KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 44.
W zakładzie pracującym w systemie dwuzmianowym na jednej zmianie pracuje 6 pracowników. Norma zmianowa dla jednego pracownika wynosi 12 sztuk części. Ile arkuszy blachy jest zużywane tygodniowo (5 dni), jeżeli z jednego arkusza wykonuje się 8 części?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć zużycie arkuszy w tygodniu, wyznacz liczbę części: 2 zmiany × 6 pracowników × 12 szt./pracownika = 144 szt. dziennie. W 5 dni daje to 144 × 5 = 720 szt. części. Skoro z 1 arkusza powstaje 8 części, to 720 ÷ 8 = 90 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność przeliczania planu produkcji na zapotrzebowanie materiałowe w układzie zmianowym. Kluczowe jest poprawne zinterpretowanie danych: liczba pracowników (6) dotyczy jednej zmiany, a zakład pracuje w systemie dwuzmianowym, czyli w ciągu dnia są 2 zmiany.

Krok 1: produkcja na jedną zmianę
Na zmianie pracuje 6 pracowników, a norma zmianowa jednego pracownika to 12 sztuk części. Zatem na jedną zmianę powstaje:
6 × 12 = 72 sztuki części.

Krok 2: produkcja dzienna (dwie zmiany)
Skoro w ciągu dnia są 2 zmiany, to produkcja dzienna wynosi:
72 × 2 = 144 sztuki części.

Krok 3: produkcja tygodniowa (5 dni)
W tygodniu (5 dni roboczych) zakład wytworzy:
144 × 5 = 720 sztuk części.

Krok 4: przeliczenie części na arkusze blachy
Z jednego arkusza wykonuje się 8 części, czyli 1 arkusz "pokrywa" 8 sztuk wyrobu. Liczbę potrzebnych arkuszy obliczamy przez podzielenie całkowitej liczby części przez uzysk z arkusza:
720 ÷ 8 = 90 arkuszy.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wyniki typu 80 arkuszy lub 100 arkuszy zwykle biorą się z pominięcia któregoś mnożnika (np. liczby zmian albo liczby dni) albo z błędnego dzielenia przez 8.
  • Wynik 120 arkuszy może wynikać z nieprawidłowego założenia, że na zmianie jest inna liczba pracowników lub że z arkusza powstaje mniej części niż 8.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj łańcuch przeliczeń wraz z jednostkami (szt./pracownik/zmiana, szt./dzień, szt./tydzień, arkusze). To ogranicza ryzyko pominięcia zmianowości lub błędu jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz produkcję na zmianę, potem pomnóż przez liczbę zmian w dniu i liczbę dni w tygodniu. Schemat: pracownicy × norma × zmiany × dni. Dopiero na końcu przeliczaj na materiał (np. arkusze), dzieląc przez uzysk z arkusza.
Bo dwie zmiany oznaczają, że w ciągu jednego dnia produkcja odbywa się dwa razy według tej samej normy (o ile dane nie mówią inaczej). Jeśli 6 osób pracuje na jednej zmianie, to w skali dnia pracują dwie takie grupy (na dwóch zmianach), więc wynik dzienny jest podwojony.
Norma zmianowa to liczba sztuk, jaką jeden pracownik ma wykonać w trakcie jednej zmiany. W obliczeniach działa jak "wydajność na zmianę". Żeby dostać produkcję całej zmiany, mnożysz normę przez liczbę pracowników na tej zmianie.
Użyj relacji "ile części z jednego arkusza". Jeśli z 1 arkusza jest 8 części, to liczba arkuszy to liczba części ÷ 8. To klasyczne przeliczenie na zapotrzebowanie materiałowe przy stałym uzysku z arkusza.
Najczęściej: pominięcie liczby zmian (liczenie tylko jednej), pominięcie liczby dni (wynik dzienny brany za tygodniowy) oraz mylenie działań (mnożenie zamiast dzielenia przy przejściu z części na arkusze). Pomaga zapis kroków z jednostkami: szt./zmiana, szt./dzień, szt./tydzień, arkusze.
W typowych zadaniach, gdy jest napisane "na jednej zmianie pracuje 6 pracowników", to ta liczba dotyczy jednej zmiany. Jeśli zakład jest dwuzmianowy, w skali dnia są dwie zmiany, więc całkowita produkcja dzienna obejmuje obie zmiany.
Ułamek pojawia się, gdy liczba części nie dzieli się dokładnie przez uzysk z arkusza. W praktyce materiałowej zwykle trzeba zaokrąglić w górę do pełnych arkuszy (nie da się pobrać "części arkusza" jako jednostki ewidencyjnej). Na egzaminie stosuj zaokrąglenie, jeśli treść to sugeruje.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: 6 pracowników × 12 szt. to 72 szt. na zmianę, czyli ponad 70. Dwie zmiany dają ok. 140 szt. dziennie. W 5 dni to ok. 700 szt. Dzieląc przez 8 wychodzi ok. 90 arkuszy, więc wynik rzędu 90 jest sensowny.
To zadanie dotyka: zdolności produkcyjnej (ile sztuk można wykonać w czasie), normowania (norma zmianowa) oraz zapotrzebowania materiałowego (ile arkuszy trzeba pobrać). W praktyce takie przeliczenia wspierają harmonogram i zaopatrzenie.
Stosuj zapis z jednostkami w każdym kroku, np.:
72 szt./zm.144 szt./dzień720 szt./tydzień90 arkuszy. Taki łańcuch jasno pokazuje, kiedy mnożysz (sumujesz produkcję w czasie), a kiedy dzielisz (przeliczasz na materiał).
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby policzyć zużycie arkuszy w tygodniu, wyznacz liczbę części: 2 zmiany × 6 pracowników × 12 szt./pracownika = 144 szt.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Iloczyn - dostęp: 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzielenie - dostęp: 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_miary - dostęp: 2026-02-28

Materiały:

  • Notatki z planowania produkcji: normy, zdolność produkcyjna, bilansowanie
  • Zadania rachunkowe z technologii i organizacji produkcji (przeliczenia: sztuki–czas–materiał)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcje i przeliczenia jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego