KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 19.
W wyniku wzbogacania flotacyjnego otrzymano koncentrat miedziowy o wychodzie równym 6% i uzysku miedzi w tym koncentracie na poziomie 86%. Ile wynosił wychód odpadu i strata miedzi w odpadzie, jeżeli podczas procesu wzbogacania otrzymano wyłącznie dwa produkty o procentowych udziałach?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy dwóch produktach (koncentrat i odpad) ich wychody sumują się do 100%, więc wychód odpadu = 100% − 6% = 94%. Analogicznie uzysk miedzi w koncentracie i strata miedzi w odpadzie sumują się do 100%, zatem strata w odpadzie = 100% − 86% = 14%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa wskaźniki dotyczące wyników flotacji: wychód koncentratu oraz uzysk miedzi w koncentracie. Dodatkowo wskazano, że w procesie otrzymano wyłącznie dwa produkty o procentowych udziałach, czyli: koncentrat i odpad (ogony).

1) Wychód odpadu
Jeżeli są tylko dwa produkty, to suma ich wychodów musi wynosić 100% (cała nadawa została rozdzielona na dwa strumienie). Skoro wychód koncentratu to 6%, to wychód odpadu jest dopełnieniem do 100%:
wychód odpadu = 100% − 6% = 94%.

2) Strata miedzi w odpadzie
Uzysk miedzi w koncentracie na poziomie 86% oznacza, że 86% całej miedzi obecnej w nadawie trafiło do koncentratu. Przy układzie dwuproduktowym pozostała część miedzi musiała trafić do odpadu, więc jest to strata miedzi w odpadzie, również jako dopełnienie do 100%:
strata miedzi w odpadzie = 100% − 86% = 14%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Opcja z "wychód odpadu – 14%, strata – 86%" miesza dopełnienia: 14% jest dopełnieniem do uzysku 86%, ale dotyczy metalu, a nie wychodu odpadu.
  • Opcja z "wychód odpadu – 86%, strata – 14%" bierze 86% (uzysk miedzi) jako wychód odpadu, czyli myli wskaźnik metalu ze wskaźnikiem masowym produktu.
  • Opcja z "wychód odpadu – 84%, strata – 6%" błędnie przenosi 6% wychodu koncentratu na "stratę miedzi", chociaż te wielkości odnoszą się do różnych podstaw (masa produktu vs. metal w nadawie).

Klucz do tego typu zadań: zawsze sprawdzaj, co jest liczone w masie produktu (wychód), a co w metalu/składniku użytecznym (uzysk/strata) oraz czy układ jest dwuproduktowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wychód koncentratu to procentowy udział masy koncentratu w stosunku do masy nadawy (100%). Pokazuje, jaka część materiału po procesie trafia do produktu użytecznego. W układzie dwuproduktowym wychód koncentratu i wychód odpadu sumują się do 100%.
Uzysk 86% oznacza, że 86% całej miedzi zawartej w nadawie (przed flotacją) przeszło do koncentratu. To wskaźnik "metaliczny", a nie masowy. Nie mówi wprost, ile wynosi masa koncentratu, tylko jak skutecznie odzyskano miedź.
Gdy są tylko dwa produkty (koncentrat i odpad), ich wychody muszą dać łącznie 100%. Dlatego wychód odpadu liczysz jako dopełnienie: 100% minus wychód koncentratu. To podstawowy bilans masy dla układu dwuproduktowego.
W układzie dwuproduktowym uzysk miedzi w koncentracie i strata miedzi w odpadzie sumują się do 100% (cała miedź musi trafić do jednego z dwóch strumieni). Strata w odpadzie to więc 100% minus uzysk miedzi w koncentracie.
Wychód dotyczy masy produktu (ile materiału wyszło jako koncentrat/odpad), a uzysk dotyczy ilości składnika użytecznego (np. miedzi) w tych produktach. Możliwy jest mały wychód koncentratu, ale wysoki uzysk metalu, jeśli koncentrat jest bogaty w miedź.
Nie bez dodatkowych danych. Do wyznaczenia zawartości miedzi w koncentracie potrzebujesz m.in. zawartości miedzi w nadawie i/lub w odpadzie oraz wychodów produktów. Sam uzysk (np. 86%) mówi o podziale miedzi między strumienie, ale nie określa ich analiz chemicznych.
Najczęstsze pomyłki to: traktowanie uzysku metalu jak wychodu masowego, odejmowanie od 100% niewłaściwej wielkości oraz ignorowanie warunku "tylko dwa produkty". Warto zawsze zapisać dwa równania dopełnień: dla masy (wychody) i dla metalu (uzysk/strata).
Układ dwuproduktowy występuje wtedy, gdy proces rozdziału daje tylko dwa strumienie: produkt użyteczny (np. koncentrat) i produkt odpadowy (np. ogony). W praktyce bywa to model uproszczony, ale często stosowany w zadaniach rachunkowych i w ocenie prób technologicznych.
Ponieważ wychód to udział procentowy w całej nadawie, a wskazano, że powstają tylko dwa produkty. Skoro nie ma produktu pośredniego ani recyrkulacji w bilansie zadania, cała masa nadawy musi zostać rozdzielona na koncentrat i odpad, więc ich udziały sumują się do 100%.
Ćwicz zadania, w których zapisujesz proste bilanse: suma wychodów = 100% oraz suma uzysku i straty metalu = 100% (dla dwóch produktów). Trenuj rozróżnianie podstawy procentów: masa produktu vs. metal w nadawie. Pomaga robienie krótkich schematów strumieni.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy dwóch produktach (koncentrat i odpad) ich wychody sumują się do 100%, więc wychód odpadu = 100% − 6% = 94%."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przeróbki kopalin dotyczące wskaźników wzbogacania (wychód, uzysk, strata)
  • Zadania rachunkowe z bilansów dla układów dwuproduktowych (koncentrat–odpad)
  • Notatki/arkusze szkolne z technologii flotacji i interpretacji wyników prób flotacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego