalne) zwykle są trudniejsze do filtracji: mogą zatykać pory bibuły, wolniej odsączać się i zatrzymywać wodę. W praktyce pomaga cierpliwe sączenie, odpowiedni dobór lejka i ostrożne przemywanie.
Jaka jest różnica między osadem krystalicznym a galaretowatym?
Osad krystaliczny składa się z wyraźnych ziaren/kryształów i często szybciej opada oraz łatwiej się filtruje. Osad galaretowaty jest koloidalny, tworzy "żel", wolniej się oddziela i bywa bardziej problematyczny w sączeniu oraz przemywaniu.
Czy wodorotlenek potasu zawsze powoduje strącenie Fe(OH)3?
Jeśli w roztworze są jony Fe3+, to dodatek OH− zwykle prowadzi do powstania trudno rozpuszczalnego Fe(OH)3. Wynik obserwacji może zależeć od warunków (np. silne rozcieńczenie), ale w zadaniach szkolnych zakłada się typowe strącanie.
Jak zapisać równanie jonowe reakcji Fe3+ z OH−?
Równanie jonowe skrócone ma postać: Fe3+ + 3 OH− → Fe(OH)3↓. Strzałka w dół oznacza wytrącanie osadu. To zapis najważniejszej części procesu strącania.
Jakie błędy najczęściej robi się w pytaniach o wygląd osadu?
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi "krystaliczny", bo kojarzy się z typowym osadem, oraz mylenie opisów potocznych (np. "serowaty") między różnymi związkami. Warto uczyć się konkretnych skojarzeń: Fe(OH)3 zwykle opisuje się jako żelowy/galaretowaty.
Jak uczyć się do egzaminu z reakcji strącania w laboratorium?
Najlepiej łączyć teorię z obserwacją: zapamiętaj równania jonowe, a potem przypisz im cechy osadów (barwa, konsystencja, filtracja). Pomaga własna tabela: kation → odczynnik → osad (kolor/postać). W zadaniach zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy wyglądu, czy składu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Wodorotlenek żelaza(III)" / "Iron(III) hydroxide" – opis jako osadu/żelu (konsystencja galaretowata), https://en.wikipedia.org/wiki/Iron(III)_hydroxide (dostęp: 2026-02-28)
  • PubChem: Ferric hydroxide / Iron(III) hydroxide – podstawowe właściwości i opis postaci substancji, https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/ (wyszukiwanie: "iron(III) hydroxide ferric hydroxide") (dostęp: 2026-02-28)
  • ChemLibreTexts: materiały o analizie jakościowej kationów (Fe3+) i strącaniu wodorotlenków, https://chem.libretexts.org/ (wyszukiwanie: "Fe3+ hydroxide precipitate qualitative analysis") (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z analizy jakościowej nieorganicznej (reakcje kationów)
  • Skrypty szkolne o strącaniu wodorotlenków metali i własnościach osadów
  • Ćwiczenia laboratoryjne: obserwacja i opis osadów (galaretowaty/krystaliczny)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego