KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 38.
W zapobieganiu wystąpienia tzw. stopy cukrzycowej u osoby chorej na cukrzycę należy uwzględnić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Codzienne mycie stóp w letniej wodzie (ok. 37°C) ogranicza ryzyko oparzeń i mikrourazów, szczególnie przy neuropatii cukrzycowej, gdy chory słabiej czuje temperaturę i ból. Gorąca woda oraz ciasne, uciskające elementy (np. wąskie noski) sprzyjają uszkodzeniom skóry i powstawaniu ran.

Pełne wyjaśnienie:

Profilaktyka stopy cukrzycowej polega na minimalizowaniu urazów, oparzeń i otarć oraz na codziennej obserwacji skóry stóp. U wielu osób z cukrzycą rozwija się neuropatia i/lub gorsze ukrwienie, przez co drobne uszkodzenia mogą pozostać niezauważone, a następnie przejść w trudno gojące się rany.

Odpowiedź "codzienne mycie stóp w wodzie o temperaturze nieprzekraczającej 37°C." jest właściwa, ponieważ letnia woda zmniejsza ryzyko oparzeń. Przy zaburzonym czuciu chory może nie ocenić, że woda jest zbyt gorąca, co prowadzi do poparzeń – a te są częstym punktem wyjścia do zakażenia i owrzodzeń.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w kontekście profilaktyki?

  • "moczenie stóp w wodzie o temperaturze około 50°C." – wysoka temperatura zwiększa ryzyko oparzenia i przesuszenia skóry; przy neuropatii ryzyko rośnie, bo ból i gorąco są słabiej odczuwane.
  • "stosowanie obuwia z wąskimi noskami." – takie obuwie sprzyja uciskowi, deformacjom palców, otarciom i odciskom, czyli mechanizmom prowadzącym do pęknięć skóry i ran.
  • "codzienne stosowanie skarpetek elastycznych." – elastyczność może oznaczać ucisk (ściągacze) i większe ryzyko odgnieceń lub zaburzenia mikrokrążenia; w profilaktyce preferuje się skarpety bezuciskowe, dobrze dopasowane i bez szwów drażniących.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o stopę cukrzycową szukaj odpowiedzi, które zmniejszają urazy (letnia woda, brak ucisku, wygodne obuwie, kontrola skóry), a unikaj tych, które zwiększają temperaturę, tarcie lub ucisk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopa cukrzycowa to zespół zmian (m.in. rany, owrzodzenia, zakażenia) wynikających często z neuropatii i gorszego ukrwienia. Jest groźna, bo drobne urazy mogą długo pozostać niezauważone, a potem trudno się goją i mogą prowadzić do powikłań, także hospitalizacji.
W praktyce zaleca się letnią wodę, zbliżoną do temperatury ciała (około 37°C). To zmniejsza ryzyko oparzeń, szczególnie gdy osoba ma osłabione czucie temperatury. Dobrą zasadą jest sprawdzanie temperatury dłonią lub termometrem przed kąpielą.
Przy neuropatii cukrzycowej chory może słabiej odczuwać gorąco i ból, więc łatwiej o oparzenie. Gorąca woda dodatkowo przesusza skórę, sprzyja pęknięciom i mikrourazom. Takie uszkodzenia skóry zwiększają ryzyko ran i zakażeń.
Bezpieczne jest obuwie wygodne, dobrze dopasowane, z szerokim przodem, bez miejsc ucisku i bez szwów powodujących otarcia. Zbyt wąskie noski zwiększają tarcie i ucisk, co prowadzi do odcisków i ran. Warto też kontrolować wnętrze buta przed założeniem.
Często nie, bo elastyczne ściągacze mogą uciskać i zostawiać odgniecenia, a także nasilać otarcia. Zwykle lepsze są skarpety bezuciskowe, miękkie, dobrze odprowadzające wilgoć i bez grubych szwów. Dobór należy dopasować do stanu stóp i krążenia.
Najlepiej codziennie, zwłaszcza u osób z zaburzeniami czucia, deformacjami stóp lub wcześniejszymi ranami. Należy zwracać uwagę na zaczerwienienia, pęknięcia, odciski, pęcherze, wysięk i nieprzyjemny zapach. Wczesne wykrycie zmian ułatwia szybką reakcję.
Pilnej konsultacji wymagają: rana lub pęcherz, narastające zaczerwienienie, obrzęk, ocieplenie, wysięk/ropa, czernienie tkanek, silny ból lub nagła utrata czucia, a także gorączka. U osób z cukrzycą takie objawy mogą szybko oznaczać zakażenie i pogorszenie stanu.
Stopy należy delikatnie osuszyć miękkim ręcznikiem, bez intensywnego pocierania. Szczególnie ważne jest dokładne osuszenie przestrzeni między palcami, bo wilgoć sprzyja maceracji skóry i zakażeniom. Jeśli pacjent ma ograniczoną sprawność, pomoc opiekuna jest kluczowa.
Wąski przód buta powoduje stały ucisk i tarcie na palce oraz przodostopie. To prowadzi do odcisków, pęcherzy i mikrourazów, które przy gorszym czuciu mogą zostać przeoczone. Uszkodzona skóra łatwiej ulega zakażeniu i może przekształcić się w owrzodzenie.
Do częstych błędów należą: używanie zbyt gorącej wody, ogrzewanie stóp termoforem, chodzenie boso, noszenie ciasnego obuwia, ignorowanie drobnych otarć oraz zbyt agresywne usuwanie zrogowaceń. W profilaktyce liczy się łagodna pielęgnacja i szybkie zgłaszanie zmian.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Codzienne mycie stóp w letniej wodzie (ok. 37°C) ogranicza ryzyko oparzeń i mikrourazów, szczególnie przy neuropatii cukrzycowej, gdy chory słabiej czuje temperaturę i ból."

Źródła:

  • International Working Group on the Diabetic Foot (IWGDF) – Guidelines (strona z zestawem wytycznych dot. profilaktyki owrzodzeń/stopy cukrzycowej): https://iwgdfguidelines.org/ (dostęp: 2026-02-27)
  • NHS (UK) – Diabetic foot problems: https://www.nhs.uk/conditions/diabetic-foot-problems/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Mayo Clinic – Diabetes and foot care (porady dot. pielęgnacji stóp i unikania urazów/temperatur): https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/diabetes-and-foot-care/art-20043967 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne poradni diabetologicznych dotyczące pielęgnacji stóp
  • Wytyczne kliniczne dotyczące profilaktyki i leczenia stopy cukrzycowej (materiały towarzystw naukowych)
  • Podręczniki dla opiekuna medycznego z zakresu pielęgnacji i profilaktyki powikłań przewlekłych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego