KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 15.
Wartość rezystancji włókna żarnika standardowej żarówki samochodowej 12VP21 pracującej w obwodzie prądu stałego wynosi około
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję roboczą żarnika można oszacować z zależności mocy:
R ≈ U2/P. Dla żarówki 12 V o mocy ok. 21 W: R ≈ 122/21 ≈ 6,9 Ω, więc najbliższą wartością przybliżoną jest 6,7 Ω. Pozostałe odpowiedzi są zbyt małe lub zbyt duże jak na pracującą żarówkę.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie prądu stałego (DC) dla odbiornika rezystancyjnego obowiązują zależności:

  • P = U·I
  • P = U2/R (po przekształceniu z prawa Ohma)

Jeżeli żarówka jest opisana jako standardowa żarówka samochodowa 12 V typu "P21" (w praktyce odpowiada to żarówce o mocy ok. 21 W), to podczas świecenia możemy oszacować jej rezystancję w stanie pracy:

R ≈ U2/P = 122/21 = 144/21 ≈ 6,86 Ω.

W zadaniu podano, że wartość jest "około", więc dopuszczalne jest zaokrąglenie. Spośród odpowiedzi najbliżej temu wynikowi leży 6,7 Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 2,8 Ω – dawałoby prąd I≈U/R≈12/2,8≈4,3 A i moc P≈U·I≈52 W, czyli znacznie większą niż typowe 21 W.
  • 0,6 Ω – to wartość charakterystyczna raczej dla bardzo małego oporu (np. "zimnego" żarnika lub zwarcia). Przy 12 V oznaczałoby to prąd ok. 20 A i moc rzędu setek watów, co nie odpowiada standardowej żarówce.
  • 10 Ω – dawałoby prąd ok. 1,2 A i moc ok. 14 W, czyli zbyt mało jak na żarówkę ok. 21 W.

Wskazówka egzaminacyjna: w żarówkach opór żarnika silnie rośnie z temperaturą, dlatego zadania zwykle dotyczą rezystancji podczas pracy liczonej z danych znamionowych (U i P), a nie pomiaru omomierzem "na zimno".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
P21W to popularne oznaczenie żarówki samochodowej, gdzie "21W" informuje o mocy znamionowej, a litera "P" dotyczy typu trzonka/bazy. W praktyce w instalacji 12 V taka żarówka pobiera ok. 21 W podczas pracy, co pozwala szacować prąd i rezystancję.
Użyj zależności dla odbiornika w DC: P = U2/R, więc R = U2/P. Dla 12 V i 21 W: R ≈ 144/21 ≈ 6,86 Ω. To jest przybliżona rezystancja w stanie rozgrzanym (roboczym).
Włókno żarnika (zwykle wolframowe) ma opór zależny od temperatury. Gdy jest zimne, ma mniejszą rezystancję, a po rozgrzaniu podczas świecenia rezystancja rośnie wielokrotnie. Dlatego pomiar omomierzem "na postoju" nie daje rezystancji roboczej.
Skorzystaj ze wzoru I = P/U. Dla 21 W i 12 V: I ≈ 21/12 ≈ 1,75 A. To przybliżenie dla warunków znamionowych. W praktyce na prąd wpływa też rzeczywiste napięcie ładowania (np. ok. 13,8–14,4 V).
Nie, samo napięcie nie wystarcza. Potrzebujesz jeszcze mocy (albo prądu) w stanie pracy. W zadaniach egzaminacyjnych moc bywa ukryta w oznaczeniu żarówki (np. P21W), dlatego trzeba umieć odczytać, że chodzi o ok. 21 W.
Tak mała rezystancja przy 12 V oznaczałaby bardzo duży prąd: I≈12/0,6≈20 A, a więc moc P≈U·I≈240 W. To nie pasuje do standardowej żarówki 21 W. Takie wartości częściej sugerują zwarcie lub pomiar elementu o małym oporze.
P21W bywa stosowana m.in. w światłach stop, kierunkowskazach (w zależności od wersji lampy) oraz w niektórych światłach przeciwmgłowych tylnych. Znajomość jej mocy pomaga w diagnostyce: obciążenia obwodu, doboru bezpieczników i wykrywania spadków napięcia.
Nie. Zamienniki LED zwykle mają układy elektroniczne sterujące prądem, więc nie zachowują się jak stała rezystancja. Mogą też pobierać mniejszą moc, co w autach z kontrolą przepalonej żarówki wymaga dodatkowego "obciążenia" (rezystora) lub kodowania w sterowniku.
Najczęstsze pomyłki to: podstawienie złej mocy (np. 5 W zamiast 21 W), pomylenie wzoru (np. R=U·P), liczenie dla "zimnego" żarnika zamiast dla stanu pracy oraz brak zaokrąglenia do wartości "około". Na egzaminie zawsze sprawdź rząd wielkości.
Warto liczyć rezystancję roboczą, gdy oceniasz obciążenie obwodu (czy pobór mocy/prądu jest zgodny z oczekiwaniem) albo porównujesz kilka wariantów źródła światła. Pomiar omomierzem jest użyteczny, ale dotyczy stanu "na zimno" i może wprowadzać w błąd.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Rezystancję roboczą żarnika można oszacować z zależności mocy:R ≈ U2/P."

Źródła:

  • OSRAM Automotive: P21W (lamp type P21W, 12 V, 21 W) – karta/strona produktu, https://www.osram.com/am/light-for/vehicle-automotive-lighting/automotive-lamps/index.jsp (sekcja dot. P21W/parametrów 12V 21W) - dostęp 2026-02-18
  • Philips Automotive: P21W 12V 21W – strona produktowa/specyfikacja (napięcie i moc znamionowa), https://www.philips.pl/c-m-au/oswietlenie-samochodowe (sekcja dotycząca P21W 12V 21W) - dostęp 2026-02-18
  • OpenStax: College Physics, rozdział o energii i mocy elektrycznej (zależność P=V^2/R), https://openstax.org/details/books/college-physics - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: moc, napięcie, prąd, rezystancja w obwodach DC
  • Katalogi producentów żarówek samochodowych (parametry znamionowe: napięcie, moc)
  • Materiały o diagnostyce obwodów oświetlenia w pojazdach (spadki napięć, obciążenia, bezpieczniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego