KWALIFIKACJA TWO6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 9.
Wartość ciśnienia wskazywanego przez manometr wynosi
Ilustracja przedstawia manometr, który jest urządzeniem pomiarowym używanym do mierzenia ciśnienia gazów lub cieczy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt wykonuje się z końca czarnej (pomiarowej) wskazówki.
Na skali 0–10 bar czarna wskazówka jest za "3" na pierwszej małej działce; przy podziałce co 0,2 bar daje to 3,2 bar. Czerwona wskazówka jest nastawna/kontrolna i nie oznacza bieżącego ciśnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Manometr analogowy odczytuje się z końca wskazówki pomiarowej oraz z uwzględnieniem podziałki elementarnej skali. W praktyce spotyka się manometry, na których między kolejnymi wartościami pełnymi (np. 3 i 4) znajduje się kilka małych działek, a każda odpowiada stałemu przyrostowi ciśnienia.

W tym zadaniu tarcza ma zakres 0–10 bar i oprócz oznaczeń głównych zawiera również drobne kreski. Czarna wskazówka (pomiarowa) minęła znacznik 3 i zatrzymała się na pierwszej małej kresce za trójką. Jeżeli jedna mała działka odpowiada 0,2 bar, to pierwsza działka za 3 daje: 3,0 + 0,2 = 3,2 bar. Dlatego prawidłowa odpowiedź to 3,2 bara.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2,5 bara – to wartość położona pomiędzy 2 a 3; nie odpowiada położeniu czarnej wskazówki, która jest już wyraźnie za 3.
  • 4,2 bara – to wartość odpowiadająca położeniu czerwonej wskazówki. Czerwona wskazówka jest zwykle nastawna/kontrolna (np. do zaznaczania wartości granicznej), a nie do bieżącego pomiaru.
  • 5 barów – to wartość znacznie większa; czarna wskazówka nie znajduje się w pobliżu 5, tylko w przedziale 3–4.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, która wskazówka jest pomiarowa, następnie policz, ile wynosi jedna mała działka, i dopiero wtedy odczytaj wartość bez zaokrąglania do "ładnej" liczby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczytuj wartość z końca czarnej wskazówki i dopasuj ją do skali. Najpierw ustal, ile wynosi jedna mała działka (np. 0,2 bar), potem dodaj ją do najbliższej wartości głównej. Nie sugeruj się czerwoną wskazówką, bo zwykle jest nastawna.
Czerwona wskazówka to najczęściej wskazówka nastawna/kontrolna. Służy do zaznaczenia wartości granicznej lub referencyjnej (np. dopuszczalnego ciśnienia), a nie do bieżącego pomiaru. Aktualne ciśnienie pokazuje zwykle czarna wskazówka pomiarowa.
Jednostką SI jest Pa, ale w praktyce technicznej (także okrętowej) często stosuje się bar, bo daje wygodne liczby. Przelicznik jest prosty: 1 bar = 100 kPa = 0,1 MPa. Na tarczach wielu manometrów skala jest bezpośrednio w barach.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie czarnej i czerwonej wskazówki, błędne określenie wartości jednej działki (np. przyjęcie 0,5 zamiast 0,2), oraz zaokrąglanie do pełnych barów bez sprawdzenia małych kresek. Warto zawsze policzyć działki między liczbami.
Sprawdź odstęp między dwiema kolejnymi wartościami pełnymi (np. 3 i 4), a potem policz liczbę małych działek między nimi. Jeśli 1 bar jest podzielony na 5 równych części, to 1 działka = 0,2 bar. Dopiero wtedy odczytaj położenie wskazówki.
Typowy manometr sprężynowy stosowany w instalacjach pokazuje ciśnienie względne (nadciśnienie), czyli różnicę względem ciśnienia atmosferycznego. W praktyce na tarczy jest po prostu "bar". Pojęcie "bara" bywa używane dla bezwzględnego, co może wprowadzać zamieszanie.
Manometry są powszechne w siłowni i instalacjach pomocniczych: w układach sprężonego powietrza, hydrauliki (np. sterowej), chłodzenia oraz w instalacjach przeciwpożarowych. Umożliwiają szybkie wykrycie odchyleń od parametrów pracy.
Nawet poprawny odczyt skali nie pomoże, gdy przyrząd jest niesprawny: rozkalibrowany, zablokowany mechanicznie, z uszkodzoną sprężyną Bourdona lub z nieszczelnością przewodu impulsowego. W praktyce okrętowej ważne są okresowe sprawdzenia i porównania z wzorcem.
Patrz na liczbę małych działek po przekroczeniu 3. Jeśli wskazówka jest na pierwszej kresce za 3, to przy podziałce 0,2 bar będzie to 3,2 bar. Wartość 3,5 pojawiłaby się tylko wtedy, gdy skala miałaby działki co 0,5 lub wskazówka byłaby w połowie.
Ćwicz systematycznie odczyt z różnych tarcz: manometrów, termometrów i amperomierzy. Zawsze stosuj tę samą procedurę: jednostkawartość działkiwłaściwa wskazówka → odczyt. Rozwiązuj zadania z dystraktorami typu "czerwona wskazówka".
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Odczyt wykonuje się z końca czarnej (pomiarowej) wskazówki.Na skali 0–10 bar czarna wskazówka jest za "3" na pierwszej małej działce; przy podziałce co 0,2 bar daje to 3,2 bar."

Źródła:

  • Wikipedia: "Manometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Bar (jednostka)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Bar_(jednostka) (dostęp: 2026-02-18)
  • WIKA (producent aparatury pomiarowej): "Pressure gauge" / podstawy i zasada działania – https://www.wika.com/en-en/pressure_gauges.WIKA (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji i DTR manometrów oraz armatury pomiarowej stosowanej na statkach
  • Podręczniki z podstaw miernictwa i aparatury kontrolno-pomiarowej w technice
  • Materiały szkoleniowe z eksploatacji instalacji pneumatycznych i hydraulicznych w okrętownictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego