W kosztorysowaniu rozróżnia się m.in. materiały podstawowe oraz materiały pomocnicze. Materiały podstawowe to te, które stanowią zasadniczą część robót i są bezpośrednio wbudowywane lub zużywane w głównym procesie technologicznym. Materiały pomocnicze to natomiast materiały towarzyszące, wspierające wykonanie robót (np. drobne elementy, materiały pomocnicze technologicznie), które często trudno jest ewidencjonować w przedmiarze z taką samą dokładnością jak materiały podstawowe.
Dlatego w praktyce kosztorysowej spotyka się podejście, w którym wartość materiałów pomocniczych przyjmuje się procentowo od wartości materiałów podstawowych. Taka baza naliczania jest logiczna, bo skala zużycia materiałów pomocniczych zwykle rośnie wraz z ilością/wartością materiałów głównych. Pozwala to zachować spójność i proporcjonalność kalkulacji w obrębie części materiałowej kosztorysu.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują jako typowa podstawa dla materiałów pomocniczych:
- "kosztów bezpośrednich" – koszty bezpośrednie obejmują szerszy zbiór (robocizna, materiały, sprzęt). Naliczanie materiałów pomocniczych od całej tej kwoty miesza kategorie i może zawyżać lub zaniżać udział materiałów.
- "stawki maszynogodziny" – stawka pracy sprzętu dotyczy kosztów użytkowania maszyn, a nie materiałów. Powiązanie materiałów pomocniczych z maszynogodzinami byłoby przypadkowe i zależałoby od doboru sprzętu, nie od potrzeb materiałowych.
- "kosztorysowej robót" – wartość robót w kosztorysie to wynik sumowania wielu składników i narzutów. Używanie jej jako bazy dla materiałów pomocniczych może prowadzić do podwójnego "naliczania" i utraty przejrzystości kosztorysu.
W przygotowaniu do egzaminu warto ćwiczyć rozpoznawanie, od jakiej bazy naliczany jest dany składnik: materiały (często od materiałów), koszty pośrednie (często od kosztów bezpośrednich), a elementy sprzętowe – od czasu pracy sprzętu. To ułatwia szybkie eliminowanie odpowiedzi mylących.
