W mikrometrze zewnętrznym wynik pomiaru odczytuje się jako sumę dwóch składowych: wskazania ze skali stałej (tuleja) oraz wskazania ze skali obrotowej (bęben).
1) Odczyt z tulei (pełne i połówkowe milimetry)
Najpierw sprawdza się ostatnią w pełni widoczną kreskę milimetrową na górnej skali tulei. Jeśli widać również kreskę połówkową (0,5 mm) na dolnej skali, wtedy dopiero dodaje się 0,5 mm. W tym pomiarze krawędź bębna jest tuż za 40 mm, ale kreska 40,5 mm nie jest widoczna, więc część z tulei wynosi 40,00 mm.
2) Odczyt z bębna (setne milimetra)
Na bębnie standardowo jest 50 działek, a każda odpowiada 0,01 mm. Odczytu dokonuje się z tej działki, która dokładnie pokrywa się z linią odniesienia na tulei. Jeżeli linia odniesienia wskazuje 37. działkę, to część z bębna wynosi 37 × 0,01 mm = 0,37 mm.
3) Suma
Całkowity wymiar to: 40,00 mm + 0,37 mm = 40,37 mm.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 40,40 mm – odpowiadałoby wskazaniu bębna 0,40 mm (40. działka). To typowy błąd, gdy wybiera się "okrągłą" wartość zamiast kreski faktycznie pokrywającej się z linią odniesienia.
- 41,37 mm – to wynik zawyżony o 1 mm; zwykle wynika z przesunięcia odczytu z tulei o jedną działkę milimetrową.
- 41,40 mm – łączy oba powyższe błędy: zawyżenie części z tulei oraz błędne przyjęcie 0,40 mm z bębna.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy kreska 0,5 mm jest rzeczywiście odsłonięta. Dopiero potem dopasuj kreskę na bębnie do linii odniesienia i przemnóż przez 0,01 mm.
